اساسنامه سازمان هواپیمایی کشور مصوب ۱۴۰۲/۰۵/۱۱

هیات وزیران در جلسه های ۱۳۹۸/۵/۳۰، ۱۳۹۹/۷/۲۷ و ۱۴۰۲/۵/۱۱ به پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی، سازمان برنامه و بودجه کشور و سازمان اداری و استخدامی کشور و به استناد بند (۱) ماده (۵۳) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵، اساسنامه سازمان هواپیمایی کشوری را به شرح زیر تصویب کرد:

ماده ۱ - سازمان هواپیمایی کشوری، موضوع ماده (۵) قانون هواپیمایی کشوری مصوب ۱۳۲۸ و اصلاحات بعدی آن که در این اساسنامه به اختصار "سازمان" نامیده می‌شود، به عنوان یک سازمان دارای شخصیت حقوقی مستقل به صورت موسسه دولتی وابسته به وزارت راه و شهرسازی اداره می‌شود.

تبصره- سازمان در چهارچوب بندهای (۱) تا (۴) ماده (۵۳) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵ و سایر قوانین مربوط اقدام می کند.

ماده ۲ - مرکز اصلی سازمان در تهران است.

ماده ۳ - وظایف و اختیارات سازمان به شرح زیر است:

۱ - برنامه ریزی و تنظیم مقررات در زمینه های فنی، اقتصادی، بازرگانی داخلی و بین المللی، حمل و نقل هوایی کشور، ایمنی پروازها، بهبود کیفیت خدمات مسافر، بار و محمولات پستی و توسعه آنها.

۲ - اجرای تعهدات، مقررات، استانداردها، الزامات و توصیه های سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) در کلیه امور هوانوردی کشوری با رعایت قوانین و مقررات داخلی.

۳ - نظارت بر کلیه فعالیت های هواپیمایی کشوری با هدف اطمینان از رعایت قوانین و مقررات مربوط، تامین ایمنی و حفظ مصالح عمومی، جلوگیری از وقوع مخاطرات و رقابت های ناصحیح بین متصدیان حمل و نقل هوایی.

۴ - صدور مجوز کلیه فعالیت های هوانوردی کشوری در بخش دولتی و غیردولتی و نظارت بر اجرای آنها با رعایت قوانین و مقررات مربوط و تایید و صدور مجوز برای انوع هواپیماهایی که می‌توانند در ایران به فعالیت حمل و نقل هوایی بپردازند.

۵ - تدوین استاندارد پرواز، نظارت بر شرکت ها و موسسات هواپیمایی از نظر تایید صلاحیت و رعایت نکات و استانداردهای ایمنی و صدور گواهینامه ها و تدوین و تنظیم مقررات مربوط.

۶ - عضویت و ارتباط با سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) و سایر سازمان های جهانی ذی ربط و استفاده از تجارب، دانش، خدمات و مشاوره اشخاص حقیقی یا حقوقی خارجی با رعایت قوانین و مقررات مربوط.

۷ - تهیه موافقت نامه ها و قراردادهای بین المللی هواپیمایی کشوری در زمینه حمل و نقل هوایی و پروازهای عبوری بر اساس سیاست های روابط خارجی کشور و مبادله آنها با طرف های مقابل پس از طی مراحل تصویب و امضای آنها وفق اصول (۷۷) و (۱۲۵) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

۸ - برنامه ریزی در زمینه تربیت و ارتقای نیروی انسانی متخصص فعال و مورد نیاز صنعت هوانوردی کشور با استفاده از ظرفیت های مراکز آموزشی داخلی و بین المللی.

۹ - مطالعات و تحقیقات علمی و فنی در مسایل مربوط به هواپیمایی کشوری و ایجاد تسهیلات و تشویق افراد و موسسات صلاحیت دار به انجام این امور و تمهید موجبات آن.

۱۰ - تهیه طرح های ارائه خدمات تجسس و نجات هوایی با هماهنگی سایر مراجع ذی ربط و در صورت لزوم، تصویب در مراجع ذی صلاح و نظارت بر اجرای آنها.

۱۱ - تهیه آمار و جمع آوری اطلاعات مربوط به هوانوردی کشوری و تایید اطلاعات ضروری برای انجام ایمن پروازها و انتشار آن برای مراجع ذی ربط.

