قانون اساسنامه کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

ماده ۱ - کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران که در این اساسنامه کتابخانه ملی نامیده میشود موسسه‌ای است آموزشی (‌علمی)، تحقیقاتی و‌خدماتی زیر نظر مستقیم ریاست جمهوری که طبق مقررات این اساسنامه اداره خواهد شد و محل آن تهران است.
ماده ۲ - کتابخانه ملی موسسه‌ای است دولتی و بودجه آن در بودجه کل کشور و در ردیف مستقل ذیل ردیف ریاست جمهوری منظور می‌گردد.
ماده ۳ - اهداف
۱ - گردآوری، حفاظت، سازماندهی و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مکتوب (‌چاپی و خطی) و غیر مکتوب در ایران و یا متعلق به ایرانیان خارج از کشور.
۲ - گردآوری، حفاظت، سازماندهی و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مکتوب (‌چاپی و خطی) و غیر مکتوب در زمینه ایران‌شناسی و‌اسلام‌شناسی، خصوصاً انقلاب اسلامی به رهبری حضرت امام خمینی (‌قدس سره‌الشریف).
۳ - گردآوری، حفاظت، سازماندهی و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مکتوب و غیر مکتوب معتبر علمی، فرهنگی، فنی از کشورهای دیگر.
۴ - پژوهش و برنامه‌ریزی علمی کتابداری و اطلاع رسانی و شرکت در تحقیقات و فعالیتهای بین‌المللی ذیربط.
۵ - اتخاذ تدابیر و اخذ تصمیمات لازم برای صحت، سهولت و سرعت امر تحقیق و مطالعه در همه زمینه‌ها به منظور اعتلای فرهنگ ملی و انجام تحقیقات مربوطه.
۶ - انجام مشاوره، نظارت، هدایت و ارائه خدمات فنی و برنامه‌ریزی و سازماندهی کتابخانه‌های کشور.
۷ - ارائه روشهای مطلوب به منظور هماهنگ کردن خدمات و فعالیتهای کتابخانه‌های عمومی و تخصصی جهت تسهیل مبادله اطلاعات.
ماده ۴ - ارکان کتابخانه.
ارکان کتابخانه ملی عبارتند از:
۱ - هیات امناء.
۲ - رئیس کتابخانه ملی.
ماده ۵ - هیات امناء کتابخانه ملی مرکب از افراد ذیل خواهد بود:
۱ - ریاست جمهوری اسلامی ایران (‌ریاست عالیه کتابخانه ملی ایران).
۲ - وزیر فرهنگ و آموزش عالی.
۳ - وزیر آموزش و پرورش.
۴ - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی.
۵ - دو نفر از صاحبه نظران در امر کتاب، کتابداری یکنفر به پیشنهاد وزیر فرهنگ و آموزش عالی و یکنفر به پیشنهاد وزیر ارشاد اسلامی و تایید رئیس هیات امناء.
۶ - رئیس کتابخانه ملی.
تبصره ۱ - ریاست هیات امناء با رئیس جمهوری خواهد بود.
تبصره ۲ - رئیس کتابخانه ملی با پیشنهاد رئیس و تایید هیات امناء برای مدت چهار سال منصوب می‌شود و انتخاب مجدد وی بلامانع است.
تبصره ۳ - رئیس کتابخانه ملی سمت دبیری هیات امناء را به عهده خواهد داشت.
ماده ۶ - تصمیمات هیات امناء با اکثریت مطلق اعضای حاضر معتبر خواهد بود.
ماده ۷ - وظایف هیات امناء:
‌الف - تصویب سازمان و تشکیلات اداری کتابخانه ملی.
ب - تهیه و تصویب آییننامه‌های مالی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی کتابخانه به پیشنهاد رئیس کتابخانه ملی.
ج - تایید بودجه کتابخانه ملی و پیشنهاد آن به مراجع ذیربط.
د - تصویب چگونگی جلب هدایا و کمکهای مالی اشخاص حقیقی و حقوقی.
ه - - تصویب شرکت نمایندگان کتابخانه ملی در جلسات و کنفرانسها، کنگره‌ها، نمایشگاهها و همکاریهای بین‌المللی بین‌الدولی یا منطقه‌ای مربوط‌به کتاب و کتابخانه.
