اساسنامه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۰۲/۰۳

مصوبه «اساسنامه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی» که در جلسه ۷۳۳ مورخ ۱۳۹۲/۲/۳ شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس پیشنهاد مورخ ۱۳۹۱/۱۲/۹ رئیس دفتر مقام معظم رهبری به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌شود:

ماده ۱ - مقدمه و تعریف
در پرتو پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران، بار دیگر دین و معرفت دینی به ویژه تعالیم متعالی اسلامی، به عنوان فکر و فرهنگ مترقی و نجات بخش آدمی، در عرصه ی حیات انسان معاصر ظاهر شد. تجدید حیات تعالیم و حیانی و ارزش های اسلامی از سویی سبب بیداری و خودباوری ملت های مسلمان و احیای روح ستم ستیزی در آنان شد و از دیگر سو باعث نمایان تر شدن سست پایگی مسلک ها و مکاتب بشری و نظام های مبتنی بر آنها گشت.
بایستگی تحقیقات دقیق و منسجم، نظریه پروری و نوآوری پیرامون زیرساخت های اندیشه ی دینی و نظامات اجتماعی مبتنی بر آن و ضرورت پرداخت علمی و روزآمد به حوادث واقعه ی فکری، به فراخور شرایط کنونی و درخور این رستخیز عظیم و نیز لزوم آسیب شناسی در حوزه ی فرهنگ ملی و باورداشت های رایج دینی، به منظور زدودن پیرایه های موهوم و موهون از ساحت قدسی دین و تبیین و عرضه ی صحیح و دفاع معقول از اندیشه ی دینی و صیانت از هویت فرهنگی و سلامت فکری اقشار تحصیل کرده و نسل جوان کشور، تاسیس نهاد علمی پژوهشی و آموزشی، دانشگاهی و حوزوی ممحض و کارآمدی را فرض می نمود. بر این اساس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه ی اسلامی به عنوان یک نهاد علمی - فکری که در مواد بعدی این اساسنامه به اختصار «پژوهشگاه» نامیده می‌شود، حسب الامر و بر اساس نظر رهبر فرهیخته ی انقلاب اسلامی آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی) و با تلاش های فراوان حجت الاسلام و المسلمین علی اکبر رشاد در سال ۱۳۷۳ تاسیس شده است.

ماده ۲ - ماهیت حقوقی
پژوهشگاه دارای شخصیت حقوقی مستقل و در حکم نهاد عمومی غیردولتی و غیرانتفاعی بوده و طبق مفاد این اساسنامه و سایر ضوابط و مصوبات مربوط فعالیت می کند.

ماده ۳ - مدت فعالیت
مدت فعالیت پژوهشگاه از تاریخ تاسیس، نامحدود است.

ماده ۴ - اقامتگاه
محل و اقامتگاه اصلی سازمان مرکزی پژوهشگاه، شهر تهران می‌باشد.

تبصره: تغییر محل سازمان مرکزی با پیشنهاد رئیس پژوهشگاه و تصویب هیات امنا و تایید مراجع ذی ربط، امکان پذیر خواهد بود.

ماده ۵ - اهداف پژوهشگاه

۱ - نظریه پردازی و نوآوری علمی در جهت توسعه و تعمیق معرفت دینی و نیز بسط مطالعات راهبردی و کاربردی گره گشا در قلمرو حکمت و اندیشه دینی، فرهنگ، معارف و علوم انسانی اسلامی

۲ - تعمیق و تحکیم بنیادهای معرفتی گفتمان فکری انقلاب اسلامی و رفع نیازمندی های نظری جمهوری اسلامی در زمینه ی نظامات اجتماعی و رفتاری اسلام و ارائه ی الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت

۳ - بازشناسی، نقادی، بازپیرایی مواریث معرفتی بازمانده از سلف صالح در حوزه ی دین پژوهی، فرهنگ و اندیشه ی دینی و نظامات اسلامی

۴ - مطالعه ی مقایسه ای (تطبیقی) و نقد فعال، مبتکرانه و روشمند مکاتب و نظریه های معارض و رقیب در قلمرو حکمت و اندیشه ی دینی، فرهنگ و علوم انسانی اسلامی

۵ - دفاع علمی از حکمت و معرفت دینی و فرهنگ و اندیشه ی اسلامی

۶ - بازآرایی و ارائه ی شایسته و اثربخش مبانی و معارف و حیانی و تعالیم اهل بیت (ع)، ناظر به نظرها و نیازهای نو پدید

۷ - تربیت صاحب نظران متعهد و متمحض، کارآ و زمان آگاه در زمینه های مذکور در بندهای فوق.

