امکان‌سنجی صدور حکم به مجازات جایگزین حبس و مجازات تکمیلی به صورت توامان

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۸/۲۵
برگزار شده توسط: استان چهار محال و بختیاری/ شهر فارسان

موضوع

امکان‌سنجی صدور حکم به مجازات جایگزین حبس و مجازات تکمیلی به صورت توامان

پرسش

آیا امکان صدور حکم به مجازات جایگزین حبس و مجازات تکمیلی به صورت توامان وجود دارد یا خیر؟

نظر هیات عالی

با توجه به نص ماده ۸۷ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۹۲ که به تجویز مجازات جایگزین و تکمیلی تصریح نموده، در نتیجه نظر یه اتفاقی صائب است.

نظر اتفاقی

ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی مجازات‌ها در چهار قسم، قصاص، دیه، حد و تعزیر طبقه‌بندی شدند و طبقه مجزایی برای مجازات‌های جایگزین حبس در نظر گرفته نشده است. از طرفی ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی در مقام تعریف تعزیرات مقرر نموده است: «تعزیر مجازاتی است که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نیست و به موجب قانون در موارد ارتکاب محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می‌گردد. نوع، مقدار، کیفیت اجراء و مقررات مربوط به تخفیف، تعلیق، سقوط و سایر احکام تعزیر به موجب قانون تعیین می‌شود.» در صدر ماده ۲۳ قانون اخیرالذکر مقرر شده است: «دادگاه می‌تواند فردی را که به حد، قصاص یا مجازات تعزیری محکوم کرده است، با رعایت شرایط مقرر در این قانون، متناسب با جرم ارتکابی و خصوصیات وی به یک یا چند مجازات از مجازات‌های تکمیلی بندها و تبصره‌های این ماده محکوم نماید». بنابراین مجازات جایگزین حبس نوعی مجازات تعزیری محسوب می‌شود و از آن‌جایی که در صدر ماده ۲۳ امکان صدور حکم به مجازات تکمیلی در مجازات‌های تعزیری تجویز گردیده است، فلذا صدور حکم به مجازات جایگزین حبس و مجازات تکمیلی به صورت توامان مد نظر مقنن بوده است.