آیین‌نامه از رده خارج کردن خودروهای فرسوده

وزیران عضو کارگروه توسعه حمل و نقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت در جلسه مورخ ۱۳۸۷/۱۲/۱۷ به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با رعایت تصویب نامه شماره ۱۳۱۴۰۱ /ت۴۱۰۴۸ مورخ ۱۳۸۷/۶/۷ «آیین‌نامه از رده خارج کردن خودروهای فرسوده» را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده ۱- واژه‌ها و اصطلاحات زیر در این آیین‌نامه در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف - ستاد: ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت.
ب - نظارت عالی: سیاستگذاری، پایش نحوه اجرای فرایند، تعیین مجری و پیگیری اقدامات لازم در راستای از رده خارج کردن خودروهای فرسوده تا رسیدن به اهداف قانون توسعه حمل و نقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت.
ج - خودروی فرسوده: خودرویی که طبق ماده (۴) تصویبنامه شماره ۹۲۳۰۸ /ت ۴۰۵۸۷ک مورخ ۱۳۸۷/۶/۷ حائز شرایط فرسودگی باشد.
د - اسقاط: اعمال تغییرات فیزیکی بر روی خودروی فرسوده، به صورتی که خودرو و قطعات آن غیرقابل استفاده مجدد در چرخه حمل و نقل باشد و مطابق قانون و مقررات شرایط لازم برای ابطال اسناد آن فراهم شود.
ه- - گواهی اسقاط: برگه ای که نشان دهنده اسقاط خودرو در مراکز مجاز است و برابر شرایط مندرج در طرح صادر می‌گردد.
و - کمک بلاعوض: وجهی که پس از طی مراحل اسقاط خودرو و تایید ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت به صورت بلاعوض به مالکین خودروهای فرسوده پرداخت می‌گردد.
ماده ۲(اصلاحی ۱۳۹۰/۱۲/۲۷)- اشخاصی که خودروی آنها تا پایان سال ۱۳۹۴ به سن فرسودگی می رسند می‌توانند از ابتدای سال ۱۳۸۸ برای اسقاط خودرو اقدام نمایند و از مزایای مقرر در این آیین‌نامه بهره مند شوند.

ماده ۳(اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- برای از رده خارج شدن خودروهای سواری فرسوده شخصی تا پایان سال ۱۳۹۰، کمک بلاعوض با رعایت میزان اعتبارات قابل تخصیص سالیانه و تا سقف مبالغ جدول زیر اعطا می‌گردد.
(ارقام به میلیون ریال)

سال عرضه برای اسقاط شرح	۱۳۸۸	۱۳۸۹	۱۳۹۰
خودروهایی که تا پایان سال ۱۳۸۸ به سن فرسودگی می رسند	۱۵	۱۰	۵
خودروهایی که در سال ۱۳۸۹ به سن فرسودگی می رسند	۱۵	۱۵	۱۰
خودروهایی که در سال ۱۳۹۰ به سن فرسودگی می رسند	۱۵	۱۵	۱۵

ماده ۳ - دستگاههای مربوط در اجرای طرح از رده خارج کردن خودروهای فرسوده به شرح زیر می‌باشد:
الف - ستاد به عنوان مرجع نظارت عالی.
ب - نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به عنوان مسول احراز اصالت خودرو در مراکز اسقاط و انتقال داده های مرکز شماره گذاری به ستاد و ابطال نهایی اسناد و مدارک خودروها پس از اسقاط.
ج - خودرو سازان و واردکنندگان به عنوان مسول اسقاط مطابق ماده (۷) این آیین‌نامه.
د - مراکز اسقاط به عنوان عامل اجرای عملیات اسقاط.
تبصره ۱ - پرداخت کمک بلاعوض به خودروهای سواری شخصی با سن بیش از (۳۵) سال، صرفاً تا پایان سال ۱۳۸۸ صورت می پذیرد.
تبصره ۲ - بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است تسهیلات اعطایی در قالب خرید خودرو را صرفاً به متقاضیان طرح از رده خارج کردن خودروهای فرسوده اختصاص دهد.
ماده ۴(منسوخ ۱۳۹۲/۰۷/۱۰)- برای از رده خارج شدن خودروهای سواری فرسوده شخصی تا پایان سال ۱۳۹۴، کمک بلاعوض با رعایت میزان اعتبارات قابل تخصیص سالیانه و تا سقف مبالغ جدول زیر اعطا می‌گردد.
ارقام به میلیون ریال