ماده ۶ - وظایف و فعالیت های پژوهشگاه

۱ - تحقیق، تصنیف، تالیف، تدوین و ترجمه در زمینه های مندرج در اهداف

۲ - تولید و انتشار دانشنامه، فرهنگنامه، کتب و مجلات علمی و نشریات فرهنگی و دیگر فرآورده های مورد نیاز مخاطبان پژوهشگاه به صورت چاپی، دیجیتالی و چند رسانه ای و توزیع آنها در داخل و خارج کشور، با بهره گیری از انواع امکانات و روش های مناسب

۳ - مشارکت و مساعدت با نهادها و موسسات علمی و فرهنگی در داخل و خارج و دستگاه های اجرایی کشور، درجهت هم افزایی یا تامین نیازهای آنها، در زمینه های مندرج در اهداف

۴ - فعالیت در فضای مجازی و راه اندازی موسسات، سایت ها و سامانه های محتوایی و اطلاع رسانی مورد نیاز

۵ - مطالعه، پژوهش و فعالیت های علمی - فرهنگی در راستای اعتلای عقیدتی، اخلاقی، علمی و فرهنگی طبقات نخبه و نسل جوان

۶ - تشکیل دوره های آموزش عالی و برگزاری رشته های تخصصی در مقاطع تحصیلات تکمیلی و دکتری، طبق مقررات مربوط و با مجوز مراجع ذی صلاح از جمله شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، شورای عالی و مرکز مدیریت حوزه های علمیه کشور

۷- برنامه ریزی و برگزاری همایش ها، جشنواره ها، هم اندیشی ها، نشست های علمی و فکری، کرسی های نظریه پردازی، نوآوری، نقد، مناظره و آزاداندیشی و اعطای جوایز و نشان های علمی - فرهنگی در سطوح ملی، منطقه ای و جهانی

۸ - ایجاد ارتباط و همکاری با سازمان ها،‌تشکل ها و شخصیت های علمی، فرهنگی و عضویت در مجامع و انجمن های معتبر ملی، منطقه ای و بین المللی

۹ - فراهم آوردن امکانات و فناوری های مورد نیاز و مناسب اهداف و فعالیت های پژوهشگاه

۱۰ - تاسیس موسسات و مراکز وابسته و تابعه ی لازم، در جهت تحقق اهداف و فعالیت های پژوهشگاه

ماده ۷ - ارکان پژوهشگاه
الف) هیات امنا
ب) رئیس پژوهشگاه
ج) شورای پژوهشگاه

ماده ۸ - ترکیب هیات امنا
۱ - موسس پژوهشگاه: حجت الاسلام و المسلمین علی اکبر رشاد (رئیس)
۲ - رئیس پژوهشگاه (دبیر)
۳ - نماینده وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
۴ - یک نفر از شخصیت های علمی - فکری حوزوی به انتخاب شورای عالی حوزه های علمیه
۵ - سه تا پنج تن از شخصیت های علمی - فرهنگی که نقش موثری در توسعه و پیشرفت پژوهشگاه داشته باشند.

تبصره ۱ - اعضای حقیقی با پیشنهاد موسس پژوهشگاه و تنفیذ مقام معظم رهبری برای مدت چهار سال منصوب می‌شوند و انتصاب مجدد آنان بلامانع می‌باشد.

تبصره ۲ - نحوه جایگزینی اعضای حقیقی به هرعلت اعم از فوت، استعفا، عزل و. ..، مطابق رویه تبصره فوق خواهد بود.

ماده ۹ - وظایف و اختیارات هیات امنا

۱ - تدوین و تصویب آیین نامه داخلی هیات امنا

۲ - تصویب نهایی راهبردها، سیاست ها و حوزه های فعالیت پژوهشگاه بنا به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه

۳ - بررسی هرگونه اصلاح و تغییر در اساسنامه پژوهشگاه و پیشنهاد آن به شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تصویب نهایی.

۴ - تصویب نهایی تشکیلات، ایجاد یا تعطیل شعب، معاونت ها و پژوهشکده های مورد نیاز و تاسیس موسسات و مراکز وابسته، بنا به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه

۵ - تصویب نهایی برنامه های سالانه و پنج ساله پژوهشگاه، بنا به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه

۶ - تصویب نهایی بودجه تفصیلی برنامه ای، جاری و سرمایه ای پژوهشگاه، بنا به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه

۷ - تصویب نهایی آیین‌نامه مالی، معاملاتی، اداری و استخدامی پژوهشگاه در چارچوب ضوابط و مقررات مربوط، بنا به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه

۸ - تصویب نهایی صورت های مالی پژوهشگاه و موسسات تابعه

تبصره ۱ - هیات امنا می‌تواند بر حسب صلاحدید و به منظور تسهیل در فرایند و تسریع در روند امور، برخی از اختیارات خود را به شورای پژوهشگاه یا شورای معین خود، تفویض نماید.

