امکان بازداشت افراد بالغ کمتر از ۱۸ سال تمام محکوم به پرداخت دیه
صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۸-۶۵۰۵
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۲/۲۶
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گالیکش
موضوع
امکان بازداشت افراد بالغ کمتر از ۱۸ سال تمام محکوم به پرداخت دیه
پرسش
چنانچه افراد بالغ کمتر از هجده سال تمام در دادگاه کیفری دو محکوم به پرداخت دیه یا رد مال ناشی از جرایم علیه اموال؛ مانند سرقت یا کلاهبرداری شوند با توجه به این که این اشخاص پیش از اثبات رشدشان دارای اهلیت استیفا نبوده و حق تصرف در اموال خود را ندارند چنانچه محکوم له به جهت عدم پرداخت دیه یا عدم رد مال به استناد ماده ۶۹۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ یا ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۵/۷/۱۳۹۳ از دادگاه صادرکننده حکم تقاضای بازداشت آن ها را تا زمان پرداخت دین یا اثبات اعسار بنماید آیا پیش از پایان هجده سالگی می توان آنها را بازداشت نمود؟
نظر هیئت عالی
چنانچه رای دادگاه با احراز ارتکاب بزه از ناحیه فرد بالغ کمتر از ۱۸ سال علاوه بر تعیین مجازات متضمن محکومیت مالی رد مال یا دیه نیز باشد چون اجرای آن با مداخله مشارالیه در اموال و حقوق مالی وی ملازمه دارد و طبق رای شماره ۳۰ مورخ ۳/۱۰/۱۳۶۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور و نیز تبصره ۲ ماده ۱۲۱۰ قانون مدنی رسیدن به سن بلوغ کافی برای دخل و تصرف در اموال نبوده بلکه رشد وی باید در محکمه احراز گردد بنابراین چنانچه رشد محکوم علیه کمتر از ۱۸ سال در دادگاه صالح احراز نشده باشد در این صورت پرداخت محکوم به (اعم از رد مال یا دیه) باید توسط ولی یا قیم محکوم علیه (فرد بالغ کمتر از ۱۸ سال) از مال وی صورت پذیرد؛ بنابراین ممتنع از پرداخت محسوب نمی گردد و از این حیث موجب قانونی جهت بازداشت او (محجور) به استناد ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی ۱۳۹۴ وجود ندارد. (ضمنا نظریات مشورتی شماره ۲۲۲۸/۹۶/۷ مورخ ۲۰/۹/۱۳۹۶ و ۱۸۴۰/۹۶/۷ مورخ ۱۰/۸/۱۳۹۶ اداره کل حقوقی قوه قضاییه موید این مطلب است. نظر اتفاقی: در فرض سوال در خصوص محکومیت مالی و رد مال چون مجازات محسوب نمی شود با توجه به ماده ۱۴۶ از قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۴۷ از همین قانون چون که اجرای محکومیت مالی متضمن ملاحظه در اموال و حقوق مالی است و فرد به سن ۱۸ سال تمام نرسیده است و رشید محسوب نمی شود؛ فلذا حق دخالت در امور مالی خود و پرداخت محکوم به یا رد مال را ندارد؛ به این فرد صدق عنوان ممتنع نمی شود و نمی توان این فرد را بازداشت کرد.