سال عرضه برای اسقاط شرح	۱۳۹۲	۱۳۹۳	۱۳۹۴
خودروهایی که تا پایان سال ۱۳۹۲ به سن فرسودگی می رسند	۲۵	۲۰	۱۵
خودروهایی که در سال ۱۳۹۳ به سن فرسودگی می رسند	۲۵	۲۵	۲۰
خودروهایی که در سال ۱۳۹۴ به سن فرسودگی می رسند	۲۵	۲۵	۲۵

تبصره ۱ (منسوخ ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- پرداخت کمک بلاعوض به خودروهای سواری شخصی با سن بیش از (۳۵) سال، صرفاً تا پایان سال ۱۳۸۸ صورت می پذیرد.
تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است تسهیلات اعطایی در قالب خرید خودرو را صرفاً به متقاضیان طرح از رده خارج کردن خودروهای فرسوده اختصاص دهد.
تبصره ۳ (منسوخ ۱۳۹۰/۱۲/۲۷)- ملاک پرداخت کمک بلاعوض زمان تقاضای مالک خودروی فرسوده در سامانه ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت جهت از رده خارج کردن خودروی فرسوده می‌باشد.
ماده ۵ (اصلاحی ۱۳۹۲/۰۷/۱۰)- برای از رده خارج شدن خودروهای فرسوده عمومی، تا پایان سال ۱۳۹۰، تسهیلات بانکی و کمک بلاعوض با رعایت میزان اعتبارات قابل تخصیص سالیانه و تا سقف مبالغ جدول زیر اعطا می‌گردد.

کامیون کشنده	کامیون سنگین(۲۶ تن و بالاتر)	کامیون متوسط(۱۰ تا ۲۶ تن)	کامیون سبک(۶ تا ۱۰ تن)	کامیونت(۵/۳ تا ۶ تن)	کامیونت(۲ تا ۵/۳ تن)	اتوبوس	مینی بوس	ون و وانت(یک تن و بالاتر)	وانت(یک تن و پایین تر)	تاکسی
۲۸۰	۲۸۰	۲۰۰	۱۰۰	۵۰	۴۰	۳۰۰	۸۰	۳۰	۲۰	۵۰	کمک بلاعوض (میلیون ریال)
۸۰۰	۷۰۰	۶۰۰	۳۰۰	۲۰۰	-	۱۲۰	۲۰۰	۷۰	۷۰	۷۰	تسهیلات بانکی(حداکثر تا ۸۰ درصد قیمت خودرو) (میلیون ریال)
۸۴	۸۴	۸۴	۷۲	۷۲	-	۸۴	۷۲	۶۰	۶۰	۶۰	دوره بازپرداخت تسهیلات (ماه)

تبصره ۱ (الحاقی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است خط اعتباری لازم برای پرداخت تسهیلات مندرج در جدول فوق را تعیین و سهم اعتباری بانکهای عامل از این تسهیلات را به آنها ابلاغ نماید.
تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- ستاد مدیریت حمل و نقل سوخت مکلف است عملکرد ریالی سالیانه از رده خارج کردن خودروهای فرسوده را به نحوی تنظیم کند که مازاد بر اعتبار قابل تخصیص مربوط مندرج در قانون بودجه سالیانه ایجاد تعهد ننماید.
ماده ۶ (اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- واردکنندگان خودرو، اجزاء، قطعات، مواد اولیه، تجهیزات و سایر اقلام مرتبط با صنایع حمل و نقل از جمله خودروهای کم مصرف عمومی و خصوصی، در صورت ارایه گواهی اسقاط به جز موتورسیکلت مشروط به عدم استفاده از کمک های بلاعوض مندرج در مواد (۳) و (۴) این آیین‌نامه و با رعایت بندهای (۲‏) و (۳‏) ماده (۲‏) قانون توسعه حمل و نقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت، به ازای هر دستگاه، معادل مبالغ کمک بلاعوض یاد شده، از تخفیفات ترجیحی در حقوق ورودی و سود بازرگانی واردات اقلام یاد شده برخوردار می‌شوند.
ماده ۷ (اصلاحی ۱۳۹۰/۱۲/۲۷)- خودرو سازان موظفند از ابتدای سال ۱۳۸۸ حداقل معادل سی درصد (۳۰ %) تولید ماهانه خود گواهی اسقاط به ستاد تحویل نمایند.

