ابهام در نحوه محاسبه اجرت المثل ایام زوجیت

رأی خلاصه جریان پرونده

در تاریخ ۱۳۹۹/۱۱/۳۰ اقای س. ج. ا. فرزند س. ر. با ضمیمه کردن تصویر م. رونوشت سند ازدواج دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت همسرش خانم ع. ص. فرزند ع. ا. به دادگاه عمومی شهرستان تربت *تقدیم کرده که پرونده به شعبه *ارجاع شده است. در تاریخ ۱۳۹۹/۱۲/۱۸ جلسه دادگاه با حضور طرفین تشکیل شده است. خواهان اظهار داشته است.مدت ۳۸ سال است.که خوانده را به عقد دائم خویش در اورده ام. مهریه همسر مبلغ بیست میلیون تومان بوده است.که همسرم ان را به اجرا گذاشته است.ولی از حقوق اموزش و پرورش من کسر می شود. من و خوانده صاحب فرزند هستیم و فرزند انم به نام های س. م. که ۳۸ سال سن دارد. و س. م. که ۳۴ سال سن دارد. و س. ه. که ۳۱ سال سن دارد. و سه ماه قبل از حقوق بازنشستگی من ماهیانه ۸/۵۸۹/۸۸۷ ریال به عنوان مهریه ایشان کسر می شود. و من حاضرم حقوق مالی زوجه را پرداخت نمایم و ایشان را طلاق دهم من در مدتی که خوانده همسرم بوده است.مالی کسب نکرده ام. خوانده اظهار داشته است.من طلاق نمی خواهم و چنانچه خواهان حق و حقوق مرا بدهد حاضرم از ایشان طلاق بگیرم. مهریه من در سند ازدواج بیست میلیون تومان ذکر شده است. من و خواهان در سال ۱۳۹۱ از همدیگر طلاق گرفتیم و در سال ۱۳۹۴ مجددا به عقد همدیگر در امدیم و ۳۸ سال قبل به عقد خواهان درامدم و سال ۱۳۹۱ مرا طلاق دادند و سه سال جدا از هم بودیم و سال ۱۳۹۴ مجددا به عقد خواهان درامدم و من کارهایی که در منزل انجام داده ام مزد ان را می خواهم و تقاضای دریافت اجرت المثل ایام زندگی مشترک را دارم. و همچنین زمانی که زندگی می کردیم نفقه من را پرداخت می کردند. خواهان اظهار داشته است.من حاضرم حقوق مالی ایشان را پرداخت کنم ولی نقدا نمی توانم پرداخت کنم. خوانده اظهار داشته است.در این مدت که همسر ایشان هستم اموالی خواهان کسب نکرده است.و اموالی که داشته نیز همه را فروخته است.دادگاه طرفین را دعوت به سازش کرده است. خواهان اظهار داشته است.خوانده از من تمکین بکند و قباله اش را ببخشد من ایشان را طلاق نمی دهم. خوانده اظهار داشته است.من مهریه ام را حاضر نیستم ببخشم ولی در تمکین همسرم هستم ولی با این وجود همسرم می خواهد مرا طلاق بدهد. من همسر چهارم خواهان هستم و ایشان یک همسرش فوت کرده است.و دو همسرش را طلاق داده است. خواهان اظهار داشته است.من همسرم را طلاق می دهم و تقاضای صدور حکم به شرح ستون خواسته را دارم. دادگاه ضمن صدور قرار ارجاع امر به کارشناسی برای تعیین میزان اجرت المثل ایام زناشویی قرار ارجاع امر به داور را نیز صادر کرده است. اقای ح. د. فرزند م. به عنوان داور خواهان تعیین شده که در لایحه تقدیمی پس از توضیحاتی ادامه زندگی مشترک زوجین را میسور ندانسته است. ( برگ ۲۲ پرونده ) . اقای م. ص. به عنوان داور خوانده تعیین شده و در لایحه تقدیمی اظهار داشته است.با توجه به اینکه خانم ع. ص. حدود ۳۸ سال است.که با اقای س. ج. ا. زندگی میکند و دارای دو فرزند پسر و یک دختر می باشند و جوانی اش را به پای ایشان گذرانده است.در حال حاضر در سن پیری می باشد. و جا و مکانی ندارد. که برود نظر بنده بر صلح و سازش و ادامه زندگی است. ( برگ ۲۴ پرونده ) کارشناس منتخب پس از بیان اصرار زوج به طلاق همسرش اجرت المثل ایام زناشویی از سال ۱۳۹۴ و حق الزحمه پذیرایی از مهمانان و طبخ غذا و شستشوی لباس ها و تنظیف خانه و سایر امور زندگی مبلغ نود میلیون ریال تعیین کرده است. ( برگ ۲۱ پرونده ) . قاضی مشاور دادگاه نیز در تاریخ ۱۴۰۰/۴/۳ پس از توضیحاتی نتیجتا به صدور گواهی عدم امکان سازش بین زوجین اظهار نظر کرده است. ( برگ ۳۰ پرونده ) و دادگاه با اعلام ختم رسیدگی مبادرت به صدور گواهی عدم امکان سازش به شرح رای شماره **۰۰/۴/۲۳ کرده است.