تبعات مستحق للغیر بودن مبیع و ضمان درک
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۵/۱۲/۰۸
برگزار شده توسط: استان یزد/ شهر یزد
موضوع
تبعات مستحق للغیر بودن مبیع و ضمان درک
پرسش
چنان چه مستحق للغیر در آمدن مبیع و ضمان درک محرز شود:الف) مشتری باید دادخواست اعلام بطلان بیع بدهد یا فسخ بیع؟ب) آیا در صورت جهل مشتری به وجود فساد به موجب ماده ۳۹۱ قانون مدنی باید از عهده غرامات وارد شده به مشتری نیز برآید چنان چه مشتری در قطعه زمینی که خریده است اقدام به احداث مستحدثات نیز کرده باشد و در عین حال چندین برابر به بهای زمین نیز افزوده شده باشد آیا مشتری می تواند بهای مستحدثات و ارزش افزوده ملک را نیز از بایع مطالبه کند؟ج) اگر مالک اصلی در زمان فروش ملک از سوی بایع به مشتری اذن نداده باشد ولی پس از آن رضایت دهد آیا حق اعمال ضمان درک کماکان برای مشتری باقی است؟د) وضعیت حقوقی تشدید مسیولیت یا تخفیف و برایت بایع از ضمان درک در ضمن عقد بیع به چه صورت است؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (۱) مدنی: در صورتی که بعد از قبض ثمن مبیع کلا یا جز مستحق للغیر درآید بایع ضامن است و بایع باید ثمن معامله را مسترد دارد. لذا مشتری باید دادخواست ابطال معامله (بطلان بیع) و استرداد ثمن را به دادگاه تقدیم کند و در صورت جهل مشتری به فساد مبیع می تواند غرامات وارده از جمله بهای مستحدثات را مطابق مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ و ۳۹۳ قانون مدنی و در حدود آن مطالبه کند. نظر اتفاقی: الف) با توجه به مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی مشتری می تواند به خواسته الزام به استرداد ثمن اقامه دعوا کند و به نظر می رسد که نیازی به اقامه دعوای دیگر نباشد ولیکن چنان چه تمایل داشته باشد که دادگاه در خصوص بیع مورد نظر اظهارنظر کند باید به خواسته اعلام بطلان بیع اقامه دعوا کند زیرا: