آیین نامه هزینه مسافرت و فوق‌العاده اعاشه و انتقال کلیه مامورین کشوری مصوب ۱۳۲۰/۰۸/۲۶

هیات وزیران بنابر پیشنهاد شماره ۳۱۳۰۸ وزارت دارائی در جلسه ۱۳۲۰/۸/۲۶ به استناد ماده سیزدهم قانون افزایش حقوق کارمندان دولتی آییننامه هزینه سفر را به شرح زیر تصویب نمودند:

فصل اول - هزینه سفر

ماده ۱- هزینه سفر برای مامورین از محل توقف به‏نقاطی که در حکم ماموریت قید شده داده می‌شود.

ماده ۲- میزان هزینه مسافرت برای کلیه راهها در داخله مملکت به طورمقطوع مطابق جدول زیر است:

تبصره ۱- هزینه مسافرت پزشکان و مشمولین مواد ۷ و ۸ قانون خدمتگزاری پزشکان به شرح زیر:
پایه‌های ۱ و ۲ و ۳ و ۴ پزشک یکمی معادل پایه ۵ اداری
پایه‌های ۱ و ۲ و ۳ و ۴ پزشک دومی معادل پایه ۳ تا۴ اداری
پرداخته و برای صاحبان پایه‌های ۶ به بالا اعم از پزشک یکمی و پزشک دومی برابر مقررات کارمندان اداری از پایه ۶ به بالا رفتار می‌شود.

تبصره ۲- برای مسافرت به نقاطی که راه‌آهن موجود است هزینه واقعی مطابق تعرفه راه‌آهن به طریق زیر داده می‌شود:
خدمتگزاران جزء بلیط درجه سوم
کارمندان پایه ۲ و۳ بلیط درجه دوم
کارمندان پایه ۴ و ۵ و ۶ و ۷ و ۸ و ۹ بلیط درجه اول

تبصره ۳- مبالغ فوق‌الذکر حداکثری است که می‌توان به عنوان هزینه سفر به مستخدمین پرداخت ولی وزارتخانه و ادارات مستقل می‌توانند به‏اقتضای اعتبارات و تشخیص خود کمتر بپردازند.

ماده ۳- هزینه سفر مامورینی که به خارجه اعزام می‌شوند تا سرحد مطابق ماده (۲) و در خارج از سرحد با رعایت تبصره (۷) معادل کرایه واقعی مسافرت به‏ترتیب زیر پرداخت خواهد شد:
الف - در مورد مسافرتهائی که خرید و تهیه بلیط‌های آن از موسسات دلالی حمل و نقل در ایران ممکن است معادل قبض رسید موسسات مذکور.
ب - در مورد مسافرتهائی‏که بلیط آن مستقیماً حمل و نقل خریده می‌شود معادل تعرفه رسمی موسسات مذکور.

تبصره ۱- مادامی که اطلاعات لازمه راجع به تعرفه موسسات حمل و نقل تحصیل نشده است مبلغی که برای مسافرت به هر نقطه تعیین خواهد شد به طور مساعده به مامور مسافر پرداخته شده و بعد حساب آن باید مطابق تصدیق موسسات حمل و نقل یا تعرفه‌هائی که تحصیل می‌شود تسویه گردد.

تبصره ۲- برای مسافرتهائی‏که از ایران به‏کشورهای خارجه در صورتی هزینه سفر به پهلوی تادیه می‌شود که پرداخت کرایه به ریال مقدور نباشد.

تبصره ۳- هزینه حمل اثاثیه و لوازم سفر مامورین در خارج کشور برطبق گواهی بنگاههای حمل و نقل و بدون دریافت اسناد هزینه به شرح زیر پرداخت خواهد شد:
۱- کلیه اثاثیه لوازم سفر مامورین ثابت و غیره تا رایزن سفارت هفتاد و پنج کیلوگرم و اگر خانواده همراه داشته باشد یکصدکیلوگرم.
۲- کلیه اثاثیه و لوازم سفر رئیس ماموریتها و رایزنیهای سفارتخانه‌ها ۱۵۰کیلوگرم و اگر خانواده همراه داشته باشند۲۰۰ کیلوگرم
۳- چنانچه خانواده ماموری بعد از مامور حرکت کند ذیحق به دریافت تفاوت کرایه باگاژ خواهد شد.

تبصره ۴- هزینه سفر عیال و اولاد مامورینی‏که برای مشاغل ثابت اعزام می‌شوند در صورت وقوع مسافرت عیال و اولاد داده خواهد شد.

تبصره ۵ - به‏سفراء کبار و وزراء مختار و مامورین سیاسی که در ردیف آنها محسوب می‌شوند در ماموریتهای موقتی علاوه بر هزینه سفر واقعی معادل نصف آن نیز به‏عنوان هزینه خاص بدون سند هزینه تادیه می‌شود.

تبصره ۶ - برای مامورین از رتبه ۲ تا ۷ بلیط درجه اول کشتی و درجه دوم راه‌آهن برای مامورین رتبه ۸ و مستشار سفارتخانه‌ها بلیط کشتی و راه‌آهن درجه اول برای مامورین دون پایه و رتبه یک بلیط کشتی و راه‌آهن درجه دوم برای مستخدمین جزء بلیط درجه دوم کشتی و درجه سوم راه‌آهن منظور خواهد شد.

تبصره ۷- هزینه سفر مامورینی که در خارجه از نقطه‌ای به‏نقطه دیگر تغییر ماموریت حاصل کرده یا به ماموریت موقت مسافرت می‌نمایند مشمول مقررات این ماده است.

ماده ۴- هزینه مسافرت از یک نقطه به نقطه دیگر در داخله مملکت به‌نسبت مسافت آن دو نقطه تادیه می‌شود مگر اینکه به ملاحظه مقتضیات محلی وزارتخانه‌های مربوطه مصلحت بدانند مامور مسافرت خود را از طریق خارجه طی نماید و در این صورت بر طبق مواد فوق رفتار خواهد شد.

ماده ۵ - هزینه مسافرت مامورین کشوری به‏ماخذ نزدیکترین طریق عرابه رو تادیه می‌شود.

تبصره ۱- مسافرت کلیه راهها مطابق صورتهای وزارت راه محسوب و در نقاطی که هنوز فواصل رسمی معین نشده به تصدیق یکی از ادارات دولتی محل منظور خواهد شد.

تبصره ۲- در مواردی که مسافرت از راه دریا انجام می‌شود کرایه مسافرت اعم از کرایه مسافر و لوازم مسافرت معادل مبلغ کرایه واقعی و به موجب اسناد هزینه پرداخته خواهد شد.
در مواردی که مسافرت از راه دریا کوتاه‌تر از راه خشکی باشد باید مسافرت از راه دریا انجام شود مگر اینکه کرایه مسافرت از دریا از کرایه مسافرت از خشکی زیادتر باشد یا موقع حرکت مامور وسائل مسافرت از دریا حاضر نبوده و در انتظار فراهم شدن وسیله مسافرت مامور به تاخیر افتد.

ماده ۶ - در صورتی که ماموری در غیر از محل اقامت دائمی خود چه در حال مرخصی و چه در حال اشتغال منتظر خدمت یا معاف از خدمت و یا بازنشسته بشود به‏شرط اینکه تا مدت نود روز بعد از انتظار خدمت یا معافیت یا بازنشستگی از محل مزبور عزیمت نماید هزینه مسافرت خود را از محل ماموریت تا نقطه‌ای که مسکن اصلی اوست دریافت خواهد داشت ولی اگر پس از معافیت یا منتظر خدمت شدن وزارتخانه یا اداره مربوطه توقف مشارالیه را در محل برای دادن توضیحات یا جهات دیگری امر نموده باشد و مدتی که برای اطاعت امر توقیف نموده از نود روز تجاوز نماید مهلت استحقاق دریافت هزینه سفر تا انجام کار تمدید می‌شود.

تبصره - به‏مامورینی که در حین مرخصی منتقل می‌شوند هزینه سفر و فوق‌العاده انتقال داده می‌شود.

ماده ۷- مامورینی که برای محاکمه احضار می‌شوند حق دریافت هزینه سفر خود را خواهند داشت.

ماده ۸ - در صورتی که مسافرت مامور بعد از صدور حکم به‏مقتضیاتی از طرف وزارتخانه موقوف شود و برای تهیه لوازم مسافرت هزینه به‏مامور تحمیل شده باشد فقط یک ربع از هزینه سفر مقرره ذیحق خواهد شد.

