اثر حکم تمکین زوجه در دعوی طلاق به دلیل محکومیت کیفری زوج

رأی شعبه دیوان عالی کشور

شماره پرونده : ۹۳۰۹۹۸۱۲۱۰۸۰۲۰۹۸ شماره دادنامه : ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۷۵۰۰۲۱۷ شعبه : شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ : ۱۳۹۵/۰۳/۲۹-۱۴:۲۸ قاضی : جعفر قدیانی قاضی : سیدمحمود تولیت قاضی : مرتضی شریفی
خلاصه جریان پرونده
حسب محتویات پرونده خانم ش. م.ع. با وکالت آقای الف. ن. به طرفیت آقای ج. ش. دادخواستی به خواسته صدور حکم به اجرای صیغه طلاق به دادگاههای عمومی حقوقی شهرستان آمل تقدیم که به شعبه هشتم ارجاع و طی آن اعلام داشته « موکله از تاریخ ۷۹/۴/۲۳ به عقد شرعی و قانونی خوانده درآمده است ... با اینکه موکله تمام وقت در امر خانه داری و تربیت فرزند مشغول بوده است مورد بی مهری و بدرفتاری زوج قرار گرفته و با تهمت های رابطه نامشروع و عدم پرداخت نفقه و ضرب و شتم و النهایه با مراجعه به محاکم دادگستری در جهت طلاق موکله برآمده که زندگی موکله را با عسر و حرج و مشقت روحی، روانی و جسمانی مواجه ساخته است ... با اینکه موکله به تمکین عام و خاص عامل بوده زوج نفقه ایشان را نپرداخته و موکله و دختر ایشان را بدون نفقه در منزل مادری ایشان در شهرستان آمل رها نموده ... نظر به وضعیت حاد عسر و حرج ایجاد شده از ناحیه خوانده ... تقاضای ... صدور حکم به محکومیت زوج به اجرای صیغه طلاق ... دارم.»; از جمله منضمات دادخواست فتوکپی دادنامه های شماره ۰۱۲۹۵ - ۹۱/۸/۸ شعبه ۲۵۳ دادگاه خانواده تهران می باشد که به موجب آن به درخواست ج. ش. به طرفیت خانم ش. محمدی گواهی عدم امکان سازش صادر شده و طی دادنامه شماره ۰۲۱۱۹ - ۹۱/۱۱/۲۳ شعبه ۲۶ دادگاه تجدیدنظر تهران تأیید و قطعی گردیده جلسه دادگاه در تاریخ ۹۴/۳/۴ با حضور وکیل خواهان تشکیل شده، خوانده حاضر نشده ولی لایحه ای تقدیم و طی آن اشعار داشته « ... همسر خود را دوست دارم به وی علاقمند هستم ... به هیچ وجه با طلاق موافق نمی باشم و دادخواست طلاق یک طرفه از ناحیه اینجانب نیز برای این بوده که همسرم تلنگر بخورد و به زندگی مشترک بازگردد... نفقه وی را پرداخت کرده و می نمایم ...»; وکیل خواهان اظهار داشته « اولاً - لایحه تقدیمی از سوی خوانده واهی و بی اساس است زیرا خوانده از ابتدای زندگی مشترک با موکله ناسازگاری داشته و به ادعای واهی رابطه نامشروع شکایتی مطرح نموده که با فقد دلیل قرار منع تعقیب صادر گردیده ثانیاً - زوج به لحاظ اعتیاد به مشروبات الکلی در دو مورد در مرجع قضائی محکومیت جزائی دارد ... ثالثاً - در چندین مرتبه موکله مورد ضرب و شتم از سوی زوجه قرار گرفته ... و از منزل مشترک بالاجبار اخراج گردیده و به توسط پلیس ۱۱۰ تهران بزرگ به منزل مشترک هدایت شده است که صورتجلسه های مذکور تقدیم می گردد ... زوجه دویست سکه از مهریه از بذل می نماید.»; دادگاه - سوابق خوانده را از دادگستری مریوان و تهران استعلام نموده و قرار ارجاع امر به داوری صادر که زوجه داور خود را معرفی لیکن با توجه به عدم معرفی داور از سوی خوانده دادگاه فردی را به عنوان داور زوج انتخاب نموده است نظریه تقدیمی داوران حکایت از عدم توفیق در ایجاد صلح و سازش بوده و موضوع به صورت کدخدامنشی حل و فصل نگردیده. نامه شماره ۰۰۳۲۸ - ۹۴/۳/۱۰ دادیار اجرای احکام مجتمع شهید محلاتی تهران حاکیست ج. ش. ( زوج ) به اتهام حمل مشروبات طی دادنامه شماره ۰۱۰۴۰ - ۹۲/۹/۲۰ شعبه ۱۱۳۱ به ۶ ماه حبس، ۲۰ ضربه شلاق و ۲۰۰ هزارتومان جزای نقدی محکوم و برابر دادنامه شماره ۰۱۱۵۳ - ۹۳/۹/۱۵ شعبه ۳۹ دادگاه تجدیدنظر تهران دادنامه بدوی ( به شرح مزبور ) نقض و آقای ج. ش. از حیث اتهام حمل مشروبات الکلی به پرداخت یکصد و هشتاد هزارتومان محکومیت قطعی حاصل نموده است. زوج طی نامه ای فتوکپی دادنامه شماره ۰۱۴۲۳ - ۹۲/۸/۲۵ شعبه ۲۸۵ دادگاه خانواده تهران را ضمیمه نموده که مطابق مفاد آن زوجه به تمکین از زوج محکوم شده و اجرائیه شماره ۰۰۲۵۴ - ۹۳/۸/۲۴ نیز صادر گردیده است. دادگاه بنابمراتب مذکور ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه شماره ۰۱۵۲۱ - ۹۴/۹/۵ با توجه به مفاد دادخواست تقدیمی، اظهارات وکیل زوجه، عدم توفیق دادگاه و داوران در اصلاح ذات البین، محکومیت زوج به جزای نقدی و بلحاظ حمل مشروبات الکلی، صدور گواهی عدم امکان سازش به درخواست زوج به شماره دادنامه ۰۱۲۹۵ - ۹۱/۸/۸ از شعبه ۲۵۳ دادگاه خانواده تهران که حکایت از عدم تمایل زوج به ادامه زندگی مشترک با خواهان دارد عسر و حرج خواهان را محرز دانسته و با استناد به ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و مواد ۲۶ - ۲۷ و ۳۳ قانون حمایت خانواده حکم به الزام زوج به مطلقه نمودن زوجه صادر نموده و نوع طلاق را با توجه به اینکه زوجه ۲۰۰ قطعه سکه از مهریه اش را بذل نموده خلع اعلام داشته درخصوص جهیزیه و نفقه پرونده جداگانه مطرح می باشد. دادنامه صادره پس از ابلاغ به طرفین مورد اعتراض زوج ( آقای ج. ش. ) قرار گرفته و نامبرده با تقدیم دادخواست در مهلت قانونی تقاضای تجدیدنظر نموده که در این مرحله پرونده به شعبه ۱۳ دادگاه تجدیدنظر استان مازندران ارجاع شده شعبه مرجوع الیه مذکور نیز با اعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه شماره ۰۱۵۰۰ - ۹۴/۱۱/۲۰ ایراد و اعتراض تجدیدنظرخواه را وارد ندانسته و با رد دعوی تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید و استوار نموده است. دادنامه صادره به زوجین ابلاغ که زوج با تقدیم دادخواست در مهلت مقرر قانونی ضمن اعتراض به رأی صادره تقاضای رسیدگی فرجامی نموده که در این راستا پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای مرتضی شریفی عضوممیز و اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره ۰۱۵۰۰ - ۹۴/۱۱/۲۰ فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد:
رأی شعبه
فرجامخواهی آقای ج. ش. به طرفیت خانم ش. م.ع. نسبت به دادنامه شماره ۰۱۵۰۰ - ۹۴/۱۱/۲۰ شعبه ۱۳ دادگاه تجدیدنظر استان مازندران متضمن تأیید دادنامه شماره ۰۱۵۲۱ - ۹۴/۹/۵ شعبه هشتم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان آمل با توجه به دلایل و مستندات ابرازی فرجامخوانده و مبانی استدلال دادگاه موجه نبوده و وارد نمی باشد زیرا فرجامخواه دلیلی بر بی اعتباری و مخدوش بودن دادنامه فرجامخواسته که مغایر با محتویات پرونده و اوضاع و احوال حاکمه باشد ارائه ننموده و محکومیت زوجه به تمکین با توجه به دادنامه ی متضمن محکومیت زوج به اتهام حمل مشروبات الکلی که بعد از آن صادر گردیده نافی احراز عسر و حرج نبوده و مؤثر در مقام نمی باشد و با توجه به اینکه از نظر رعایت اصول دادرسی نیز ایرادی که نقض دادنامه و رسیدگی مجدد را ایجاب نماید ملاحظه نگردیده لذا با رد دعوی فرجامخواه به استناد مواد ۳۹۶ و ۳۷۰ قانون آئین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را ابرام می نماید.
شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور    رئیس: جعفر قدیانی                           عضو معاون: مرتضی شریفی                       عضو معاون: سید محمود تولیت