۱۲ - سیاست گذاری، تدوین و تنظیم مقررات مرتبط با فضای هوایی کشور در حوزه هوانوردی غیرنظامی و پروازهای عبوری از فضای کشور و نشست و برخاست از فرودگاه ها مطابق با قانون هواپیمایی کشوری و نظارت بر اجرای آن.

تبصره - صدور مجوز عبور از فضای کشور و نشست و برخاست پروازهای خارجی نظامی و خاص توسط نیروهای مسلح صورت می‌گیرد.

۱۳ - نظارت بر اعمال مسیرهای هوایی و ایجاد مناطق ممنوع، خطر، احتیاطی و محدوده در فضای کشور با همکاری و هماهنگی نیروهای مسلح در راستای ایمنی، امنیت و نظم جریان شدآمد (ترافیک) هوایی.

۱۴ - تدوین و تنظیم مقررات خدمات ناوبری هوایی کشوری شامل مدیریت شدآمد (ترافیک) هوایی، مخابرات هوانوردی، هواشناسی، مدیریت اطلاعات هوانوردی و نظارت بر اجرای آن.

۱۵ - ارائه خدمات مدیریت اطلاعات هوانوردی و مجوز پروازهای کشوری در راستای اجرای وظایف حاکمیتی.

۱۶ - تعیین طیف بسامد (فرکانس) های مورد نیاز ذی نفعان هواپیمایی کشوری در دامنه بسامد (فرکانس)‌های هوانوردی در چهارچوب طیف تخصیصی توسط سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و با رعایت قوانین و مقررات ناظر بر تنظیم مقررات و بسامد (فرکانس) های کشور.

۱۷ - سیاست گذاری و برنامه ریزی در خصوص تدوین و به روزرسانی برنامه های ارتقای ناوبری هوایی غیرنظامی و نظارت بر اجرای آن در کشور و همچنین برنامه ریزی برای همسان سازی برنامه های ناوبری هوایی نظامی و غیرنظامی با هماهنگی و همکاری نیروهای مسلح.

۱۸ - انعقاد تفاهم نامه مدیریت شدآمد (ترافیک) هوایی با کشورهای عضو سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) با تایید نیروهای مسلح در مسایل نظامی.

۱۹ - سیاست گذاری، تدوین و تنظیم مقررات مرتبط با طراحی، عملیات، تجهیزات، سامانه ها، تسهیلات، مدیریت، نیروی انسانی و اقتصاد حمل و نقل هوایی و نظارت بر اجرای آن مطابق با الزامات ایمنی، استانداردها و توصیه های سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) و نظارت بر اجرای آن.

۲۰ - بررسی و تایید مطالعات طرح های فرودگاهی شامل طرح های امکان سنجی، طرح های جامع و طرح های توسعه ای و انطباق آن با شبکه پروازی و سیاست های کلان هوانوردی.

۲۱ - صدور مجوز احداث و بهره برداری از فرودگاه ها و بالگردگاه (هلی پورت) ها بر اساس الزامات و استانداردهای سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری (ایکائو) و سیاست های عمومی کشور و مقررات حوزه حمل و نقل پس از کسب نظر از کارگروه دائمی اداره امور فضای کشور.

۲۲ - تامین ایمنی و امنیت هوانوردی و تهیه و تنظیم دستورالعمل های امنیتی، حفاظتی با رعایت مقررات و استانداردهای بین المللی و داخلی مربوط و نظارت بر اعمال آنها.

۲۳ - تنظیم مقررات و توسعه هوانوردی عمومی و پهپادهای غیرنظامی در چهارچوب سیاست های عمومی کشور و نظارت بر اجرای آن.

۲۴ - بررسی سوانح و حوادث هواپیمایی غیرنظامی، ارائه گزارش و پیشنهادهای ایمنی به مراجع ذی ربط.

۲۵ - پیگیری اجرای قانون اجرای سیاست های کلی اصل چهل و چهارم (۴۴) قانون اساسی در صنعت هوانوردی کشور و فراهم آوردن زمینه مشارکت بخش غیردولتی و ترویج رقابت برای واگذاری و بهره برداری از اماکن و امور تصدی هوانوردی.

