احراز باسواد بودن امضاء کننده سند رسمی توسط دفترخانه

رأی دادگاه بدوی

درخصوص دعوی خانمها و آقایان ۱- ل. ۲- م. ۳- ف. ۴- م. ۵- گ. ۶- الف. ۷- ع. ۸- ز. ۹- م. ۱۰- م. شهرت همگی ج.الف. باوکالت آقایان ۱- خ. الف. ۲- م. س. بطرفیت آقایان ۱- الف. ۲- م. ۳- ح. شهرت همگی ج. ی اصفهانی ۴- دفترخانه ۹۳۰ تهران ۵-دفترخانه ۲۵۴ تهران بخواسته صدور حکم به ابطال و بی اعتباری اسناد رسمی شماره ......-۶۱/۱۰/۱۸ دفترخانه ۲۵۴ و سند شماره ۴۰۴-۸۴/۱۱/۱۷ با احتساب خسارات دادرسی توجها به جمیع اوراق و محتویات پرونده مستندات ابرازی اظهارات وکلای خواهانها وخواندگان درجلسات دادگاه و به شرح لوایح تقدیمی اولا نظر باینکه همانطوریکه سردفتر دفترخانه شماره ۹۳۰ تهران و تنظیم کننده وصیت نامه شماره مرقوم درجلسه دادگاه وبه شرح لایحه تقدیمی دفاع و بیان نموده است و کپی ثبت دفتر وصیت نامه حکایت دارد دونفر بنامهای ن. ب.و م. س. د. بعنوان معرف دفتر مربوطه را در دفترخانه امضاء نموده اند ووصیت نامه را قرائت و موصی بنام ع. الف. ج. ی ذیل وصیت نامه شماره مذکور را اثر انگشت زده است که با این وصف وصیت نامه شماره فوق الذکر وفق مقررات قانونی تنظیم شده و در تنظیم آن مقررات مواد ۶۴-۶۶-۶۷ قانون ثبت رعایت شده است ودلیل و موجبی برای ابطال آن وجود ندارد بنابراین دادگاه دعوی خواهانها درمورد ابطال وصیت نامه شماره مذکور راغیروارد تشخیص حکم به بطلان دعوی خواهانها صادرواعلام مینماید ثانیا درمورد سند رسمی شماره ......-۶۱/۱۰/۱۸ دفترخانه ۲۵۴ تهران مقررات مواد فوق الذکر رعایت نشده مطابق ماده ۶۴ قانون ثبت درصورتی که طرفین معامله ویا یکی از آنها کور یا کرو گنگ بی سواد باشند علاوه بر معرفین هر یک از اشخاص مزبوره باید به معیت خود یک نفر از معتمدین خود را حاضر نماید که درموقع قرائت ثبت و امضای آن حضور به هم رسانند وطبق ماده ۶۶ ازهمان قانون اشخاص بی سواد علاوه بر معرفین یک نفر مطلع با سواد نیز که طرف اعتماد شخص بی سواد باشد لازم است موقع معامله حضور داشته باشد و مطابق ماده ۶۷ از قانون مرقوم ثبت سند برای شخص بی سواد قرائت شده و این قرائت و همچنین رضایت مشارالیه باید در دفتر ثبت قید واز طرف معتمد امضاء گردد ومعامله کننده بی سواد نیز باید علامت انگشت خود را ذیل ثبت سند بگذارد که درماحن فیه موقع تنظیم سند رسمی شماره مذکور باتوجه به اینکه مرحوم ع. الف. ج. ی فروشنده بی سواد بوده دونفر معرف ونیز یک نفر مطلع با سواد حضورنداشته اند وذیل دفتر ثبت سند از ناحیه ایشان امضاء نشده است فقط فروشنده امضاء کرده است باتوجه به اینکه طبق ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی سند رسمی سندی است که