تبصره ۲ - جلسات هیات امنا حداقل هر چهار ماه یکبار و با پیشنهاد رئیس و یا دبیر هیات امنا و درصورت لزوم با پیشنهاد حداقل سه نفر از اعضا و تایید رئیس هیات امنا تشکیل می‌شود.

تبصره ۳ - جلسات هیات امنا با حضور حداقل دو سوم اعضا رسمیت می یابد و مصوبات آن با رای اکثریت اعضای حاضر در جلسه معتبر می‌باشد.

ماده ۱۰ - رئیس پژوهشگاه
رئیس پژوهشگاه بنا به پیشنهاد هیات امنا و تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی و با حکم رئیس هیات امناء به مدت سه سال منصوب و به عنوان بالاترین مقام اجرایی پژوهشگاه قلمداد می‌شود. انتصاب مجدد وی بلامانع است.

ماده ۱۱ - وظایف و اختیارات رئیس پژوهشگاه

۱ - هدایت و اداره امور علمی، فرهنگی و حقوقی - اجرایی پژوهشگاه و نظارت بر حسن اجرای برنامه های مصوب و رفتار و فعالیت های مدیران و اعضای علمی و اجرایی، در چارچوب اساسنامه، ضوابط و مقررات مربوط

۲ - پیگیری تدابیر و رهنمودهای مقام معظم رهبری (مد‌ظله العالی) در حوزه وظایف پژوهشگاه و تامین انطباق برنامه ها و فعالیت ها با تدابیر و رهنمودهای معظم له

۳ - تهیه و پیشنهاد راهبردها، سیاست ها و حوزه های فعالیت پژوهشگاه به هیات امنا جهت تصویب

۴ - تهیه و پیشنهاد تشکیلات، ایجاد یا تعطیل شعب، معاونت ها و پژوهشکده های مورد نیاز و تاسیس موسسات و مراکز وابسته به هیات امنا برای تصویب

۵ - تنظیم و پیشنهاد برنامه های سالانه و پنج ساله به هیات امنا برای تصویب

۶ - تهیه و پیشنهاد بودجه تفصیلی برنامه ای، جاری و سرمایه ای پژوهشگاه به هیات امنا برای تصویب

۷ - تهیه و پیشنهاد آیین‌نامه های مالی، معاملاتی، اداری و استخدامی پژوهشگاه به هیات امنا جهت تصویب

۸ - تهیه و ارائه صورت های مالی پژوهشگاه و موسسات تابعه به هیات امنا برای تصویب

۹ - امضای قراردادها و اسناد مالی و اداری در چارچوب ضوابط و مقررات مصوب

۱۰ - تعیین و صدور احکام روسای پژوهشکده ها، معاونان و مدیران پژوهشگاه، روسا و مدیران عامل موسسات وابسته براساس تشکیلات مصوب

۱۱ - تهیه و تقدیم گزارش عملکرد سالانه پژوهشگاه به هیات امنا و دفتر مقام معظم رهبری و سایر مراجع ذی صلاح

۱۲ - ارائه پیشنهاد برای انجام اصلاحات و تغییرات ضروری در اساسنامه

۱۳ - حفظ و استیفای کلیه حقوق پژوهشگاه از اشخاص حقیقی و حقوقی و اقامه هر نوع دعوی و صلح و سازش نزد مراجع ذی صلاح

تبصره - رئیس پژوهشگاه می‌تواند حسب ضرورت، بخشی از وظایف خود را به معاونان پژوهشگاه یا شخص معتمد دیگری محول نماید.

ماده ۱۲ - ترکیب اعضای شورای پژوهشگاه
۱ - موسس پژوهشگاه (رئیس شورا)
۲ - رئیس پژوهشگاه
۳ - معاونین پژوهشگاه
۴ - روسای پژوهشکده ها
۵ - روسا و مدیران عامل موسسات وابسته

تبصره - رئیس شورا می‌تواند حسب صلاحدید شخص یا اشخاص حقیقی و حقوقی ذی صلاح را به عضویت شورای پژوهشگاه منصوب نماید.