۲۶ - استفاده از خدمات، دانش و مشاوره بخش غیردولتی داخلی و خارجی برای انجام و تقویت امور بازرسی و نظارت با رعایت سیاست های کلی نظام و قوانین و مقررات مربوط.

۲۷ - کمک به تعاونی ها و صندوق های رفاه کارکنان سازمان مطابق آیین‌نامه اجرایی لایحه قانونی تعیین بهای خدمات فرودگاهی و پروازی با رعایت قوانین مربوط و در چهارچوب مصوبات شورای عالی امنیت ملی.

۲۸ - حمایت از حقوق استفاده کنندگان از خدمات حمل و نقل هوایی به ویژه مسافرین.

۲۹ - نظارت، بازرسی فنی و تخصصی از شرکت های هواپیمایی، موسسات هوانوردی، فرودگاه ها، اماکن و مستحدثات مربوط.

۳۰ - اجرای سیاست ها، مصوبات و تصمیماتی که شورای عالی هواپیمایی کشوری (موضوع ماده (۶) قانون هواپیمایی کشوری) در چهارچوب اختیارات و وظایف قانونی آن شورا اتخاذ و ابلاغ می کند.

تبصره بازرسان سازمان برای ورود و بازرسی، نظارت و اعمال مقررات وفق قوانین داخلی و بین المللی هوانوردی نسبت به شرکت های هواپیمایی، موسسات هوانوردی، فرودگاه ها، اماکن و مستحدثات مربوط دارای اختیار تام هستند و تمامی عوامل دستگاه های اجرایی مستقر در فرودگاه از جمله عوامل فرودگاهی، پروازی و نیروهای امنیتی و انتظامی مکلفند با بازرسین سازمان همکاری کنند. در مورد اماکن و مستحدثات نظامی و امنیتی، رعایت مصوبات شورای عالی امنیت ملی و قوانین و مقررات مربوط الزامی است.

ماده ۴ - تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی از جمله نیروهای مسلح در امور مرتبط با وظایف سازمان، تابع مقررات، استانداردها و الزاماتی هستند که به موجب قانون هواپیمایی کشوری و این اساسنامه با رعایت مصوبات شورای عالی امنیت ملی به سازمان واگذار شده است.

ماده ۵ - رئیس سازمان به عنوان معاون وزیر راه و شهرسازی بر اساس ماده (۵) قانون هواپیمایی کشوری از بین افراد متدین به دین مبین اسلام، با ایمان، امین، مورد وثوق، متخصص و باتجربه مرتبط در امور هوانوردی کشور به پیشنهاد وزیر راه و شهرسازی و تصویب هیات وزیران برای مدت حداکثر سه سال منصوب می‌شود و انتصاب مجدد وی بلامانع است.

ماده ۶ - رئیس سازمان کلیه وظایف و اختیارات اداره سازمان از جمله موارد زیر را بر عهده دارد:

۱ - انجام وظایف مندرج در قانون هواپیمایی کشوری.

۲ - تهیه بودجه سالانه سازمان و ارائه به وزیر راه و شهرسازی جهت طی مراحل تصویب.

۳ - ارائه گزارش عملکرد سالانه و عملکرد مالی سازمان به وزیر راه و شهرسازی و سایر مراجع ذی ربط.

۴ - تدوین و پیشنهاد آیین‌نامه های اجرایی موضوع ماده (۲۲) قانون هواپیمایی کشوری به وزیر راه و شهرسازی جهت تصویب در هیات وزیران.

۵ - اتخاذ تصمیم درباره صلح یا ارجاع دعاوی به داوری با رعایت اصل (۱۳۹) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

۶ - اتخاذ تصمیم در مورد خرید خدمات فنی و مهندسی و هرگونه خدمات مشاوره از اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و خارجی و انجام معاملات و عقد قراردادهای مورد نیاز سازمان با رعایت سیاست های کلی نظام و قوانین و مقررات مربوط و در چهارچوب این اساسنامه و آیین‌نامه های مالی و معاملاتی مصوب.

۷ - پیشنهاد اصلاح این اساسنامه به وزیر راه و شهرسازی جهت طی مراحل تصویب در هیات وزیران.

۸ - تدوین و پیشنهاد آیین‌نامه های اداری، استخدامی، مالی و معاملاتی سازمان به وزیر راه و شهرسازی جهت تصویب در هیات وزیران.