تبصره ۱ (الحاقی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- میزان درصد یاد شده در صورت نیاز هر دو ماه یکبار با اعلام ستاد تغییر می یابد.
تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- خودرو سازان موظفند پس از معرفی ستاد نسبت به تحویل خودرو حداکثر ظرف سی روز کاری، اقدام نمایند.
ماده ۸ - خودروسازان می‌توانند برای پشتوانه اجرای طرح از رده خارج کردن خودروهای فرسوده و به منظور تامین منابع، نسبت به فروش اوراق مشارکت براساس مقررات مربوط اقدام نمایند.
الف - مراجعه مالک خودروی فرسوده به همراه خودرو و مدارک به مرکز اسقاط.
ب - کنترل و بررسی صحت و اصالت مدارک و تطبیق آنها با خودرو.
ج - دریافت مجوز اسقاط از پایگاه اطلاعاتی ستاد.
د - اسقاط در حضور مدیر و کارشناس مرکز اسقاط و مالک خودرو، در حد ارکان اسقاط شامل برش ستون و سقف، سوراخ نمودن موتور، از بین بردن شماره های شاسی، بدنه، موتور و فک پلاک به گونه ای که در چرخه حمل و نقل مجدد قابل استفاده نباشد.
ه- - ثبت اسقاط خودرو توسط مرکز اسقاط در پایگاه اطلاعاتی ستاد.
ماده ۹ (اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- احراز اصالت خودرو و گواهی اسقاط در مراکز اسقاط بنا به تشخیص پلیس، توسط کارشناس رسمی (مقیم) یا کارشناس یا کاردان فنی نیروی انتظامی (مقیم) انجام می‌گیرد.
ماده ۹ - مراحل اسقاط خودروهای فرسوده به ترتیب مراحل زیر انجام می‌شود:
الف - مراجعه مالک خودروی فرسوده به همراه خودرو و مدارک به مرکز اسقاط.
ب - کنترل و بررسی صحت و اصالت مدارک و تطبیق آنها با خودرو.
ج - دریافت مجوز اسقاط از پایگاه اطلاعاتی ستاد.
د - اسقاط در حضور مدیر و کارشناس مرکز اسقاط و مالک خودرو، در حد ارکان اسقاط شامل برش ستون و سقف، سوراخ نمودن موتور، از بین بردن شماره های شاسی، بدنه، موتور و فک پلاک به گونه ای که در چرخه حمل و نقل مجدد قابل استفاده نباشد.
ه- - ثبت اسقاط خودرو توسط مرکز اسقاط در پایگاه اطلاعاتی ستاد.

ماده ۱۰ (اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- احراز اصالت خودرو و گواهی اسقاط در مراکز اسقاط بنا به تشخیص پلیس، توسط کارشناس رسمی (مقیم) یا کارشناس یا کاردان فنی نیروی انتظامی (مقیم) انجام می‌گیرد.

