استثنائات ممنوعیت تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۵۸۳۹
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۶/۱۳
برگزار شده توسط: استان یزد/ شهر یزد
موضوع
استثنائات ممنوعیت تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر
پرسش
هرگاه در رای نخستین در تعیین مجازات جرمی که دارای مجازاتهای ترکیبی یا اتخاذ تصمیم پیرامون امری که ماهیت مجازات ندارد (استرداد مال) بخشی از این موارد مورد غفلت قرار گیرد به طور مثال در بزه سرقت مجازات شلاق و استرداد عین مال تعیین نشده باشد در صورت اعتراض به رای از این بابت دادگاه تجدیدنظر مواجه با چه تکلیفی است آیا اقدام مطابق مواد ۴۵۷ و۴۵۸ ق.ا.د.ک وجاهت دارد؟
نظر هیئت عالی
با توجه به ماده ۴۵۸ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ اصل بر ممنوعیت تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر است و تشدید مجازات در مرحله تجدیدنظر امری استثنایی است که مستلزم احراز دو شرط است؛ اول آنکه مجازات مقرر در حکم بدوی برخلاف جهات قانونی کم تر از حداقل میزانی باشد که قانون مقرر داشته است.
نظر اکثریت
آنچه مسلم است اینکه مطابق ماده ۴۳۵ قانون آیین دادرسی کیفری لازمه رسیدگی دادگاه در مرحله تجدیدنظر درخواست تجدیدنظرخواه و وجود سابقه اظهار نظر در رای دادگاه نخستین در خصوص مورد می باشد و اساسا ورود دادگاه تجدیدنظر در مورد آنچه که دادگاه بدوی نفیا یا اثباتا راجع به آن تصمیمی اتخاذ ننموده وجاهت ندارد. ضمن اینکه تشدید مجازات محسوب و اصول دادرسی جزایی و حفظ حقوق متهم نیز ایجاب می نماید که وی از یک مرحله رسیدگی محروم نماند. لذا دادگاه تجدیدنظر می بایست ضمن تذکر به دادگاه بدوی پرونده را جهت اتخاذ تصمیم اعاده نماید.
نظر اقلیت
فرض سوال مشمول ماده ۴۵۷ قانون آیین دادرسی کیفری است. زیرا دادگاه بدوی در تعیین میزان مجازات غفلت نموده و از مواردی نمی باشد که بر اساس رای که همانا امور مربوط به احراز بزهکاری متهم است لطمه ای وارد کند با توجه به اعتراض ذینفع دادگاه تجدیدنظر اختیار دارد بر اساس مقررات این ماده ضمن اتخاذ تصمیم راجع به اساس رای در خصوص آنچه مورد غفلت واقع شده رای را اصلاح نماید.