بررسی شخصیت حقیقی یا حقوقی داشتن دفاتر ازدواج و طلاق

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۰/۰۳/۲۳
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز

موضوع

بررسی شخصیت حقیقی یا حقوقی داشتن دفاتر ازدواج و طلاق

پرسش

آیا دفاتر ازدواج و طلاق دارای شخصیت حقوقی هستند؟ آیا شخصیت حقوقی این دفاتر را می توان از ماده اول قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب ۱۳۵۴/۰۴/۲۵ استنباط نمود؟

نظر هیات عالی

از ماده ۱ قانون دفاتر اسناد رسمی و قانون سردفتران و دفتریاران، که از عبارات «وابسته به وزارت دادگستری است» و «سازمان و وظایف دفترخانه تابع قوانین و نظامات راجع‌ به آن است» نمی‌توان استنباط و تلقی شخصیت حقوقی برای آن نمود؛ چه آنکه مسئولیت‌های ناشی از اقدامات متوجه شخص حقیقی سردفتر است و نمی‌توان به طور مثال دفترخانه را محکوم نمود و بر این اساس نظر اکثریت، مطلوب و مورد تایید است.

نظر اکثریت

با لحاظ ماده ۵۸۳ و ۵۸۴ قانون تجارت و همچنین مقررات ناظر بر مسئولیت های حقوقی و کیفری و انتظامی اشخاص حقیقی شاغل در دفاتر همچون سردفتر به نظر می‌رسد دفاتر اسناد رسمی فاقد شخصیت حقوقی باشند. دفاتر اسناد رسمی واحد وابسته به قوه قضائیه است و ماده ۲ قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب ۱۳۵۴/۰۴/۲۵ سردفتر را مسئول اداره امور دفترخانه دانسته و کلیه مسئولیت های دفترخانه قائم به شخص سردفتر یا کفیل دفترخانه است و شخصیت حقوقی محسوب نمی شود.

نظر ابرازی

با توجه به ماده اول قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب ۱۳۵۴/۰۴/۲۵ دفاتر ازدواج و طلاق دارای شخصیت حقوقی می‌باشند و مطابق ماده ۵۸۸ قانون تجارت می‌توانند دارای کلیه حقوق و تکالیفی شوند که قانون برای افراد قائل است. صرف وابسته بودن به قوه قضائیه مانع از وجود شخصیت حقوقی مستقل برای دفاتر ازدواج و طلاق نمی‌باشد. دلیل دیگر موضوع برای وجود شخصیت حقوقی مستقل برای دفاتر این است که با فوت یا حجر سردفتر، دفاتر مربوطه منحل نمی شوند بلکه به دلیل وجود شخصیت حقوقی مستقل پا بر جا می مانند.