امکان صدور قرار تامین منتهی به بازداشت محکوم علیه درصورت صدور حکم اعسار محکوم علیه

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۶/۰۶
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر شاهرود

موضوع

امکان صدور قرار تامین منتهی به بازداشت محکوم علیه درصورت صدور حکم اعسار محکوم علیه

پرسش

چنانچه در مرحله اجرای حکم جزای نقدی، محکوم‌علیه ادعای اعسار نموده و اعسار محکوم‌علیه پذیرفته شده باشد و در عین حال، شخصی که سابقاً ضامن محکوم‌علیه بوده است تقاضای رفع اثر از تامین را نموده باشد، آیا درصورت عدم معرفی ضامن توسط محکوم‌علیه، امکان بازداشت محکوم‌علیه به لحاظ عجز از تودیع تامین وجود دارد؟

نظر هیات عالی

با توجه به ماهیت حکم اعسار به تقسیط و ضرورت دسترسی به محکوم‌علیه به دفعات صدور قرار تامین وجوب قانونی دارد. بدیهی است در صورت صدور قرار قبولی محکوم آزاد خواهد شد.

نظر اکثریت

باتوجه به ماده ۵۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری که مقرر داشته چنانچه اجرای مجازات مستلزم دسترسی به محکوم‌علیه به دفعات باشد و محکوم‌علیه در پرونده فاقد قرار تامین باشد قاضی اجرای احکام قرار تامین صادر می‌کند؛ لذا نظر به اینکه در فرض مساله با صدور حکم اعسار و تقسیط محکوم‎به، اجرای مجازات مستلزم دسترسی به محکوم‌علیه به دفعات است و با رفع مسئولیت ضامن، محکوم‌علیه فاقد قرار تامین خواهد گردید؛ لذا قاضی اجرای احکام می‌تواند قرار تامینی صادر کند که از نظر وی متناسب است ولو اینکه به لحاظ عجز محکوم‌علیه از سپردن تامین وفق ماده ۲۲۶ قانون آیین دادرسی کیفری منتهی به بازداشت وی شود.

نظر اقلیت

هرچند باید پس از صدور رای اعسار از محکوم‌علیه تامین اخذ نمود اما این تامین نباید منتهی به بازداشت محکوم‌علیه شود چراکه با ثبوت اعسار محکوم‌علیه، بازداشت بودن وی با فلسفه صدور حکم اعسار منافات دارد زیرا فلسفه صدور رای اعسار این است که محکوم‌علیه فعلاً قادر به پرداخت محکوم‌به نیست و لذا می‌بایست از طریق کارکردن و کسب درآمد، به صورت اقساطی محکوم‌به را پرداخت نماید درحالی که چنانچه محکوم‌علیه بازداشت شود امکان پرداخت محکوم‌به هیچگاه برای وی ایجاد نخواهد شد. از سوی دیگر با توجه به اینکه ماده ۵۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری از قید «متناسب» برای قرار تامین استفاده کرده است و پس از ثبوت اعسار، نسبت به شخصی که حکم اعسار وی صادر شده، قرار تامینی متناسب محسوب می‌شود که منتهی به آزادی وی شود درنتیجه قاضی اجرا برای محکوم‌علیه قرار تامین مناسبی که منتهی به آزادی وی شود صادر خواهد کرد.