امکان جلب محکوم قبل از قطعیت رای
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۱۱/۱۸
برگزار شده توسط: استان یزد/ شهر یزد
موضوع
امکان جلب محکوم قبل از قطعیت رای
پرسش
چنانچه در دادگاه بدوی در خصوص متهم به صورت غیابی رسیدگی و حکم محکومیت غیابی صادر شود پس از صدور رای و در مهلت واخواهی و تجدیدنظرخواهی، شاکی با مراجعه به دادگاه اعلام نماید محکومعلیه در حال حاضر در دسترس میباشد (فرضاً در فرودگاه در حال خروج از کشور میباشد) و تقاضای صدور دستورجلب برای نامبرده نماید؛ آیا دادگاه میتواند نسبت به جلب محکومعلیه و صدور قرار تامین برای ایشان اقدام نماید؟
نظر هیات عالی
اولا؛ مستفاد از مواد ۲۱۷، ۲۴۶ و ۴۵۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ صدور حکم غیرقطعی یا مادام که حکم صادره قابل اجرا نباشد مانع از صدور قرار تامین کیفری از طریق احضار و جلب متهم به منظور دسترسی به وی از سوی دادگاه صادر کننده حکم نمیباشد و موضوع از قاعده فراغ دادرس خارج است.
ثانیا؛ صدور برگ جلب متهم بدون احضار قبلی تنها در موارد منصوص قانونی نظیر ماده ۱۸۰ قانون آیین دادرسی کیفری تجویز شده است. بنابراین صدور برگ جلب متهم بدون احضار قبلی و به صرف صدور حکم غیرقطعی محکومیت اصولا مجاز نمیباشد و در مورد ممنوعالخروجی نیز مطابق مقرررات مربوطه رفتار میشود.
نظر اکثریت
در فرض باقی بودن مهلت واخواهی و با عنایت به اینکه رای قابلیت اجرا ندارد و دادگاه حق جلب ندارد، اعم از اینکه جرم درجه چند باشد، قاعده فراغ دادرس حاکم است و استناد به ماده ۲۴۴ق.آ.د.ک صحیح نیست چراکه در آن ماده فرضی پیشبینی شده که در صورت عدم تناسب قرار تامین و با وجود شرایط خاص، دادگاه کیفری پس از صدور حکم نیز در مدت فرجامخواهی قرار تامین صادره را تشدید یا تخفیف دهد و صراحتی در صدور قرار تامین ابتدایی ندارد و دیگر اینکه دادگاه باید پس از تفهیم اتهام قرار تامین صادر نماید که اینجا امکان تفهیم نیست. در ماده ۴۰۷ نیز پس از تفهیم اتهام گفته شده تصمیم مقتضی اتخاذ نماید. تبصره سه ماده ۵۲۹ احضاریه را پیشبینی کرده است و در ماده ۶ و تبصره ذیل آن (آییننامه اجرای احکام حدود و...) بیان شده چنانچه محکوم مدعی عدم اطلاع از رای شود قاضی اجرای احکام، محکوم را تحتالحفظ به دادگاه اعزام میکند و در ایام تعطیلی با وجود شرایط خاص راسا قرار تامین مناسب صادر میکند و همچنین رسیدگی ترافعی و حق متهم است چهبسا محکومعلیه تمایلی به اعلام اعتراض (واخواهی یا تجدیدنظرخواهی) و یا حضور در جلسه دادگاه نداشته باشد و نمیتوان او را ملزم نمود مگر در موارد خاص.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه قانونگذار در ماده ۲۴۴ ق.آ.د.ک برای دادگاه بدوی و تبصره دوم ماده ۴۰۶ قانون مذکور برای واخواهی و نیز ماده ۴۵۶ همان قانون برای دادگاه تجدیدنظر اخذ قرار تامین را پیشبینی نموده است؛ لذا منعی ندارد و دادگاه که حق صدور قرار تامین دارد در خصوص مقدمات آن که دستور جلب متهم است نیز چنین حقی دارد و فلسفه قرار تامین این است که برای متهم جهت دستیابی قرار صادر گردد و اگر لازمه آن برگ جلب باشد دادگاه میتواند برگ جلب را صادر نماید و منافاتی با قاعده فراغ دادرس ندارد. نظر به اینکه در پرونده امر قبلاً برای متهم احضاریه و برگ جلب در دادسرا صادر گردیده میتوان از باب استصحاب و با استناد به اصل مذکور دستور جلب صادر نمود و دیگر اینکه ماده ۲۱۷ ق.آ.د.ک به منظور دسترسی به متهم و تضمین حقوق بزهدیده میباشد پس چون حقوق بزهدیده در معرض تضییع است در نتیجه جلب متهم منع قانونی ندارد.