آیین نامه نظارت بر نمایش فیلم و اسلاید و ویدیو و صدور پروانه نمایش آنها مصوب ۱۳۶۱/۱۲/۰۴

هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۶۱/۱۲/۰۴ بنا به پیشنهاد شماره ۶۲/۳۴۲۲ مورخ ۱۳۶۱/۰۸/۰۸ وزارت ارشاد اسلامی، آیین‌نامه نظارت بر نمایش فیلم و اسلاید ویدئو وصدور پروانه نمایش آنها را به شرح زیر تصویب نمودند.

ماده ۱ - مقصود از فیلم و نوار ویدئو دراین آیین‌نامه هرگونه فیلم، نوار ویدئو و اسلاید به اندازه‌های مختلف و زمانهای کوتاه، متوسط و طولانی اعم از‌داستانی، مستند و آموزشی میباشد.

ماده ۲ (اصلاحی ۱۳۸۲/۰۵/۱۹)- کلیه فیلمها و نوارهای ویدئو که در سینماها یا سالنهای عمومی به نمایش گذاشته میشود و یا بهر نحو در معرض استفاده عموم قرارمیگیرد باید دارای پروانه نمایش فیلم از وزارت ارشاد اسلامی باشد و در صورت تخلف به درخواست وزارت ارشاد یا ادارات تابعه در‌شهرستانها ازطریق نیروهای انتظامی جمهوری اسلامی از نمایش آن جلوگیری به عمل خواهد آمد.

ماده ۳ - نمایش هرگونه فیلم در سینماها و سالنهای عمومی و عرضه یا فروش آنها در بازار فروش که نهایتاً متضمن نکات مشروحه زیر باشد در سراسر کشور‌ممنوع است.

۱ - انکار یا سست کردن اصل توحید و دیگراصول دین مقدس اسلام و یا اهانت به آنها بهرشکل و طریق که باشد.

۲ - نفی یا تحریف و یا مخدوش کردن فروع دین مقدس اسلام.

تبصره - تشخیص موارد مربوط به بندهای ۱ و ۲ با روحانی عضو شورای بازبینی میباشد.

۳ - اهانت مستقیم و یا غیرمستقیم به پیامبران الهی و ائمه معصومین علیهم‌السلام و مقام رهبری (‌ولی فقیه) یا شورای رهبری و مجتهدان جامع‌الشرایط.

۴ - هتک حرمت مقدسین و مقدسات اسلامی و سایرادیان شناخته شده در قانون اساسی.

۵ - نفی برابری انسانها از هررنگ و نژاد و زبان و قوم و انکار ملاک برتری که تقوی است و تحریک اختلاف نژادی و قومی و یا استهزاء و تمسخرآنها.

۶ - نفی یا مخدوش نمودن ارزش والای انسان

تبصره - هیات نظارت موظف است ضوابط نحوه حضور زن را به طوریکه با کرامت انسانی زن مغایرت نداشته باشد با توجه به ضوابط شرعی درکلیه فیلمها اعم از ایرانی و خارجی را تعیین و دراختیارسازندگان داخلی و واردکنندگان فیلمهای خارجی قراردهد.

۷ - اشاعه اعمال رذیله و فساد و فحشاء

۸ - تشویق و ترغیب و یا آموزش اعتیادهای مضر و خطرناک و راههای کسب درآمد از طرق نامشروع مانند قاچاق و غیره.

۹ - کمک به نفوذ فرهنگی یا سیاسی یا اقتصادی بیگانگان که مغایر با سیاست نه شرقی نه غربی جمهوری اسلامی ایران است.

تبصره - فیلمهائی که متضمن آشنا کردن بیننده به آداب، رسوم و فنون اقوام، ادبیات، هنر و صنایع ملتها و محیطهای مختلف طبیعی، جغرافیائی و علوم انسانی و تکنیکهای گوناگون فیلمسازی و یا تقویت‌کننده قوه تفکر و تصور و سرگرم کننده و یا آموزنده و نظایراینها باشد به شرطی که ازاهداف استثماری و استعماری پیروی نکنند میتوانند پروانه نمایش دریافت دارند.

