بررسی صحت یا بطلان قراردادهای بانکی موسسات مالی غیرمجاز
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۷/۱۶
برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر قروه
موضوع
بررسی صحت یا بطلان قراردادهای بانکی موسسات مالی غیرمجاز
پرسش
در خصوص موسسه مهر اقتصاد که بدون مجوز از بانک ملی با افراد متعدد قرارداد بسته است؛ وکیل احد افراد شکایتی را مطرح کرده که بانک مذکور اهلیت تمتع ندارد و قراردادهای منعقده با افراد هم باطل است و دادخواست ابطال قراداد داده است؛ آیا دادخواست وکیل صحیح است و قابل رسیدگی است؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، قرارداد این موسسات معتبر است؛ لیکن موسسه که دارای شخصیت میباشد و مدیران آن نیز دارای مسئولیت مدنی و جزایی است؛ مضافاً اینکه موسسه مهر اقتصاد در بانک سپه ادغام گردیده و موضوعاً سوال مطروحه منتفی است.
نظر اکثریت
دادخواست وکیل صحیح است و باید توسط دادگاه رسیدگی شود و تمام قراردادهای منعقده هم باطل است و مسئول بانک باید محاکمه گردد.
دلیل: ۱) مطابق ماده ۵۵۸ قانون تجارت، شخصیت حقوقی این موسسه تشکیل نشده؛ لذا اهلیت حقوقی ندارد.
۲) موسسه مذکور اهلیت تمتع و استیفا هم ندارد (اهلیت تمتع موسسه با ثبت شرکت محقق میشود. در مانحنفیه با استعلام از بانک مرکزی معین شده که این موسسه ثبت نشده)
۳) ماده ۱ قانون تنظیم موسسات غیرمتشکل پولی و ماده ۲۱ قانون دائمی برنامههای کشور هم موید این نظریه است.
نظر اقلیت
دادخواست وکیل رد میشود و باید طبق مصلحت اندیشی و عدم تشکیل پروندههای متعدد دادخواست را رد کرد.
دلیل: ۱) مطابق ماده ۲۲۰ قانون تجارت که شرکت عملی و تضامنی را میگوید، اینگونه موسسات نیاز به ثبت ندارد و همانند شرکت عملی و تضامنی است هرچند مطابق احد عقود شرعی هم ایجاد شده است.
۲) در مورد موسساتی که مجوز ندارند مطابق ماده ۱۰ قانون مدنی به شرطی که قراردادها مخالف با سیاستهای پولی و بانکی نباشد این قراردادها صحیح است.
۳) در مانحنفیه مادامی که بانک ملی اعلام تخلف نکرده مشخص است که اعمال آن صحیح است و ممنوعیتی ندارد.
۴) با توجه به اینکه فرق است بین شرکتی که ثبت شده اما مجوز ندارد؛ لذا قراردادهای آنها صحیح است.
۵) مطابق قواعد عمومی (اصل صحت) و عقود شرعی، قراردادهای منعقده موسسه با افراد صحیح است.