ماده ۱۳ - وظایف و اختیارات شورای پژوهشگاه

۱ - بررسی و تصویب نهایی خطوط مشی علمی - فکری و اولویت های فعالیت های پژوهشگاه و موسسات وابسته

۲ - بررسی و تصویب برنامه های سالانه، پنج ساله و بلندمدت پژوهشگاه پیش از ارائه به هیات امنا جهت تصویب نهایی

۳ - بررسی و تصویب نهایی طرح های علمی فرهنگی پژوهشگاه و موسسات وابسته در چارچوب برنامه های مصوب هیات امنا

۴ - بررسی و تصویب نهایی نظام نامه ها، فرآیندها و شیوه‌نامه های مورد نیاز کلیه ی فعالیت های پژوهشگاه و موسسات وابسته، در چارچوب آیین‌نامه های مصوب

۵ - نظارت کلان بر حسن اجرای نظام نامه ها، فرآیندها، برنامه ها و سایر مصوبات ابلاغی و تفویضی در زمینه کلیه فعالیت های پژوهشگاه و موسسات وابسته

۶ - بررسی عملکرد سالانه معاونت ها، پژوهشکده ها و موسسات وابسته، آسیب شناسی و اتخاذ تدابیر لازم درجهت اصلاح و ارتقاء

تبصره - جلسات شورای پژوهشگاه با حضور حداقل نصف به علاوه یک اعضا رسمیت می یابد و تصمیمات آن با رای اکثریت اعضای حاضر در جلسه معتبر می‌باشد.

ماده ۱۴ - امور اجرایی و مالی

الف) اداره امور اجرایی پژوهشگاه اعم از مالی و معاملاتی و اداری و استخدامی به موجب آیین‌نامه و مقرراتی است که به پیشنهاد رئیس پژوهشگاه، به تصویب هیات امنا می‌رسد.

ب) منابع مالی پژوهشگاه به شرح زیر است:
۱ - کمک از بودجه عمومی کشور
۲ - کمک‌های مالی دولت
۳- کمک سایر مراکز و دستگاه ها
۴ - هدایا و کمک های مردمی و اشخاص حقیقی و حقوقی
۵ - درآمدهای ناشی از فروش محصولات و فرآورده ها و سایر فعالیت های پژوهشگاه طبق مفاد اساسنامه

ج) سال مالی پژوهشگاه از اول فروردین ماه هر سال آغاز و آخر اسفند ماه همان سال پایان می یابد.

تبصره - گزارش مالی سالانه پژوهشگاه و موسسات وابسته، مربوط به هر سال مالی تا پایان مرداد ماه سال بعد تنظیم و پس از طی فرایند موضوع ماده ۱۵ توسط هیات امنا، بررسی و تصویب خواهد شد.

ماده ۱۵ - حسابرسی و کنترل برنامه ای و بودجه ای پژوهشگاه به عهده معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری خواهد بود که در چارچوب وظایف و اختیارات ابلاغی از سوی دفتر معظم له، نظارت جامع را اعمال خواهد کرد.

ماده ۱۶ - علاوه بر موارد مندرج در این اساسنامه، پژوهشگاه تابع کلیه ی قوانین، مقررات و ضوابط مربوط می‌باشد.

ماده ۱۷ - اعضای هیات علمی پژوهشگاه از نظر احراز شرایط علمی (ترفیع پایه و ارتقاء مرتبه) تابع کلیه ضوابط و مقررات ناظر بر اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزشی و پژوهشی کشور می‌باشند.

ماده ۱۸ - انحلال پژوهشگاه صرفاً با نظر یا تایید مقام معظم رهبری (مدظله العالی) امکان پذیر می‌باشد.

ماده ۱۹ - در صورت انحلال، هیات تصفیه ای مرکب از نماینده دفتر مقام معظم رهبری، نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی، نماینده حقوقی هیات امناء و رئیس پژوهشگاه یا نماینده وی، تشکیل و با رعایت مقررات قانونی، امر تصفیه را انجام خواهد داد.

ماده ۲۰ - پژوهشگاه موظف است تحت نظارت هیات تصفیه:
۱ - کلیه تعهدات خود را در برابر اشخاص حقیقی و حقوقی انجام دهد.
۲ - کلیه امتیازات و اموالی را که از منابع عمومی و دولتی و بانک ها و شهرداری ها و غیره در اختیار آن قرار گرفته است در صورت امانی بودن مسترد نماید و در غیر این صورت در اختیار ولی فقیه قرار دهد.

تبصره - هیات تصفیه موظف است درمورد بند ۲ فوق، صورت مجلسی که به امضای کلیه ی اعضای هیات امنا می‌رسد، تنظیم و یک نسخه از آن را به دفتر مقام معظم رهبری، دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تسلیم نماید.

ماده ۲۱ - هرگونه تغییر در مفاد این اساسنامه مطابق دو روش ذیل امکان پذیر است:
۱ - با پیشنهاد رئیس پژوهشگاه و تصویب هیات امنا و تایید نهایی شورای عالی انقلاب فرهنگی
۲ - با پیشنهاد و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی

ماده ۲۲ - این اساسنامه مشتمل بر ۲۲ ماده و ۱۱ تبصره در جلسه ۷۳۳ مورخ ۱۳۹۲/۲/۳ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و از تاریخ تصویب، لازم الاجرا می‌باشد.

رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - محمود احمدی نژاد