۱۰ - بیان و یا عنوان هرگونه مطلبی که مغایرمنافع ومصالح کشوربوده و مورد سوء استفاده بیگانگان قرار گیرد.

۱۱ - نشان دادن صحنه‌هائی از جزئیات قتل و جنایت و شکنجه و آزار به نحویکه موجب ناراحتی بیننده یا بدآموزی گردد.

تبصره - فیلمهای علمی، آموزشی و پژوهشی میتواند در محلهای خاص و جهت تماشاگران مخصوص به معرفی نمایش گذاشته شوند.

۱۲ - بیان حقایق تاریخی و جغرافیائی به نحوی که موجب گمراهی بیننده شود.

۱۳ - نشان دادن تصاویر و اصوات ناهنجار اعم از آنکه ناشی از نقص فنی یا غیر آن باشد به نحوی که سلامت تماشاگر را به خطر اندازد.

۱۴ - نمایش فیلمهائیکه ازارزش تکنیکی و یا هنری نازلی برخوردار بوده و یا ذوق و سلیقه و پسند تماشاگران را به انحطاط و ابتذال بکشد.

‌ماده ۴ (الحاقی ۱۳۶۴/۰۶/۰۳)- معاونت سینمائی میتواند بنا به ضرورت‌های سیاسی و فرهنگی از نمایش فیلمی که دارای پروانه نمایش است جلوگیری نموده و پس از رفع موانع (‌در‌صورت امکان) مجدداً اجازه نمایش صادر بنماید.

ماده ۵ - صدور فیلمهای ایرانی به کشورهای دیگر به منظورفروش یا اجاره و یا شرکت در فستیوال مستلزم صدور پروانه مخصوص میباشد.

ماده ۶ (اصلاحی ۱۳۷۷/۰۳/۲۰)- جهت بررسی و اظهارنظر درمورد نمایش هرگونه فیلم سینمایی کوتاه و بلند ۳۵ یا ۱۶ میلیمتری و صدور پروانه نمایش یا درنظر گرفتن مقررات این آیین‌نامه هیئتی با توجه به‌رعایت تخصصها و اطلاعات لازم پیرامون فیلم و سینما به پیشنهاد حوزه معاونت سینمائی و تصویب وزیرارشاد اسلامی حداقل ۵ نفر و حداکثر ۹ نفر ازبین افراد زیر تعیین و به نام شورای بازبینی تشکیل میگردد.
۱ - یکنفر روحانی آشنا به مسائل هنری.
۲ - سه نفر دارای بینش سیاسی، اجتماعی اسلامی و آشنا به مسائل فیلم و سینما.
۳ - یکنفر کارشناس امور فیلم و سینمای داخلی و خارجی.

تبصره ۱ - یکنفر از اداره کل نظارت و نمایش بدون داشتن حق رای سمت دبیری شورا را به عهده داشته و در صورت عدم حضور هر یک از اعضاء شورای مذکور به عنوان علی‌البدل انجام وظیفه مینماید.

‌تبصره ۲(اصلاحی ۱۳۷۷/۰۳/۲۰)- بنا به تشخیص اداره کل نظارت و ارزشیابی و تایید معاونت سینمایی و سمعی- بصری شورای بازبینی فرآورده‌های سمعی و بصری صدور پروانه نمایش فیلمهای ویدیویی، اسلاید و رایانه‌ای تشکیل خواهد شد.

ماده ۷ (اصلاحی ۱۳۶۴/۰۶/۰۳)- رسمیت جلسات و نحوه رای گیری و اعتبار آن به موجب آیین‌نامه داخلی خواهد بود که توسط شورای بازبینی تهیه و تنظیم و با تصویب وزیر ارشاد اسلامی بمرحله اجرا در می‌آید.

