احراز سوءرفتار زوج به جهت توهین به زوجه

رأی شعبه دیوان عالی کشور

شماره پرونده : ۹۴۰۹۹۸۱۹۸۲۶۰۰۵۱۹ شماره دادنامه : ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۷۹۰۰۱۸۵ شعبه : شعبه نوزدهم دیوان عالی کشور تاریخ : ۱۳۹۵/۰۷/۱۳-۱۴:۰۲ قاضی : عبدالرضا کریمی صحنه سرائی قاضی : مصطفی فاتحی
خلاصه جریان پرونده
خانم ز. ش.ع. با وکالت آقای ر.الف. خ. بطرفیت آقای م. ر. بخواسته الزام به طلاق طرح دعوی کرده است بدین توضیح خوانده محترم در تاریخ ۸۸/۷/۱۷ موکل بنده را به عقد دائمی خویش درآورده است لیکن پس ازگذشت مدتی با حدوث اختلافات زناشوئی فیمابین زوج و زوجه عملاً خواهان و خوانده جدا از یکدیگر زندگی می کنند و خوانده محترم وفق دادنامه های پیوستی دریک مورد اقدام به توهین و ضرب و جرح موکل نموده اند که طبق رأی صادره از شعبه ۱۰۱ جزائی فریدونکنار نهایتاً قطعیت آن در شعبه ۱۳ دادگاه تجدیدنظر استان مازندران محکوم به مجازات به شرح دادنامه های پیوستی گردیده اند و نیز استشهادیه مربوط به ضرب و جرح موکل توسط خوانده محترم پیوست می باشد و از طرفی پیرو رأی صادره از شعبه اول حقوقی فریدونکنار در پرونده کلاسه ۹۲۰۶۷۷ با موضوعیت استرداد جهیزیه توافقنامه ای فیمابین طرفین امضاء تمام اقلام جهیزیه زوجه مسترد گردید و در حال حاضر عملاً طرفین هیچ ارتباطی با همدیگر ندارند و طرح دعوی تمکین از طرف زوج علیه زوجه علیرغم اطلاع از موضوع و اینکه امکان برگشت به زندگی مشترک ندارند بهانه ای جز ایذاء و آزار و اذیت موکل نمی باشد و موکل بر فرض محال در صورت برگشت به زندگی مشترک تأمین و امنیت جانی ندارد لذا به استناد ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و تبصره ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی الزام خوانده به طلاق موکل مورد استدعاست۰ در جلسه ۹۴/۴/۸ شورای حل اختلاف خواهان و وکیل وی اظهار نموده اند خواسته به شرح دادخواست می باشد و حتی حاضریم از حق مهریه خودمان کل مهریه ۱۰% یا ۲۵ عدد سکه را بگیریم و از ایشان جدا شوم۰ خوانده اظهار نموده بنده وفق رأی دادگاه پیش قسط مهریه ۱۰ عدد را دارم و حتی هر چهار ماه یک سکه را میدهم و حاضر نیستم از ایشان جدا شوم و حاضرم با ایشان ادامه زندگی دهم با توجه به موارد فوق امکان سازش وجود ندارد لذا شورا ادامه بررسی پرونده را به دادگاه اعاده می نماید (ص۲۴) در جلسه مورخ ۹۴/۶/۱۴ خواهان بیان داشته خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است ، حدود یک سال عروسی کردیم کتکم می زد ، توهین میکرد میگوید بیائید تفاهمی طلاق بگیریم۰ خوانده بیان میدارد من راضی به طلاق نیستم و هیچوقت کتکش نزدم اگر توهین کردم شکایت کرده البته علت آن توهین وی به خانواده خودم بوده است و حکم تمکین وی صادرگردیده و دادگاه تجدیدنظر نیز آن را تأییدکرده است۰ شعبه اول دادگاه عمومی فریدونکنار قرار ارجاع امر به داوری را صادر کرده است۰ زوجه ، آقای ج. شعبانی را داور خود معرفی کرده است۰ آقای حسین فدائی بعنوان داور زوج تعیین گردیده داوران نظریه خود را به شرح صفحه ۵۰ ارائه و در نهایت مرقوم داشته اند ۰۰۰ حاضر به زندگی مشترک نمی باشند خواهان ۱- تقاضای نفقه نموده است ۲- مهریه مطالبه شده و منجر به رأی گردید ۳- جهیزیه را استرداد نموده است ۴- دارای اولاد نمی باشند (ص۵۰) شعبه اول دادگاه عمومی فریدونکنار بموجب دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۱۹۸۲۶۰۱۴۵۳ مورخ ۱۳۹۴/۸/۱۸ چنین رأی صادر کرده است « رأی دادگاه : در خصوص دعوی خانم ز. ش.