۹ - امضای اسناد و افتتاح حساب در بانک ها و صدور اجازه پرداخت هزینه در حدود بودجه مصوب.

۱۰ - اجرای آیین‌نامه های سازمان و انجام اقدامات لازم برای حسن اداره امور در چهارچوب قوانین و مقررات و دستورالعمل های مربوط.

۱۱ - اتخاذ تصمیم نسبت به جذب، استخدام، نصب، عزل و ارتقای کارکنان و مدیران سازمان، برنامه های آموزشی مورد نیاز آنها، تعیین حقوق، مزایا و دستمزد، پاداش، تشویق و تنبیه آنها و پرداخت های رفاهی در چهارچوب آیین‌نامه های مالی، اداری و استخدامی سازمان و با تایید سازمان اداری و استخدامی کشور.

۱۲ - پیشنهاد ساختار سازمانی و تشکیلات تفصیلی و تعداد پست های سازمانی در چهارچوب آیین‌نامه اداری و استخدامی مصوب، به مراجع ذی ربط.

۱۳ - ابلاغ شرح وظایف واحدهای زیرمجموعه در چهارچوب آیین‌نامه اداری و استخدامی سازمان.

۱۴ - تصویب دستورالعمل های داخلی سازمان و دستورالعمل های هوانوردی و روش های اجرایی آنها در چهارچوب قوانین، مقررات، مفاد این اساسنامه و آیین‌نامه های مربوط و ابلاغ آنها.

۱۵ - پیشنهاد اصلاح تعرفه های خدمات سازمان به مراجع ذی ربط برای تصویب.

۱۶ - انجام سایر وظایفی که در چهارچوب قوانین و مقررات به سازمان واگذار شده یا می‌شود.

تبصره ۱ - رئیس سازمان می‌تواند بخشی از اختیارات خود، به استثنای بندهای (۲)، (۳)، (۴)، (۵)، (۷)، (۸)، (۱۲)، (۱۳)، (۱۴) و (۱۵) را به هر یک از معاونان، مدیران یا کارکنان سازمان که دارای شرایط مندرج در ماده (۵) این اساسنامه هستند، به تشخیص و مسئولیت خود تفویض کند.

تبصره ۲ - رئیس سازمان، ریاست کمیته امنیت و حفاظت صنعت هوانوردی کشور موضوع مصوبه شماره (۵۲۹) شورای عالی امنیت ملی را بر عهده دارد.

ماده ۷ - اعتبارات سازمان (هزینه و سرمایه ای) همه ساله به استناد بند (۲) ماده (۵۳) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور از محل درآمدهای اختصاصی، تعرفه های مصوب شورای عالی هواپیمایی کشوری و آیین‌نامه اجرایی ماده (۶۳) قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین موضوع تصویب نامه شماره ۸۰۶۸۹ /ت۳۵۶۳۲ ه- مورخ ۱۳۹۱/۴/۲۷ با اصلاحات بعدی، کمک ها و سایر درآمدهایی که با رعایت مواد (۳۸) و (۳۹) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب ۱۳۶۶ وصول می‌شود، بر اساس قوانین بودجه سنواتی پیش بینی و هزینه های سازمان از محل اعتبارات مذکور پرداخت می‌شود.

ماده ۸ - صد درصد (۱۰۰ %) درآمدهای اختصاصی سازمان مطابق ماده (۳۹) قانون محاسبات عمومی کشور به حساب سازمان نزد خزانه داری کل کشور واریز و در سقف بودجه مصوب توسط خزانه در اختیار سازمان قرار می‌گیرد و تعهد و هزینه کرد آن تابع آیین‌نامه های اداری، استخدامی، مالی و معاملاتی سازمان خواهد بود.

ماده ۹ - کلیه عملیات حسابداری و امور مالی سازمان مطابق استانداردهای حسابداری و کلیه معاملات اعم از خرید خدمات، انجام امور پیمانکاری، مناقصات، مزایده ها و فراخوان ها بر اساس آیین‌نامه مالی و معاملاتی سازمان انجام می‌شود.

این اساسنامه به موجب نامه شماره ۳۸۰۹۹ /۱۰۲ مورخ ۱۴۰۲/۵/۲۵ شورای نگهبان تایید شده است.

محمد مخبر
معاون اول رئیس جمهور