تبصره (اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- در صورت عدم تایید مدارک در بند «ب» ماده (۸) و یا عدم همخوانی اطلاعات وارد شده با اطلاعات موجود در پایگاه اطلاعاتی ستاد، خودرو فرسوده در مرکز اسقاط باقی مانده و کارشناس مرکز اسقاط با همکاری نیروی انتظامی موظفند ظرف ده روز نسبت به تعیین تکلیف خودروی مربوط اقدام نمایند.
تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۹۶/۰۵/۱۸)- در صورت احراز تخلف مراکز اسقاط در خصوص واگذاری وسیله نقلیه اسقاط شده یا قطعات اصلی آن (موتور، شاسی، اتاق، دستگاه سوخت رسان و دستگاه انتقال نیرو) به تشخیص نیروی انتظامی موضوع اعزام کارشناس به مرکز اسقاط مذکور به مدت سه ماه متوقف می‌شود و مراتب به همراه مستندات جهت تصمیم گیری به کارگروه موضوع ماده (۱۸) منعکس می‌گردد.
ماده ۱۱ (اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- پس از تایید اسقاط خودرو در پایگاه اطلاعاتی ستاد توسعه کارشناس مقیم، گواهی اسقاط خودرو برای شماره گذاری خودروهای وارداتی موضوع ماده (۵) این آیین‌نامه یا استفاده از تخفیفات حقوق ورودی و سود بازرگانی توسط ستاد صادر و به نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و گمرک ایران اعلام می‌گردد
ماده ۱۲ (اصلاحی ۱۳۹۰/۱۲/۲۷)- نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است اطلاعات خودروهایی را که تا سال ۱۳۹۴ به سن فرسودگی می رسند حداکثر تا پایان اردیبهشت سال ۱۳۸۸ و همچنین اطلاعات به روز شده را نیز در مراحل انجام طرح از رده خارج کردن خودروهای فرسوده به ستاد تحویل نماید.
ماده ۱۳ (اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- خودروسازان موظفند هر ماه گزارش تعداد خودروهای تولید شده (فروخته شده به مشتریان داخلی) را همراه با مشخصات خودروهای فرسوده اسقاط شده ما به ازای آن به ستاد ارائه نمایند.
ماده ۱۴ (اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- نیروی انتظامی موظف است گزارش خودروهای فرسوده اسقاط شده را ماهانه به ستاد ارسال نماید.
ماده ۱۵ (اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- قیمت لاشه خودروی فرسوده براساس نظر کارشناسی محاسبه و توسط ستاد تعیین می‌گردد.
ماده ۱۶ (اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- برای اجرا و توسعه طرح از رده خاج کردن خودروهای فرسوده از محل ارزش لاشه خودرو فرسوده که در اختیار مراکز غیردولتی اسقاط قرار می‌گیرد، هزینه طرح و حق الزحمه اشخاص غیردولتی دخیل در اسقاط خودرو با نظارت ستاد از جهت اطمینان از تحقق اهداف قانون توسعه حمل و نقل و مدیریت مصرف سوخت تادیه خواهد شد.

ماده ۱۷ (اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- در هر استان، هیاتی مرکب از نمایندگان معاون امور عمرانی استاندار، سازمان حفاظت محیط زیست استان، پلیس راهور استان و مراکز اسقاط استان تشکیل و به ستاد معرفی می‌شود تا با برگزاری جلسات ماهانه، عملکرد عملیات اسقاط استان را رسیدگی و به ستاد گزارش نماید.
ماده ۱۸ (اصلاحی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- کارگروهی مرکب از نمایندگان ستاد، گمرک جمهوری اسلامی ایران، سازمان حفاظت محیط زیست، پلیس راهور ناجا، وزارت صنایع و معادن یا نماینده خودروسازان و مراکز اسقاط در ستاد تشکیل و عملکرد ماهانه استان ها را بررسی و رسیدگی می نمایند.
تبصره (الحاقی ۱۳۹۶/۰۵/۱۸)- نحوه تاسیس، فعالیت، نظارت و لغو پروانه مراکز اسقاط به موجب دستورالعملی خواهد بود که پس از تایید کارگروه یاد شده توسط وزارت راه و شهرسازی در چارچوب قوانین و مقررات مربوط ابلاغ می‌شود.
ماده ۱۹ (الحاقی ۱۳۸۷/۱۲/۱۷)- این آیین‌نامه از ابتدای سال ۱۳۸۸ لازم الاجرا است.
ماده ۲۱ (الحاقی ۱۳۹۶/۰۵/۱۸)- استفاده از گواهی های اسقاط خودروهای فرسوده آن دسته از اشخاص حقیقی و حقوقی که توسط ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت صادر گردیده و تاکنون به صورت تخفیفات ترجیهی حقوق ورودی واردات قطعات یا خودرو در گمرک جمهوری اسلامی ایران مورد استفاده قرار نگرفته اند برای استفاده در اولین شماره گذاری خودروهای وارداتی جهت تسویه حساب آنها برابر بند (۳) تصویب نامه شماره ۹۲۳۰۸ /ت ۴۰۵۸۷ ک مورخ ۱۳۸۷/۶/۷ مجاز است.

این تصویب نامه در تاریخ ۱۳۸۸/۳/۱۷ به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است.
معاون اول رئیس جمهور- پرویز داودی