بررسی قابلیت استماع دعوی اعسار از پرداخت هزینه کارشناسی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۱/۲۸
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز

موضوع

بررسی قابلیت استماع دعوی اعسار از پرداخت هزینه کارشناسی

پرسش

دادخواست به خواسته اعسار از پرداخت هزینه کارشناسی مطرح شده؛ آیا چنین دعوایی قابلیت استماع دارد؟

نظر هیات عالی

مطابق ماده ۵۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی دستمزد کارشناس از شمول هزینه دادرسی خارج است و به فرض ثبوت اعسار صرفاً از پرداخت هزینه دادرسی معاف و همچنین می‌تواند از وکیل معاضدتی استفاده نماید و در مقرره مذکور اشاره‌ای به عدم پرداخت و یا معافیت از پرداخت هزینه دادرسی نشده است. نظریه اکثریت مورد تایید است.

نظر اکثریت

مطابق صدر ماده ۲۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹: «ایداع دستمزد کارشناس به عهده متقاضی است و هرگاه ظرف مدت یک هفته از تاریخ ابلاغ آن را پرداخت نکند از عداد دلایل وی خارج می‌شود» با توجه به آمره بودن مقررات آیین دادرسی مدنی و صراحت این ماده عدم پرداخت هزینه کارشناسی موجب خروج کارشناسی از عداد دلایل خواهان است. در قسمت اخیر همین ماده نیز ضمانت اجرای عدم پرداخت هزینه کارشناسی در صورتی که دادگاه نتواند بدون نظر کارشناسی حکم صادر نماید، ابطال دادخواست خواهان می‌باشد. بنابراین توجیهی جهت پذیرش اعسار از پرداخت هزینه کارشناسی وجود ندارد و در صورت عدم پرداخت، ضمانت اجرای ماده فوق‌الذکر اعمال می‌گردد. مضافاً اینکه هزینه دادرسی «محکومیت» نیست تا مشمول ماده ۲۲ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی باشد.

نظر اقلیت

هزینه کارشناسی جزء دیون است و تحت شمول ماده ۲۲ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی است که مقرر نموده:«کلیه محکومیت‌های مالی از جمله دیه، ضرر و زیان ناشی از جرم، رد مال و امثال آن‌ها جزء محکومیت به پرداخت جزای نقدی، مشمول این قانون خواهد بود»؛ بنابراین موضوع تحت شمول ماده ۱ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب ۱۳۹۴/۰۳/۲۳ مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌باشد و خواهان می‌تواند دادخواست اعسار از پرداخت هزینه کارشناسی تقدیم نماید.