اختلاف طرفین در نوع عقد نکاح

رأی خلاصه جریان پرونده

شماره پرونده : ۹۴۰۹۹۸۷۵۸۰۲۰۰۲۲۹ شماره دادنامه : ۹۴۰۹۹۷۰۹۰۸۳۰۰۵۸۸ تاریخ : ۱۳۹۴/۰۸/۱۷
خلاصه جریان پرونده در تاریخ ۹۴/۰۲/۲۱ خانم م. ن. فرزند م. دادخواستی به طرفیت آقای م. م. فرزند م. به خواسته صدور حکم مبنی بر اثبات رابطه زوجیت و ثبت آن تقدیم محاکم عمومی مشهد نموده و توضیح می دهد به تاریخ ۹۲/۰۵/۰۱ به عقد دائم خوانده فوق درآمدم با مهریه ۱۱۴ سکه بهار آزادی و ثمره این ازدواج دو فرزند می باشد تاکنون هیچ اقدامی جهت ثبت ازدواج نکرده و این موضوع باعث مشکلاتی شده است و جهت اثبات دعوی شهودی دارم و لذا درخواست صدور حکم به شرح ستوان خواسته نموده است آقای حمید سجادی از سوی خوانده اعلام وکالت می نماید. شعبه ۵۲ محاکم عمومی حقوقی مشهد حسب الارجاع در تاریخ ۹۴/۰۳/۰۹ با حضور وکیل خوانده تشکیل جلسه داده وکیل خوانده اظهار داشته اظهارات و دعوی خواهان کذب است و صرفاً یک سال صیغه موقت موکل بوده است و در خصوص فرزندان نیز باید موضوع اثبات شود سپس در جلسه فوق العاده ای که در تاریخ ۹۴/۰۳/۰۹ با حضور خواهان و وکیل خوانده تشکیل گردیده خواهان اظهار می دارد در تاریخ ۹۲/۰۵/۰۱ عقد دائم کردیم در حرم عقد کردیم کاغذ ندادند شیخی که عقد کرد گفت حق دادن برگه نداریم دو خانم شاهد عقد ما بودند یک فرزند از وی دارم باردار نیز می باشم که زرنگ بازی درآورد و فرزندان را به نام همسر اول زده است و می گوید اگر رسمی بکنم همسر اولم طلاق می گیرد منزل برای ما تهیه کرده چهار شاهد دارم. دو نفر شاهد عقد که آورده ام و دو نفر خبر دارند یک سال است که دنبال عاقد هستم وی را پیدا نکرده ام آقای الف. کریم زاده گواهی داده یک سال و نیم است که آقای م. با خانم ن. رفت و آمد دارد حتی هزینه بیمارستان را آقای م. داد خود خانم گفته که عقد دائم است اطلاع از مهریه ندارم منشاء اطلاع رفت و آمدهای خانوادگی بوده (ص ۱۶) آقای علیرضا م. حسینی نیز از قول خواهان (زوجه) نقل کرده که آقا عقد دائم کرده و حامله می باشد (ص ۱۵) خانم شهربانو ن. اظهار داشته من در وقت عقد بودم شیخی پشت ضریح عقد دائم خواند ۱۱۴ سکه هم مهریه بود ولی کاغذ ننوشت (ص ۱۴) و فاطمه آذرکیش نیز گواهی داده در تاریخ ۹۲/۰۵/۰۱ ساعت ۲ بعد از ظهر عقد کردند عقد دائم بود و مهریه ۱۱۴ سکه بود که عقد دائم بود و عقد موقت نبود الان خانم از شوهرش باردار می باشد (ص ۱۳) وکیل خوانده اظهار داشته شهود مرد اظهار داشته اند که هیچ گونه اطلاعی از نوع عقد و مبنای مهریه ۱۱۴ سکّه ندارند و خانمهائی که شهادت داده گواهی آنها تلقینی بوده و نسبت به آنها جرح می نماید و در واقع عقد موقت بوده با توجه به اینکه اصل نکاح مورد قبول خوانده بوده و اختلاف در قید موقت یا دائم بوده خواهان با قید سوگند اظهار می دارد عقد دائم بین بنده و آقای م. انجام شده که مهریه ۱۱۴ سکه بوده است و دو نفر خانم شاهد عقد بوده اند و عقد دائم بوده است خانم انسیه زینعلی از سوی آقای م. م. اعلام وکالت نموده و در لایحه تقدیمی نسبت به شهود ایراد نموده و اینکه خواهان برای توفیق در اخذ حکم مبادرت به جعل امضاء در ذیل برگه ابلاغیه نموده و از طرفی شهود به حد نصاب شرط مندرج در بند «د»; ماده ۲۳۰ ق.آ.د.