ع. فرزند ج. با وکالت آقای ر.الف. خ. بطرفیت م. ر. فرزند ر. بخواسته الزام به طلاق با توجه به تصویر مصدق سند نکاحیه شماره ۸۴۴۷۸۱ دفتر ثبت ازدواج شماره ۱۸۴ حوزه ثبت آمل زوجیت دائم زوجین مشارالیهما محرز است با توجه به محتویات پرونده و اینکه دادگاه و داوران علیرغم تلاش برای صلح و سازش و اصلاح ذات البین بین زوجین مؤثر واقع نگردید و موارد اعلام شده و نیز هیچیک از موارد مندرج در ماده ۱۱۳۰ و یا ۱۱۲۹ قانون مدنی نمی باشد و صرف کراهت و نفرت زوجه به تنهایی ، عنوان عسر و حرج ندارد و کراهت و خوف وقوع فساد مادام که عسر و حرج را پدید نیاورد مجوزی برای صدور گواهی نیست زوج نیز با طلاق مخالف است۰ و زوجه نیز دلیلی که وقوع او را در عسر و حرج شدید و غیر قابل تحمل را اثبات کند ، ابراز نداشته است و با عنایت به مواد ۱۲۵۷ قانون مدنی و ۱۹۷ قانون آئین دادرسی مدنی دادگاههای عمومی و انقلاب ، ادعای خواهان ثابت نیست بنابراین دادگاه تحت عموم قاعده الطلاق بیدً من اخذ بالساق و ماده ۱۱۳۳ قانون فوق الذکر حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می نماید»; این رأی حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان مازندران می باشد»;۰ آقای ر.الف. خ. به وکالت از خانم ز. شعبانی طی دادخواست و لایحه پیوست نسبت به دادنامه ۹۴۰۹۹۷۱۹۸۲۶۰۱۴۵۳ مورخ ۹۴/۸/۱۸ صادره از شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی فریدونکنار ، تجدیدنظرخواهی کرده مضموناً اینکه ۰۰۰ ۱- محتویات پرونده حکایت از جدایی و متارکه بیش از دو سال دارد و هیچ ارتباطی به الزام زندگی نمودن طرفین دعوی نسبت به هم ندارد ۲- تجدیدنظرخوانده اقدام به توهین و فحاشی و ضرب و جرح موکله نموده و وی را از منزل مشترک اخراج کرده ۰۰۰ مورد از موارد عسر و حرج می باشد ۳- توافق طرفین به استرداد جهیزیه بیانگر عدم علاقه به زندگی مشترک توسط زوج است و صوری بودن دعوی تمکین را میرساند ۴- استشهادیه محلی که حکایت از عسر و حرج موکله و ضرب و جرح و توهین و فحاشی موکله توسط مشتکی عنه می باشد میبایست در راستای بند ۶ ماده۵۱ قانون آئین دادرسی مدنی گواهان را احضار و صحت و سقم موضوع را بررسی مینمود(ص ۵۸)۰ تجدیدنظرخوانده نیز لایحه جوابیه خود را تقدیم داشته است۰ شعبه ۱۳ دادگاه تجدیدنظراستان مازندران بموجب دادنامه شماره ۹۴۰۹۹۷۱۵۱۶۶۰۱۳۴۸ مورخ ۱۳۹۴/۱۰/۲۶ به شرح مندرج در آن دادنامه بدوی را عیناً تأییدکرده است این دادنامه (۰۱۳۴۸) در تاریخ ۹۴/۱۱/۱۲ به آقای ر.الف. خ. ابلاغ شده است مشارالیه به وکالت از خانم ز. ش.ع. طی دادخواست و لایحه پیوست به شرح منعکس در آن نسبت به دادنامه ۹۴۰۹۹۷۱۵۱۶۶۰۱۳۴۸-۹۴/۱۰/۲۶ صادره از شعبه ۱۳ دادگاه تجدیدنظر استان مازندران در تاریخ ۹۴/۱۲/۲ فرجام خواهی کرده است علاوه بر مطالب قبلی مضموناً مرقوم داشته ۰۰۰ فرجام خوانده به دلیل ایذاء و آزار و اذیتی که نسبت به موکله روا داشته اند زوجه به هیچ عنوان احساس امنیت و آرامش نمی کنند و به دلیل عدم امنیت جانی و خوف ضرر شرافتی امکان زندگی مشترک را ندارند۰ ضابطه تعیین مصداق عسر و حرج عرف است که مطابق آن ، هر کاری که موجب تنگنا باشد حرج تلقی میشود۰ نفی عسر و حرج از قواعد فقهی پذیرفته شده است که بر پایه ادله چهارگانه کتاب ، سنت ، اجماع و عقل قرار گرفته است۰ تحمل آنچه در آن حرج و مشقت قرار دارد چنانچه نفعی به حال مکلف نداشته باشد و موجب اخلال در زندگی