ماده ۹- به مامورینی که با استفاده از مرخصی به مسافرت می‌روند در صورتی هزینه سفر تادیه می‌گردد که چهار سال متوالی در یک محل مانده باشند و این حق برای مامورین غیربومی که در نقاط بدآب و هوا ماموریت داشته باشند و بعد از دو سال توقف حاصل می‌شود هزینه سفر مذکور معادل هزینه مسافرت از محل ماموریت تا نقطه مسکن اصلی و بالعکس داده خواهد شد.

تبصره ۱- مقصود از ماندن دو سال متوالی در نقاط بد آب و هوا این است که مامور در مدت مزبور در نقاط مختلفه بد آب و هوا مشغول کار بوده باشند و همچنین مراد از ماندن چهارسال در یک محل این است که مامور در مدت مزبوره در یک حوزه ماموریت باقی مانده باشد خواه در نقطه مخصوص تمام مدت و متوقف بوده یا متوالیاً در نقاط مختلفه یک حوزه مشغول کار بوده باشند.

تبصره ۲- انتظار خدمت توالی مذکور را از بین می‌برد ولی مرخصی با حقوق باعث انقطاع توالی نخواهد بود.

ماده ۱۰- هزینه مسافرتهای مامورینی که انجام شغل آنها مستلزم مسافرت دائمی و ایاب و ذهاب به‏نقاط مختلفه حوزه ماموریت خودشان است برحسب مقتضیات شغل و موقع ماموریت مبلغ مقطوعی به‏تشخیص وزارتخانه متناسب با هزینه ایاب و ذهاب و اعاشه در ماه به عنوان مدد معاش مسافرت پرداخته می‌شود میزان این مدد معاش از (۳۰۰) ریال تجاوز نخواهد نمود.

تبصره - هزینه رفت و آمد اتفاقی و استمراری در داخل شهر و حومه به‏طورمقطوع و یا برحسب مورد هزینه اداری تلقی و در حدود احتیاج قابل پرداخت است.

ماده ۱۱- در صورتی که مامور در محل خدمت خود که غیر از محل اقامت دائمی اوست فوق نماید و خانواده همراه داشته باشد هزینه سفر مقرر برای هزینه معاودت خانواده متوفی پرداخته خواهد شد.
هرگاه خانواده همراه نداشته باشد ربع هزینه سفر مقرر برای هزینه حمل و نقل اثاثیه او تادیه می‌شود.

ماده ۱۲- به مستخدمین مشروح زیر هزینه سفر داده نخواهد شد:
الف - به مستخدمینی که به مرخصی می‌روند مگر به شرط مذکور در تبصره ماده (۶)
ب - به مستخدمینی که از خدمت دولت استعفا بدهند.
ج - به مستخدمینی که وسائل مسافرت آنها از طرف دولت تهیه شده باشد.
د - به مستخدمین مذکور در ماده (۱۰)

ماده ۱۳- هزینه سفر مستخدمین کنتراتی و روزمزد در داخله کشور به طورمقطوع به قرار زیر پرداخت می‌شود:
۱- به‏مستخدمین کنتراتی که تا۴۵۰ ریال حقوق می‌گیرند کیلومتری ۶۰% ریال
۲- به مستخدمین کنتراتی که از۴۵۱ ریال الی ۱۰۰۰ ریال حقوق می‌گیرند کیلومتری۷۵% ریال
۳- به مستخدمین کنتراتی که از ۱۰۰۱ ریال الی ۲۰۰۰ ریال حقوق می‌گیرند کیلومتری۹۰% ریال
۴- به مستخدمین کنتراتی که از ۲۰۰۱ ریال به بالا حقوق می‌گیرند کیلومتری ۱۰/۱ ریال

ماده ۱۴- هزینه مسافرت با طیاره وقتی پرداخته خواهد شد که قبلاً از طرف وزارتخانه مربوطه امر به مسافرت با طیاره شده باشد و بر طبق نرخ معینه ادارات هواپیمایی پرداخته خواهد شد.

فصل دوم - فوق‌العاده روزانه مسافرت

ماده ۱۵- فوق‌العاده روزانه (اعاشه) عبارت از وجوهی است که علاوه بر حقوق برای جبران هزینه اضافی مامورین در مدت ماموریت موقت از تاریخ حرکت از محل ماموریت ثابت تا روز برگشتن بدانجا پرداخته می‌شود و میزان آن به‏شرح زیر است:

تبصره ۱- به مامورینی که نقلیه آنها از طرف دولت تهیه می‌شود و از هزینه سفر استفاده نمی‌نمایند فوق‌العاده روزانه آنها به ماخذ یک برابر و نیم میزان بالا پرداخته می‌شود.