و - استماع گزارش فعالیتهای سالانه رئیس کتابخانه ملی و اتخاذ تصمیم درباره آن و تعیین خط مشی کلی کتابخانه.
ز - تصویب آییننامه‌های داخلی مورد نیاز کتابخانه ملی.
ح - پیشنهاد هر گونه تغییر یا اصلاح مواد اساسنامه به مراجع ذیربط.
ط - ارائه طرحها جهت بسیج امکانات به منظور تهیه آمار حفاظت کتب و اسناد و مدارک خطی و تاریخی همه کتابخانه‌ها (‌دولتی و غیر دولتی) با‌استفاده از روشهای علمی پیشرفته در کلیه کتابخانه‌ها و مراکز اطلاعات کشور و جلوگیری از اتلاف و یا غارت آنان.
ی - برنامه‌ریزی جهت دریافت دو نسخه از کلیه آثار مکتوب و غیر مکتوب اعم از کتب، نشریات ادواری، جزوه، بروشور، گزارشهای علمی و‌تحقیقاتی، تمبر و امثال اینها که مورد نیاز و استفاده کتابخانه ملی باشد.
ک - اتخاذ تدابیر لازم جهت تامین کسری موجودی کتابخانه ملی توسط کلیه کتابخانه‌های دولتی و غیر دولتی کشور، از طریق خرید یا دریافت هدیه و یا مبادله نسخ مکرر، کپی، میکروفیلم و یا میکروفیش آنها.
ل - تصویب نصب و عزل رئیس کتابخانه ملی.
ماده ۸ - وظایف و اختیارات رئیس کتابخانه ملی عبارتند از:
الف - اداره امور کتابخانه با توجه به مصوبات هیات امناء.
ب - مراقبت بر حسن اجرای اساسنامه و آییننامه‌ها و مصوبات هیات امناء.
ج - پیشنهاد آییننامه‌های مالی و معاملاتی و اداری، استخدامی و تشکیلاتی کتابخانه به هیات امناء.
‌د - ارائه گزارش فعالیتهای سالانه کتابخانه و همچنین گزارش میزان نحوه پیشرفت کار به هیات امناء.
ه - - دعوت اعضای هیات امناء برای شرکت در جلسات موضوع ماده ۵ اساسنامه.
و - پیشنهاد تشکیل جلسات فوق‌العاده به هیات امناء بر حسب ضرورت.
ز - امضا کلیه قراردادها و اسناد مالی و افتتاح حساب در بانکها و معرفی امضاهای مجاز و اجازه پرداخت در حدود مقررات مربوطه و بودجه‌مصوب.
ح - پیشنهاد بودجه سالانه کتابخانه ملی به هیات امناء.
ط - نمایندگی کتابخانه ملی در کلیه مراجع اداری و قضایی با حق انتخاب وکیل به منظور استیفای حقوق کتابخانه.
ی - پیشنهاد آییننامه‌های داخلی کتابخانه ملی به هیات امناء جهت اتخاذ تصمیم.
ک - نصب و عزل کلیه کارکنان کتابخانه ملی بر اساس تشکیلات مصوب.
ل - انجام سایر وظایف محوله از طرف هیات امناء.
ماده ۹ (الحاقی ۱۳۷۰/۰۳/۱۹)- کلیه اموال منقول و ساختمان اصلی کتابخانه ملی (‌واقع در خیابان امام خمینی) و دارائیها و تعهدات کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران که در زمان تصویب اساسنامه تحت اختیار و استفاده کامل آن کتابخانه بوده است، از وزارت فرهنگ و آموزش عالی منتزع و به کتابخانه مذکور منتقل می‌شود.
تبصره (الحاقی ۱۳۷۰/۰۳/۱۹)- سایر ساختان‌هائی که در حال حاضر در اختیار کتابخانه ملی ایران می‌باشد، با حفظ مالکیت وزارت فرهنگ و آموزش عالی تا زمان اتمام ساختمان جدید کتابخانه، به طور کامل و با تمام امکانات موجود در اختیار کتابخانه خواهد بود.

قانون فوق مشتمل بر هشت ماده و سه تبصره در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ دوم آبانماه یکهزار و سیصد و شصت و نه مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۱۳۶۹/۸/۱۶ به تایید شورای نگهبان رسیده است.
رئیس مجلس شورای اسلامی - مهدی کروبی