دراداره ثبت اسنادو املاک یا دفاتر اسناد رسمی یادرنزد سایر مامورین رسمی درحدود صلاحیت آنها بر طبق مقررات قانونی تنظیم شده باشد سند رسمی شماره مذکور همانطوری که فوقا اشاره شد بدون رعایت مقررات قانونی مندرج درمواد فوق الذکر تنظیم شده که با این وصف سند مزبور فاقد اعتبار لازم بوده ودرخور ابطال میباشد وباعنایت به اینکه وکلای خواندگان ردیفهای اول الی سوم وخوانده ردیف پنجم دفاع مدلل و موجهی بعمل نیاورده اند فلذا دادگاه دعوی مطروحه را وارد تشخیص به استناد مواد فوق الذکر ازهمان قانون و مواد ۵۱۵ و ۵۱۹ قانون آئین دادرسی مدنی حکم بر ابطال سند رسمی شماره فوق الذکر و محکومیت خواندگان ردیفهای اول الی سوم بپرداخت مبلغ -/۱/۴۶۰/۰۰۰ ریال بابت هزینه دادرسی و مبلغ -/۱/۸۳۶/۰۰۰ ریال بابت حق الوکاله وکلا درحق خواهانها صادرواعلام مینماید رای صادره حضوری و ظرف بیست روز ازتاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی درمحاکم محترم تجدیدنظر استان تهران میباشد .
رئیس شعبه ۱۹۰ دادگاه عمومی حقوقی تهران - رضا موسی وند

رأی دادگاه تجدیدنظر استان

الف) درخصوص تجدیدنظرخواهی آقای الف. ج.الف. با وکالت آقایان ۱- س. م. ۲- غ. ص. بطرفیت آقایان و خانمها ۱- ل. ۲- م. ۳- ف. ۴- م. ۵- گ. ۶- الف. ۷- ع. ۸- ز. ۹- م. ۱۰- م. شهرت همگی...... نسبت به دادنامه شماره ۵۸۰-۹۴/۵/۳۱ صادره از شعبه ۱۹۰ دادگاه عمومی حقوقی تهران در قسمتی که مشتمل بر صدور حکم بر ابطال سند رسمی ۶۲۰۵۱-۶۱/۱۰/۱۸ تنظیمی در دفتر خانه اسناد رسمی ۲۵۴ تهران و پرداخت خسارات دادرسی است .ب) پیرامون تجدیدنظرخواهی آقایان و خانمها ۱- م. ۲- ل. ۳- م. ۴- ف. ۵- م. ۶- گ. ۷- الف. ۸- ع. ۹- م. شهرت همگی ج.الف. با وکالت آقایان ۱- م. س. ۲- خ. الف. بطرفیت آقایان ۱- الف. ۲- م. رضا ۳- ح. شهرت همگی ج.الف. تجدیدنظرخواندگان دوم و سوم با وکالت خانم ز. خ.ر. ۴-دفترخانه اسناد رسمی شماره ۹۳۰ تهران نسبت به بخشی از دادنامه ۵۸۰-۹۴/۵/۳۱ که بموجب آن در رابطه با دعوی مشارالیهم مبنی بر ابطال وصیت نامه رسمی ...-۸۴/۱۱/۱۷ دفترخانه ۹۳۰ تهران حکم به بطلان دعوی آنان صادر گردیده است و هر یک از طرفین تجدیدنظرخواه از منظر خود ایراداتی را متوجه قسمت های معترض عنه دادنامه مرقوم دانسته اند که این دادگاه از توجه به رسیدگیهای بعمل آمده و نحوه استدلال دادگاه بدوی و شرح لوایح تجدیدنظرخواهی و دفاعیات وکلای تجدیدنظرخواندگان اولاٌ دادنامه تجدیدنظرخواسته در قسمت منتهی به حکم بر ابطال سندر سمی ...-۶۱/۱۰/۱۸ دفتر اسناد رسمی ۲۵۴ مآلاٌ وارد و موجه است زیرا با توجه به مفاد سند مزبور که بموجب ان مرحوم ع. الف. ج.