وی شود هر چند به حد مالایطاق نرسد نیز قباحت عقلی دارد۰ قاعده لطف نیز بر نفی حکم مشقت بار دلالت دارد۰ زیرا سختگیری های بیهوده واکنش نامطلوب بوجود آورده ، انگیزه مخالف با قانون و مقاومت در برابر آن را تقویت می کند و اشخاص را به گناه و عصیان وامیدارد۰ از طرفی عسر و حرج جنبه شخصی دارد نه جنبه نوعی و کلی و با توجه به وضعیت مادی ، روحی ، روانی و شخصیت زوجه احراز میگردد۰۰۰ قاعده عام عسر و حرج درماده ۱۱۳۰ قانون مدنی هیچگونه عذر و بهانه ای را با وجود شرایط مشقت بار زوجه نمی پذیرد لذا نظر به مراتب به استناد مواد ۳۶۶ و ۳۶۸ قانون آئین دادرسی مدنی تقاضای رسیدگی و نقض دادنامه صادره را دارم۰ فرجام خوانده نیز لایحه جوابیه خود را ارائه نموده مضموناً اینکه زوجه اقدام به طرح دادخواست استرداد جهیزیه نموده از آنجائی که اینجانب حاضر به فروپاشی زندگی مشترک نبوده با این امر مخالفت نموده و حاضر به استرداد آن نبوده که پس از جلسات متعدد و تبادل نظر و وساطت شورا حاضر به تحویل جهیزیه به زوجه گردیدم و اینجانب بواسطه علاقه به همسرخویش دادخواست تمکین مطرح نموده که شعبه اول طی دادنامه ۹۲۰۹۹۷۱۹۸۲۶۰۱۲۲۶ زوجه را به تمکین ملزم نموده و دعوی تقابل وی را مبنی بر پرداخت نفقه محکوم به بطلان دانسته است۰ و اما در خصوص شکایت ضرب و جرح علیه اینجانب و آن هم دسیسه ای بوده تا از این طریق مدارکی را کسب نماید تا در دعوی طلاق از آن بهره مند گردد ، قرار منع تعقیب صادر گردیده است۰ وکیل محترم حرفی جز طلاق و جدائی زوجین نداشته و هرگز در مقام صلح و سازش بر نیامده و هیچ تلاشی جهت بازگرداندن همسرم به زندگی مشترک نکرده است اینجانب تمام تلاش خویش را جهت خوشبختی وی انجام داده ناگهان با بی میلی همسرم مواجه گردیده و پرونده های متعددی را مطرح نموده در حالی که اینجانب هیچ مشکلی با وی نداشته و هر زمان منتظر بازگشت وی به منزل می باشم۰ قرآن مجید طلاق را منفورترین چیز نزد خدا دانسته است زوجه بدون دلیل مدتی که سرناسازگاری داشته و به دلایل واهی از ادامه زندگی مشترک سرباز زده اینجانب نسبت به زوجه علاقمند بوده و مشتاقانه در انتظار بازگشت وی می باشم و تاکنون رفتاری که موجب ایذاء و اذیت وی بوده انجام نداده تا موجبات عسر و حرج فراهم باشد۰ لذا تقاضای تأیید رأی بدوی را نموده است۰ پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به شعبه ۱۹ دیوان ارجاع شده است۰ کلیه محتویات پرونده به هنگام شور قرائت می شود۰ هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای عبدال ر. کریمی صحنه سرائی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد
رأی شعبه 
اعتراضات وکیل فرجامخواه بر رأی فرجامخواسته بشماره ۹۴۰۹۹۷۹۱۵۱۶۶۰۱۳۴۸ شعبه ۱۳ دادگاه تجدیدنظر استان مازندران در حدی نیست که بمبانی استدلال دادگاه در رأی فرجامخواسته خدشه وارد نماید یک فقره محکومیت زوج بجزای نقدی بلحاظ ارتکاب توهین بزوجه و عدم ارائه موارد دیگر در مورد سوء رفتار او با عنایت به بند ۴ تبصره ذیل ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی که استمرار سوء رفتار زوج را درموارد تحقق عسر و حرج زوجه دانسته کافی بر ثبوت ادعای خواهان نیست موافقت زوج بردن جهیزیه که مال شخص زوجه است عسر و حرج محسوب نمیباشد استنباط دادگاه از دلائل و محتویات پرونده خالی از اشکال است رأی فرجامخواسته تأیید میگردد
رئیس شعبه۱۹دیوان عالی کشور-مصطفی فاتحی      مستشار- عبدال ر. کریمی صحنه سرائی