تبصره ۲- مامورینی که دارای پایه ۷ و ۸ و ۹ باشند در صورتی که با داشتن سمت ریاست اداره یا ریاست هیات بازرسی به‏ماموریت برند صدی بیست و پنج (۲۵%) از ماخذهای مقرره بالا علاوه دریافت خواهند نمود.

تبصره ۳- نقاط بدآب و هوا و صعب‌المعیشه از روی آیین‌نامه‌های وابسته تشخیص می‌شوند.

تبصره ۴- در صورتی که یک نفر از منتظرین خدمت به ماموریت بازرسی یا ماموریت دیگر برود و دارای حقوق معین و مصوبی نباشد تفاوت حقوق انتظار خدمت او تا ماخذ حقوق پایه او از محل فوق‌العاده روزانه (اعاشه) تامین می‌شود.

تبصره ۵ - فوق‌العاده روزانه (اعاشه) در صورتی پرداختنی است که مامور از حیث مسافت بیش از پانزده کیلومتر یا از حیث مدت بیش از چهل و هشت ساعت از محل ماموریت خود دور بشود.

ماده ۱۶- مستخدمینی که مدت ماموریتشان از سه ماه تجاوز کند در ردیف مستخدمین منتقل محسوب و فوق‌العاده یومیه به آنها پرداخته نخواهد شد مگر اینکه ماموریت آنها را دستور وزارتخانه یا اداره مستقل مربوطه به حکم ضرورت به مدت بیشتری تمدید نموده باشد.

تبصره - در صورتی که ماموریت موقت مستخدمی به ماموریت ثابت تبدیل شود حق استفاده از فوق‌العاده انتقال را خواهد داشت.

ماده ۱۷- مستخدمین کنتراتی فوق‌العاده یومیه را مطابق حقوقی که با رتبه قانونی تطبیق می‌شود دریافت خواهند کرد.

تبصره - با کلیه شوفرها مطابق مستخدمین جزء رفتار می‌شود ولی چنانچه برای خدماتی که مستلزم مسافرت موقت باشد استخدام شده باشند حق دریافت فوق‌العاده یومیه نخواهند داشت.

ماده ۱۸- مستخدمین که به ماموریت می‌روند موظفند ماموریت خود را در کمترین مدت ممکنه انجام و فوراً به مرکز اصلی معاودت نمایند و به علاوه مدتی که مستخدمین در طی طریقند نباید از مدتی که مرسوم و معمول وسائط نقلیه است تجاوز نمایند مگر تاخیر بواسطه واقعه غیرمترقبه باشد.

ماده ۱۹- فوق‌العاده یومیه مامورینی که به مسافرت خارجه اعزام می‌گردند از روز حرکت از سرحد تا روز ورود به محل ماموریت و بالعکس و مامورین موقت از روز حرکت از سرحد تا روز خاتمه ماموریت (ورود به سرحد ایران) به شرح زیر تادیه خواهد شد:
مستخدمین سرپائی و دون پایه ۳۰ ریال طلا
مستخدمین رتبه‌های ۱ و ۲ و ۳، ۵۰ ریال طلا
مستخدمین رتبه‌های ۴ و ۵ و ۶، ۸۵ ریال طلا
مستخدمین رتبه‌های ۷ و ۸، ۱۱۵ ریال طلا
مستخدمین رتبه‌های (۹) و مامورین فوق رتبه ۱۶۵ ریال طلا

تبصره - به مامورینی که در خارجه از نقطه‌ای به‏نقطه دیگر جهت انجام ماموریت اعزام می‌شوند با رعایت ماده ۱۶ فوق‌العاده پرداخته خواهد شد.

ماده ۲۰- اشخاصی که کار و ماموریتشان طوری است که مرتباً بایستی از جهت امور ساختمان و تعمیرات یا ممیزی در منازل صحرائی یا اقامتگاههای موقتی به سر برند فقط مدد معاش به عنوان فوق‌العاده مقطوع صحرائی معادل نصف فوق‌العاده یومیه دریافت می‌دارند بدیهی است پرداخت این فوق‌العاده برای مدت خواهد بود که اشخاص مربوطه بایستی از شهری که اقامت دارند خارج بوده و همچنین از شهری که قاعدتاً انتظار می‌رود در آن اقامت نمایند دور باشند.

