تاثیر ادعای مالکیت در دعاوی تصرف عدوانی

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۷-۵۳۵۹
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۰/۰۹/۱۷
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر مشهد

موضوع

تاثیر ادعای مالکیت در دعاوی تصرف عدوانی

پرسش

آیا در دعاوی تصرف عدوانی ادعای مالکیت م تصرف عدوانی نقشی در مسوولیت کیفری یا مدنی دارد؟

نظر هیئت عالی

صرف ادعای مالکیت م تصرف عدوانی تاثیری در مسوولیت کیفری یا مدنی متصرف ندارد. چنان چه این ادعا مستند به سند مالکیت باشد ابراز سند مالکیت مطابق ماده ۱۶۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی منحصرا دلیل بر سبق تصرف و استفاده از حق تلقی می شو دو قانونگذار پذیرش دلیل خلاف آن را اجا زه داده است وبه حکایت ذیل همان ماده در صورت ابراز سند مالکیت طرف دیگر می تواند سبق تصرف خود را به طرق دیگر ثابت کند.

نظر اکثریت

اساسا دعو ای تصرف عدوانی نوعی دعو ای شکلی است که در صورت احراز تصرف سابق مدعی و تصرف لاحق مدعی علیه و فقدان جواز قانونی محاکم مکلف به رسیدگی و صدور حکم بر رفع تصرف از سوی م تصرف عدوانی هستند چه تصرف از ناحیه مالک صورت گرفته باشد یا از طرف غیر مالک. چنان چه مالک یا قایم مقام وی مدعی حقی برای خود هستند با ید از طریق مراجع قانونی و از طریق طرح دعوا (تخلیه خلع ید و غیره ) اقدام به استیفای حقوق خود بکنند ضمن اینکه ماده ۱۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی صرفا وجود سند مالکیت را اماره یی بر تصرف صاحب سند دانسته است آن هم به شرط اینکه طرف مقابل دلیلی بر تصرف سابق خود ارایه نکرده باشد و همچنین نظریه شورای نگهبان نیز در ارتباط با ماده ۳۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی قبلی بوده که با تصویب قانون آیین دادرسی مدنی جدید و نسخ قانون قبلی منسوخ تلقی می شود.

نظر اقلیت

با توجه به ماده ۱۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی که اشاره به توجه دادگاه به مالکیت اصحاب دعوا دارد شورای نگهبان در دعاوی تصرف عدوانی چنا ن چه و با عنایت به نظریه شماره ۱۴۸۸ - ۹/ ۵/ ۶۳ متصرف ادعای مالکیت کند و مدعی باشد که ید سابق غاصبانه بوده است انتزاع مال مورد دعوا از ید متصرف بدون رسیدگی ماهوی دلیل شرعی ندارد محاکم در رسیدگی به دعاوی تصرف عدوانی مدنی مکلف به رسیدگی به ادعای مالکیت از سوی متصرف هستند ولی در امور کیفری به لحاظ توجه قانونگذار به نظم عمومی مالکیت متصرف تاثیری در رسیدگی به پرونده ندارد.