تأثیر اعسار زوج از پرداخت نفقه بر تحقق وکالت زوجه در طلاق

رأی شعبه دیوان عالی کشور

شماره پرونده : ۹۴۰۹۹۸۵۱۸۳۱۰۰۲۸۷ شماره دادنامه : ۹۵۰۹۹۷۰۹۱۰۰۰۰۳۷۰ شعبه : شعبه بیست و هفتم دیوان عالی کشور تاریخ : ۱۳۹۵/۰۵/۱۹-۰۹:۰۳ قاضی : عزیزاله رزاقی قاضی : مرتضی فاضل کوپائی
خلاصه جریان پرونده
خانم ز. د. با تقدیم دادخواستی بطرفیت آقای س. ح. بخواسته صدور حکم طلاق باستناد تخلف زوج از شرط اول ضمن عقد درخواست رسیدگی نموده و توضیح داده است زوج بپرداخت نفقه از تاریخ ۹۳/۱/۲۴ محکوم شده لکن از پرداخت نفقه امتناع نموده است . تصویر دادنامه شماره ۰۱۵۷۰ - ۹۳/۶/۲۳ حاوی محکومیت زوج بپرداخت نفقه از تاریخ ۹۳/۱/۲۴ از قرار ماهی یک میلیون و پانصد هزار ریال که طی دادنامه شماره ۰۱۸۸۵ - ۹۳/۹/۱۸ صادره از شعبه ۱۶ دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی به مبلغ سه میلیون ریال افزایش یافته است ضمیمه گردید . در جلسه مورخ ۹۴/۳/۱۸ وکیل زوجه اعلام نموده است زوج بابت نفقه بمبلغ سی و شش میلیون ریال محکوم گردید که علیرغم صدور حکم جلب امکان وصول نفقه وجود نداشته و عدم امکان الزام زوج محرز شده است ص ۴۰ با ارجاع به داوری توفیقی جهت اصلاح ذات البین حاصل نشده است تصویر دادنامه شماره ۰۹۴۵ - ۹۴/۶/۱۵ حاوی حکم قطعی بر ردّ تمکین ضمیمه است ص ۷۳ تصویر دادنامه حاوی حکم اعسار زوج از پرداخت نفقه و تقسیط آن ضمیمه است ص ۸۲ شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی سبزوار طی دادنامه شماره ۰۱۷۴۲- ۹۴/۱۱/۱۱ با این استدلال که امکان وصول نفقه بطور اقساطی و از محل توقیف حقوق کارمندی زوج ممکن می باشد شرط را محقق ندانسته و حکم به رد دعوی خواهان صادر نمود . تجدیدنظرخواهی زوجه در شعبه ۲۲ دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی رسیدگی و طی دادنامه فرجام خواسته رأی بدوی تأیید شده است . دایره اجرای احکام طی نامه شماره ۰۳۷۷ - ۹۵/۳/۲۷ اعلام نموده است محکوم علیه نسبت به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ ۹۳/۱/۲۴ و بنحو استمرار از قرار ماهیانه سه میلیون ریال و با عنایت به اینکه محکوم علیه ۱۲ قسط معوقه جمعاً ۳۶/۰۰۰/۰۰۰ ریال نفقات معوقه داشته نسبت به تقدیم دادخواست اعسار اقدام که حکم به تقسیط نفقات معوقه از قرار ماهی یک میلیون ریال صادر که محکوم علیه تاکنون نسبت به پرداخت ۴۲/۰۰۰/۰۰۰ ریال بابت نفقات جاریه اقدام و تاکنون نفقات معوقه (۳۶/۰۰۰/۰۰۰ ریال ) پرداخت نگردیده است ص ۱۵۱ فرجامخواهی زوجه به این شعبه دیوان عالی کشور ارجاع با قرائت گزارش آقای عزیزالله رزاقی بشرح ذیل اقدام به صدور رأی می گردد.                                                                 
رأی شعــــبه
با توجه به اینکه بر اساس بند یک از شروط ضمن عقد هرگاه زوج بمدت شش ماه نفقه زوجه را پرداخت نکند و الزام وی به پرداخت نفقه ممکن نباشد زوجه وکیل در مطلقه نمودن خود می باشد و بر اساس محتویات پرونده که نفقه زوجه از قرار ماهی سه میلیون ریال تعیین شده و زوج از پرداخت آن اعلام عجز و اعسار نموده و متعاقباً با پذیرش اعسار وی حکم به تقسیط آن به کمتر از میزان استحقاقی زوجه صادر گردیده است عملاً عدم امکان الزام زوج به پرداخت نفقه مقرر زوجه ثابت گردیده و ناتوانی زوج و اثبات اعسار وی نافی حق مکتسب زوجه نمی باشد و از سوی دیگر حکم قطعی به رد تمکین نیز صادر شده لذا رأی فرجامخواسته مخدوش تشخیص دادنامه شماره ۰۸۱ - ۹۵/۱/۲۶ صادره از شعبه ۲۲ دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی مستنداً به بند ج ماده ۴۰۱ قانون آئین دادرسی مدنی نقض رسیدگی مجدد به شعبه همعرض ارجاع می گردد./ح
  مرتضی فاضل - رئیس                                                      عزیزالله رزاقی - مستشار