که به موجب ان طرفین یا زوج می توانند به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه و پس از اجرای صیغه طلاق نسبت به ثبت ان اقدام و اسناد و دفاتر مربوطه را امضای نمایند. نوع طلاق با توجه به سن زوجه که یایسه میباشد. باین غیر ع. می باشد. اجرت المثل ایام زندگی مشترک مبلغ ۹ میلیون تومان طبق نظر کارشناس تعیین شده است. زوجه نسبت به حکم مذکور تجدیدنظرخواهی کرده و اظهار داشته است.بنده ۱۶ ساله بودم که در سال ۱۳۵۹ به عقد اقای س. ج. ا. درامدم او ۴۶ ساله بود و ۶ فرزند از همسران قبلی خود داشته که بنده مجبور بودم شش فرزند و پدر سالخورده ایشان را مدیریت و کارگری نمایم و حاصل ازدواج مان هم سه فرزند بود که فرزند ان وی همگی ازدواج کرده اند و رفته اند و بنده با نداری و سختیهای زندگی ایشان ساختم. سپس نامبرده در سال ۱۳۹۱ به بعد از این که فرزند ان وی و فرزند ان مشترکمان را سر و سامان دادم به دلیل کهولت سن و اینکه تحمل کسی را ندارد. مبادرت به طلاق بنده کرد و چون فشار روی بنده بود بدون هیچ حق و حقوقی طلاق گرفتم و بعدا به اصرار فرزند انش به همدیگر رجوع کرده و مجددا مرا در سال ۹۴ عقد محضری کرد که در این مدت بنده تحت پوشش کمیته امداد بودم و با ترفند و فریب از همان اول قصد طلاق مرا داشت بدون اینکه حقوق ۴۰ ساله مرا بدهد و اینک هم اصرار بر طلاق دارد. ولی بنده اصلا قصد طلاق ندارم. و نفقه و مهریه ام را برای امرار معاش خود مطالبه کرده ام … و حال که پیر و ناتوان شده ام سزاوار طلاق نیستم و به رای صادره اعتراض دارم. و تقاضای تجدیدنظر دارم. دادخواست به تجدید نظر خوانده ابلاغ شده و پاسخی از ناحیه وی نرسیده است. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی مبادرت به صدور رای شماره **۰۰/۷/۱۹ کرده که به موجب ان تجدیدنظرخواهی زوجه رد شده و ضمن تعدیل اجرت المثل زوجه به مبلغ ۵۰ میلیون تومان دادنامه تجدیدنظرخواسته تایید شده است. پس از ابلاغ رای اقای س. ج. ا. در مهلت قانونی نسبت به ان فرجام خواهی کرده و در لایحه تقدیمی اظهار داشته است.اینجانب به تعدیل مبلغ اجرت المثل به ۵۰ میلیون تومان معترضم به لحاظ اینکه اولا تاریخ ازدواج ما از ۹۴/۱۱/۱ می باشد. و قبلا فرجام خوانده کل حق و حقوق خود را از سال ۹۱ که از من جدا شده گرفته است.فصل سال ۹۱ تا اواخر سال ۹۴ جدا از من زندگی می کرده است.شهود دارم. و مدارک هم دارم. ثانیا از اواخر سال ۱۳۹۴ که با من زندگی می کرده است.در اثر بد رفتاری و تکرار عادت قبلی در زندگی علاوه بر این که در تمکین نبوده است.هیچ گونه کار برای من انجام نداده است.اکثر اوقات در خانه فرزند ان خود زمان را سپری می کرده است.چای و غذا و شستشوی ظروف و لباس و نظافت خانه را خودم انجام می داده ام و می دهم. تحقیق محلی صحت و سقم عرایضم را می رساند ثالثا اینجانب دارای کبر سن هستم و فقط درامدم حقوق بازنشستگی ام می باشد. که سه میلیون و پانصد هزار تومان است.یک چهارم حقوقم را زوجه بابت مهریه اش میگیرد هشتصد هزار تومان هم نفقه دریافت میکند … دادگاه تجدیدنظر بدون اینکه تاریخ و مدت را دقت نماید. و اینکه زوجه در خانه من کاری نکرده است.اجرت المثل نه میلیون تومان را که به ان معترض بوده ام به پنجاه میلیون تومان افزایش داده است. بابت این موضوع به این قسمت از رای به تعدیل مبلغ اجرت المثل معترضم و تقاضای نقض رای را دارم. زوجه با تقدیم لایحه ای تقاضای رد فرجام خواهی زوج را نموده است. پرونده پس از وصول به دیوان عالی کشور به شعبه چهلم ارجاع شد و مورد بررسی قرار گرفت.

هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. خ. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای ی. ی. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نظر به اینکه مبنای تعدیل اجرت المثل فرجام خوانده از نه میلیون تومان به پنجاه میلیون تومان مبهم می باشد. و شایسته بود دادگاه صادر کننده رای مبنای تصمیم خود را اعلام و در صورت لزوم از کارشناس رسمی در این خصوص استمداد نماید. لذا به استناد مواد ۳۷۰ و بند ۵ ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی مدنی عقیده به پذیرش اعتراض و نقض دادنامه فرجام خواسته و ارجاع پرونده به دادگاه صادرکننده رای دارم. در خصوص دادنامه شماره **۰۰/۷/۱۹ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای میدهد:

رای شعبه

نظر به اینکه طبق تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی حکم به پرداخت اجرت المثل کارهای انجام گرفته وسیله زوجه مستلزم محاسبه می باشد. لکن دادگاه تجدیدنظر که میزان اجرت المثل تجدیدنظرخواه را از مبلغ نه میلیون تومان به مبلغ پنجاه میلیون تومان تعدیل کرده نحوه محاسبه را معلوم نکرده است.لذا به لحاظ نقص تحقیق در این خصوص و عدم رعایت اصول دادرسی دادنامه فرجام خواسته قابل ابرام نیست و مستندا به بند ۳ ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی با نقض ان مستندا به بند الف ماده ۴۰۱ قانون اخیرالذکر پرونده به دادگاه صادرکننده رای انجام می شود. تا نحوه محاسبه اجرت المثل را تعیین و سپس مبادرت به صدور رای مقتضی نمایند. / ل-۱۴۰۰/۱۲/۲۱

شعبه *

رییس: ع. خ. عضو معاون: س. ع.