الف. مورث طرفین (متوفی به تاریخ ۸۶/۷/۷) ششدانگ مغازه احداثی در یک قطعه زمین بمساحت ۱۳۳/۲۷ مترمربع پلاک ثبتی ۴۶۹ فرعی از ۱۶۵۳ اصلی مفروزی از ۱۱۲ فرعی از دو اصلی بخش ۱۰ تهران را به تجدیدنظرخواه( الف. ج.الف. ) واگذار نموده که معامل علاوه بر امضاء ذیل سند انتقال خلاصه معامله مربوط بشماره ۶۲۰۵۲-۶۱/۱۰/۱۸ را نیز امضاء نموده است و کسی که دارای امضاء است عرفاٌ با سواد محسوب می گردد بنابراین نیاز به حضور معرفین و یا شخص معتمد نبوده است علاوه بر اینکه عبارت ((ثبت با سند برابر است)) در دفتر ثبت اسناد قبل از امضاء ایشان نگارش یافته (توسط نامبرده) که حکایت از سواد نسبی مشارالیه می باشد امضاء ذیل سند نکاحیه ......-۳۲/۱۲/۲۹ دفتر خانه ۲۹ قم نیز موید این معناست همچنین از توجه به زمان مرقوم عقد تا زمان فوت معامل (۸۶/۷/۷) هیچ گونه ادعائی از ناحیه واگذارنده مطرح نگردیده و ملک نیز در تصرف واگذار شونده بوده است و اینکه در مراحل بعدی کسانی شهادت بر بی سوادبودن آن مرحوم دهند افاده علم و یقین نمی کند ضمن اینکه گواهی آنان نیز از روی قطع و اطمینان نمی باشد و با اظهارات شهود دیگری معارض است لذا موثر در مقام نیست بنابراین دادنامه در این بخش مخدوش است این دادگاه مستنداٌ به ماده ۳۵۸ قانون آئین دادرسی مدنی ضمن نقض این قسمت از دادنامه حکم بر بطلان دعوی خواهان های نخستین صادر و اعلام مینماید ثانیاٌ تجدیدنظرخواهی آقایان س. و الف. بوکالت ازآقایان و خانمها ج.الف. نسبت به بخش دیگر دادنامه در رابطه با صدور حکم به بطلان دعوی آنان مبنی بر ابطال وصیت نامه رسمی ......-۸۴/۱۱/۱۷ دفتر اسناد رسمی ۹۳۰ تهران وارد و موجه نمی باشد زیرا با توجه به کهولت سنی موصی در زمان تنظیم وصیت نامه مزبور ، نقش اثر انگشت بجای امضاء طبیعی است و این بمعنای با سواد بودن موصی نیست ضمن اینکه معرفین با مشخصات م. س و ن.ب. بعنوان معرف هویت وی را نزد سردفتر گواهی نموده اند وانگهی مستنبط از مواد ۶۴ و ۶۶ قانون ثبت در صورت بی سواد بودن معامله کننده بازهم احد از معرفین بعنوان شخص مورد اعتماد (فرد بی سواد) می تواند حضور داشته باشد که در مانحن فیه آقای ن. ب. احد از معرفین بر اساس مستندات ابرازی با سواد بوده است گرچه بنا به استدلال صدرالذکر مرحوم ع. الف. ج.الف. دارای سواد نسبی بوده و حضور معرفین در دفترخانه زمانی است که هویت معامل نزد سردفتر نامعروف است بنابمراتب این بخش از دادنامه مواجه با اشکالی نیست از حیث روند دادرسی نیز خدشه ای مترتب بر ان نمی باشد این دادگاه مستنداٌ به ماده ۳۵۸ قانون مرقوم ضمن رد تجدیدنظرخواهی آن را تائید مینماید این رای قطعی است.
شعبه ۲۸ دادگاه تجدیدنظر استان تهران - رئیس و مستشار
قاسم توکلی - رمضان نامدار