امکان توقیف حساب یا اموال متهم در تحقیقات مقدماتی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۴/۱۴
برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر بوشهر

موضوع

امکان توقیف حساب یا اموال متهم در تحقیقات مقدماتی

پرسش

آیا در مرحله تحقیقات مقدماتی در بازپرسی، چنانچه دسترسی به متهم با وصف صدور جلب حاصل شود، امکان توقیف حساب یا اموال وی از جمله خودرو محمل قانونی دارد؟

نظر هیات عالی

توقیف اموال و یا حساب زمانی ممکن است که حاصل از ارتکاب جرم یا وسیله‌ای برای ارتکاب جرم و یا دلیل ارتکاب جرم باشد؛ بنابراین بدون وجود نص قانونی صرفاً با هدف دسترسی به متهم موافق با موازین قانونی نیست.

نظر اکثریت

مستند به ماده ۱۴۶ از قانون آیین دادرسی کیفری در مرحله تحقیقات مقدماتی و در فرایند دادرسی صرفاً اموالی توقیف می‌شود که حاصل از ارتکاب جرم بوده و یا وسیله‌ای برای ارتکاب جرم بوده باشد یا دلیل ارتکاب جرم باشد. مورد دوم نیز در مورد صدور تامین خواسته موضوع ماده ۱۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری؛ لذا محدود کردن آزادی افراد و عدم امکان دسترسی آنان به اموالشان، یک استثنا بر اصل است که جز با وصف نص قانونی امکان پذیر نیست.

نظر اقلیت

راجع به توقیف خودرو مشخصاً جهت دسترسی به متهم بلااشکال است. وفق قانون آیین دادرسی کیفری دسترسی به متهم در مرحله تعقیب و تحقیقات مقدماتی از اهمیت خاصی برخوردار است. چه بسا این دسترسی در راستای احقاق حق متهم باشد. دیگر اینکه تحقیقات مقدماتی وفق ماده ۹۰ تعریف شده و از جمله اقداماتی است که از سوی بازپرس جهت جلوگیری از فرار و مخفی شدن متهم انجام می‌شود و چنانچه توقیف خودرو موجب دسترسی به متهم و جلوگیری از فرار وی باشد منع قانونی ندارد. در مواد ۲۸. ۷۷. ۷۸. ۹۰. ۹۹. ۱۰۴ دسترسی به متهم و جلوگیری از فرار و مخفی شدن وی مورد تاکید قرار گرفته، بالاخص وفق ماده ۱۰۴ که مقرر داشته بازپرس نمی‌تواند به عذر آنکه متهم مخفی شده یا دسترسی به وی ممکن نیست تحقیقات خود را متوقف کند؛ پس چنانچه دسترسی و حضور متهم ضروری باشد می‌توان از طریق توقیف خودرو مقصود حاصل گردد. مثال جایی است که در جرم مشهود متهم پس از رسیدن مامورین متواری می‌گردد؛ لذا در این حالت جهت دسترسی به وی امکان توقیف یکی از ابزارها و راه‌های دسترسی به متهم است.