تبصره - این ماده شامل مامورین مندرجه در ماده۱۰ نخواهد بود.

فصل سوم - فوق‌العاده انتقال

ماده ۲۱- برای جبران هزینه‌هائی که در موقع انتقال مامورین داخله از نقطه‌ای به نقطه دیگر در ماموریتهای ثابت به آنها تعلق گیرد فوق‌العاده انتقال به شرح زیر پرداخت خواهد شد:
۱- در مورد مامورین دون رتبه و یک و دو نسبت به ۲۴۰ کیلومتر اول مبلغ چهارصد ریال به طور مقطوع و نسبت به هرکیلومتر اضافه از ۲۴۰ کیلومتر از قرار کیلومتری پنجاه دینار.
۲- در مورد مامورین رتبه ۳ و ۴ نسبت به ۲۴۰ کیلومتر اول مبلغ ۴۰۰ ریال به‏طور مقطوع و نسبت به هر کیلومتر اضافه از ۲۴۰ کیلومتر از قرار کیلومتری ۶۵ دینار (شصت و پنج دینار).
۳- در مورد مامورین رتبه ۵ و ۶ نسبت به ۲۴۰ کیلومتر اول مبلغ ۵۰۰ ریال به‏طور مقطوع و نسبت به هر کیلومتر اضافه از ۲۴۰ کیلومتر از قرار کیلومتری ۸۰ دینار (هشتاد دینار).
۴- در مورد مامورین ۷ و ۸ و ۹ نسبت به ۲۴۰ کیلومتر اول مبلغ ۶۰۰ ریال به‏طور مقطوع و نسبت به هر کیلومتر اضافه از ۲۴۰ کیلومتر از قرار کیلومتری یک ریال.

تبصره ۱- فوق‌العاده مزبور به‏استثنای ماموریت‌های موقتی در هر مورد که مسافرت مامور مستلزم تغییر مکان است و هزینه سفر داده می‌شود داده خواهد شد.

تبصره ۲- به‏مامورین غیربومی که در محل خدمت منتظر خدمت می‌شوند و هزینه سفر آنها طبق ماده (۶) این آییننامه پرداخته می‌شود نیز فوق‌العاده انتقال پرداخت خواهد گردید.

فصل چهارم - مقررات مختلفه

ماده ۲۲- مقرات این آییننامه از حیث میزان پرداخت هزینه سفر و فوق‌العاده بدون رعایت اختلاف اشل حقوق طبقات مامورین رسمی شامل کلیه آنها بوده و مامورین از رتبه (۹) به بالا مشمول نرخهای مقرره برای مامورین رتبه ۹ خواهد بود.

تبصره - هزینه سفر دبیران و دانشیاران که دارای درجه لیسانس هستند از هزینه سفر رتبه(۳) کمتر نخواهد بود.

ماده ۲۳- هزینه سفر مستخدمین خارجی مطابق این آییننامه و فوق‌العاده به وسیله آنها مطابق اسناد هزینه پرداخته می‌شود مشروط براینکه مبلغ فوق‌العاده از روزی ۴۰ ریال تجاوز ننماید.
(برای هزینه جزئی که تهیه اسناد هزینه ممکن نباشد صورت هزینه کافی خواهد بود).
وزارتخانه‌ها می‌توانند فوق‌العاده یومیه مستخدمین خارجی را مقطوعاً بپردازند مشروط براینکه از روزی ۴۰ ریال تجاوز نکند هرگاه در قرارداد مستخدمین خارجی راجع به هزینه سفر و فوق‌العاده یومیه مقرراتی قید شده باشد هزینه مذکور بر طبق قرارداد پرداخته خواهد شد.

ماده ۲۴- مقررات این آییننامه از تاریخ وصول ابلاغ آن به ادارات مربوطه مجری خواهد بود.

ماده ۲۵- در مواردی که با عطف به تغییر هزینه مسافرت و یا به جهات دیگر تجدیدنظر در این آییننامه ضرورت پیدا کند تغییرات لازمه پیشنهاد وزارت دارائی و به‏تصویب هیات وزیران انجام خواهد گرفت.