م نرسیده و برای اثبات دعوی خواهان کفایت نمی کند و از طرفی موکل مدعی زوجیت موقت بوده و شهودی در این خصوص دارد در جلسه مورخ ۹۴/۰۳/۲۵ خوانده اظهار داشته عقد موقت بوده خودم خواندم و ابتدای آنرا نمی دانم کی بوده است من برای مدت یک سال عقد خواندم شاهد را نمی شناسم و ندیده ام در این جلسه آقای حسین رازی گواهی داده در وقت عقد بوده ام پشت حضرت رضا علیه السلام عقد کرده اند زوج و زوجه و دو خانم دیگر و بنده وقت عقد بوده ایم یک آخوند که شال وی سفید بود عقد را خواند برج ۵ سال ۹۲ عقد کردند عقد دائم خوانده شد و مهریه ۱۱۴ سکه بود خودم شنیدم که عقد نکاح دائم توسط شیخ در حرم خوانده شد وکیل خوانده اظهار داشته چطور می شود گذری رد می شده و در کنار حضار نشسته و کاملاً از آنچه اتفاق افتاده باخبر است حتی از تاریخ عقد هم باخبر است و دقیقاً بیان کرده ۹۲/۵ دادگاه پس از استماع بقیه اظهارات وکیل و خوانده با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره ۰۰۴۱۱ مورخ ۱۳۹۴/۰۳/۲۶ در خصوص دعوی خانم م. ن. فرزند م. به طرفیت آقای م. م. فرزند م. با وکالت آقای سجادی و خانم زینلی به خواسته اثبات زوجیت و ثبت آن که خواهان در توضیح دعوی اظهار داشته: عقد دائم به تاریخ ۹۲/۰۵/۰۱ با مهریه ۱۱۴ سکه بهار آزادی مورد خواسته است با عنایت به دادخواست تقدیمی و ضمائم آن، اظهارات خواهان در جلسات دادرسی و اینکه وکلاء خوانده دفاع مؤثری نداشته اند و اظهارات خوانده در جلسه مورخ ۹۴/۰۳/۰۹ که اصل زوجیت را قبول کرده لیکن مدعی موقت گردیده است و شهادت دو شاهد زن و سوگند تکمیلی خواهان مبنی بر اینکه عقد دائم بین وی و خوانده با مهریه ۱۱۴ سکه خوانده شد لذا با وارد تشخیص دادن دعوی حکم به اثبات زوجیت دائم بین خواهان و خوانده با مهریه ۱۱۴ سکه بهار آزادی و به تاریخ ۹۲/۰۵/۰۱ صادر و اعلام می گردد. آقای م. م. با وکالت بعدی آقای ع.الف. ص. از رأی فوق الذکر تجدیدنظرخواهی نموده و شعبه ۲۱ دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی به موجب دادنامه شماره ۰۰۷۳۲ مورخ ۹۴/۰۵/۱۰ تجدیدنظرخواهی آقای م. م. با وکالت آقای ع.الف. ص. نسبت به دادنامه شماره ۰۰۴۱۱ مورخ ۹۴/۰۳/۲۶ که به موجب آن حکم به اثبات زوجیت دائم به تجدیدنظرخواه و تجدیدنظرخوانده (زوجه) با مهریه ۱۱۴ سکه صادر شده است با عنایت به محتویات پرونده و عدم ایراد مؤثر از سوی تجدیدنظرخواه و اینکه وی اصل رابطه زوجیت را قبول نموده النهایه مدعی عقد موقت می باشد و دلیلی بر موقت بودن نکاح ارائه نکرده و نظر مشهور فقهاء عظام و حضرت امام (قده) مبنی بر اینکه اگر عقد نکاح منعقد شود و مدت تعیین نگردد عقد دائم خواهد بود و چون تجدیدنظرخواهی با هیچکدام از شقوق ماده ۳۴۸ از قانون آ.د.م انطباق نداشته و لذا با ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را عیناً تأیید می نماید. آقای ع.الف. ص. به وکالت از آقای م. م. از دادنامه اخیرالذکر فرجام خواهی نموده و لایحه فرجامی خود را در سه برگ تقدیم که به هنگام شور قرائت و مورد توجه قرار خواهد گرفت. پرونده پس از طی مراحل قانونی مجدداً به دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای جعفری عضوممیز ودقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد :

رأی شعبه دیوان عالی کشور

فرجامخواه ایراد موجهی که نقض رأی فرجامخواسته را ایجاب نماید به عمل نیاورده است و دادنامه از حیث استدلال و استناد به قانون و رعایت قواعد دادرسی، مغایرتی با موازین شرعی و قانونی و محتویات پرونده ندارد بنابراین دادنامه موصوف به شماره ۰۰۷۳۲-۹۴/۰۵/۱۰ صادره از شعبه بیست و یکم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی فاقد ایراد و اشکال مؤثر تشخیص و ابرام می گردد.
شعبه ۲۳ دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار
یعقوب انصاری - موسی جعفری