تبعیت از نظر کارشناس در پرونده های کیفری

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۹-۷۰۰۵
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۸/۰۹
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر جهرم

موضوع

تبعیت از نظر کارشناس در پرونده های کیفری

پرسش

آیا قاضی دادگاه مکلف به تبعیت از نظریات کارشناس می باشد یا خیر و علی الاصول آیا می تواند فی المثل بر خلاف نظریه افسر کارشناسی تصادفات در اعلام صد درصدی تقصیر متهم حکم بر احراز پنجاه درصدی تقصیر متهم و پرداخت دیه بر اساس میزان مذکور صادر نماید یا خیر؟

نظر هیئت عالی

با توجه به مفاد ماده ۱۶۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و ماده ۲۶۵ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ نظریه کارشناس طریقیت داشته و فاقد موضوعیت است و چنانچه با اوضاع و احوال محقق و معلوم قضیه انطباق نداشته باشد مرجع قضایی الزامی به متابعت از آن نداشته و بر اساس تشخیص خود رفتار می کند.

نظر اکثریت

با عنایت به ماده ۱۶۶ قانون آیین دادرسی کیفری که اشعار می دارد "هرگاه... نظریه کارشناس به نظر بازپرس محل تردید باشد یا در صورت تعدد کارشناسان بین نظر آنان اختلاف باشد بازپرس می تواند تا دو بار دیگر از سایر کارشناسان دعوت به عمل آورد یا نظریه کارشناس یا کارشناسان مذکور را نزد متخصص علم یا فن مربوطه ارسال و نظر او را استعلام کند." بنابراین؛ مرجع قضایی صرفا می تواند پس از رد نمودن نظر کارشناس موضوع را به کارشناسان دیگر ارجاع دهد و حتی پس از دو بار ارجاع به سایر کارشناسان دیگر حقی برای رد نمودن نظر کارشناس شناخته نشده است؛ زیرا فرض بر این است که با ارجاع به کارشناس قاضی خود را نسبت به موضوع فاقد صلاحیت تشخیص داده است و رد نمودن کارشناس پس از چند بار اظهار نظر کارشناسی با فرض فوق الذکر در تعارض می باشد.

نظر اقلیت

هرچند در ماده ۱۶۵ قانون آیین دادرسی کیفری ارجاع تا ۲ بار به سایر کارشناسان پیش بینی شده است؛ ولی در صورتی که پس از این امر مجددا برای قاضی اقناع وجدان حاصل نگردد مقرره قانونی پیش بینی نگردیده؛ بنابراین؛ باید به ماده ۲۶۵ قانون آیین دادرسی مدنی رجوع کرد؛ که صراحتا اشعار می دارد در صورتی که نظر کارشناس با اوضاع و احوال محقق و معلوم مورد کارشناس مطابقت نداشته باشد دادگاه به آن ترتیب اثر نخواهد داد و عبارت ترتیب داده نمی شود ظهور در اعمال نظر قاضی و رد نظر کارشناسان می باشد.