ماده ۸ - شورای بازبینی درصورت لزوم و بازبینی شورای مربوطه و تائید آن میتواند ازکارشناسان متخصص رشته‌های مختلف مربوط به موضوع فیلم برای مشاوره از آنان دعوت به عمل آورد.

ماده ۹ - در صورتی که حذف یا تغییرات در فیلم یا قسمتی از آن که مغایر مفاد این آیین‌نامه تشخیص داده شده لطمه‌ای به محتوا و تکنیک فیلم نزند فیلم مذکور پس از‌اصلاح قسمتهای مورد نظر میتواند پروانه نمایش دریافت نماید.

ماده ۱۰ (اصلاحی ۱۳۷۷/۰۳/۲۰)- در صورتی که فیلمی طبق این آیین‌نامه موفق به اخذ پروانه نمایش نگردد و متقاضی نسبت به رای صادره معترض باشد میتواند تقاضای بازبینی مجدد را توسط شورای عالی نظارت بنماید.

تبصره ۱- دارنده فیلمهای ایرانی بعد ازاصلاح فیلم خود میتوانند تقاضای بازبینی درشورای بازبینی را بنماید.

تبصره ۲- در صورتی که فیلم ازلحاظ شرایط ومقتضیات زمان مردود شناخته شود دارنده فیلم میتواند پس از کسب مجوز ازاداره نظارت و نمایش مبنی بررفع موجبات عدم صدور پروانه فیلم خود را برای بازبینی مجدد ارائه نماید.

‌تبصره ۳ (الحاقی ۱۳۶۴/۰۶/۰۳)- فیلمهای ایرانی که در شورای بازبینی مردود شناخته میشوند بنا به درخواست مدیر کل نظارت و نمایش و تائید معاونت امور سینمائی میتوانند جهت بازبینی مجدد به شورای عالی نظارت ارجاع گردند.

ماده ۱۱(اصلاحی ۱۳۷۷/۰۳/۲۰)- اعضای شورای عالی نظارت متشکل از افراد زیر است که به پیشنهاد معاون سینمایی و سمعی بصری تعیین و با حکم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب می‌شوند:
الف - سه نفر کارشناس امور فرهنگی و سینمایی به انتخاب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی.
ب - دو نفر فیلمساز معتبر به پیشنهاد خانه سینما.
ج - یک نفر نماینده شورای بازبینی.
د- مدیر کل نظارت و ارزشیابی که ضمن حق رای سمت دبیر جلسه را بر عهده خواهد داشت.

تبصره ۱(اصلاحی ۱۳۶۴/۰۶/۰۳)- شورای عالی نظارت میتواند در کلیه احکام صادره توسط شورای بازبینی تجدیدنظر نماید.

تبصره ۲- رای شورای عالی نظارت قطعی است.

تبصره ۳- شورای عالی نظارت در صورت لزوم میتواند از صاحب‌نظران جهت مشاوره دعوت به عمل آورد.

تبصره ۴(منسوخ ۱۳۶۴/۰۶/۰۳)- مدیر کل اداره کل نظارت و نمایش سمت دبیری شورای عالی را به عهده خواهد داشت.

تبصره ۴(الحاقی ۱۳۷۷/۰۳/۲۰)- در غیاب نمایندگان خانه سینما، دو نفر فیلمساز معتبر به انتخاب معاون امور سینمایی، سمعی و بصری جایگزین می‌شوند.

تبصره ۵- در صورتی که حضور نمایندگانی از نهادها و ارگانهای دولتی درجلسه بازبینی مورد نیاز باشد با دعوت قبلی از طرف وزیر ارشاد اسلامی نهاد مربوطه موظف به معرفی نماینده خود میباشد.

ماده ۱۲ - مدت اعتبار پروانه نمایش فیلم از تاریخ صدور دو سال است و فیلم برای تمدید اعتبار پروانه به ترتیب مذکور در این آیین‌نامه باید مورد تصویب مجدد قرارگیرد.

‌تبصره (الحاقی ۱۳۶۴/۰۶/۰۳)- چنانچه پس از صدور پروانه نمایش فیلم بدلیل عدم امکانات فنی و مواد خام (‌با تائید مدیر کل نظارت و نمایش) نمایش عمومی آن به تعویق افتد مدت مذکور به مدت اعتبار پروانه نمایش افزوده می‌گردد.

ماده ۱۳ (الحاقی ۱۳۶۴/۰۶/۰۳)- فیلم‌هائیکه جهت بازبینی و صدور پروانه نمایش برای نمایش درآمدن در سینماهای کشور به اداره کل نظارت و نمایش ارائه میشود مدت زمان نمایش آنها نباید از ۷۵ دقیقه کمتر باشد.

‌تبصره (الحاقی ۱۳۶۴/۰۶/۰۳)- در صورتی که نمایش فیلمی توسط شورای بازبینی بلامانع تشخیص داده شود و مدت زمان آن بین ۷۵ لغایت ۸۰ دقیقه باشد نمایش فیلم مذکور باید به‌همراه یک فیلم کوتاه باشد.

ماده ۱۴ - پروانه نمایش فیلم برای تمام نقاط کشور معتبر خواهد بود به استثنای نقاطی که درپروانه نمایش قید میگردد.

ماده ۱۵ - متقاضی پروانه نمایش فیلم باید کلیه اطلاعات و مشخصات مربوط به فیلم مورد تقاضا را در پرسشنامه‌هائیکه از طرف اداره کل نظارت و نمایش در‌اختیاراو گذاشته میشود قید کرده و همراه با نسخه کامل فیلم (‌دوبله فارسی و یا زبان اصلی) را به اداره کل نظارت و نمایش ارائه نماید.

ماده ۱۶- شماره و تاریخ صدور پروانه نمایش فیلم در مورد فیلمهائیکه نشان داده میشود اعم از فیلمهای ساخت داخل یا خارج باید روی فیلم و همراه عنوان آن به طورخوانا نوشته شود.

ماده ۱۷ - فیلمهای کوتاهی که جهت معرفی فیلمهای پروانه‌دار در سینماها و سالنهای عمومی به نمایش گذاشته میشوند باید دارای مجوز لازم از اداره کل نظارت و نمایش باشند.

ماده ۱۸ - هر کس بدون اخذ پروانه نمایش از اداره کل نظارت و نمایش وزارت ارشاد اسلامی مبادرت به نمایش فیلم یا اسلاید و ویدئو بنماید و یا برای تقاضای صدور پروانه به تقلب و فریب متشبث شود و یا اطلاعات و مدارک موهوم یا مجهول عنوان کند و یا درموقع نمایش فیلم خودسرانه به حذف قسمتی از فیلم یا الحاق و افزودن صحنه‌هائیکه در موقع صدور پروانه از طرف مراجع ذیصلاح حذف شده اقدام نماید و یا صحنه‌هائی از فیلم را درموقع تقاضای صدورپروانه نمایش خود از متن خارج کرده و این صحنه‌ها را بعد از صدور پروانه به متن فیلم اضافه کند و به طورکلی کلیه اشخاص که به نحوی از انحاء در اجرای مقررات این آیین‌نامه تخلف نمایند گذشته از اینکه برای تخلف در هر مورد به موجب قوانین جاری مملکتی تعقیب میشوند در مرحله اول پروانه نمایش فیلم و در‌صورت تکرار تخلف علاوه بر مجازات قانونی پروانه کسب متقاضی و نمایش دهنده فیلم لغو خواهد شد.

ماده ۱۹- هرگونه پروانه نمایش فیلم و اسلاید و ویدئو که تا تاریخ تصویب این آیین‌نامه صادر شده باشد تا پایان مدت معتبر است.

میرحسین موسوی - نخست‌وزیر