تصویبنامه هیات وزراء راجع به صورت ابنیه تاریخی مصوب ۱۳۱۰/۱۰/۱۵
هیات وزراء در جلسه ۱۵ دیماه۱۳۱۰ مطابق پیشنهاد جدید وزارت معارف و اوراق و صنایع مستظرفه نمره ۲۳۲۲۱-۱۰۱۲۲ تصویب نمودند که امکنه مندرج در صورت ضمیمه این تصویبنامه به عنوان متمم بر فهرست امکنه تاریخی ضمیمه تصویبنامه نمره ۵۱۹۷ مورخه ۲۸-۶/۱۰ افزوده گردد.
صورت ابنیه تاریخی
اشرف
۱- باغات و قصور شاه عباس کبیر (بناهای باغ شمال - باغتپه - صاحبالزمان - چشمه عمارات - آبانبار.
۲- عمارات صفیآباد.
بنائیکه نادرشاه به جای عمارات محروقه شاهعباس در داخل باغ شاه ساخته است جزء ابنیه تاریخی نمیشود.
آمل
۱- مشهد میربزرگ.
۲- گنبد ناصرالحق.
۳- بقعه سهسید.
۴- بقعه شمس تبریزی.
۵ - امام زاده ابراهیم
اردبیل
۱- بقعه شیخصفی و ابنیه متعلق به آن - مسجد - مدرسه چینیخانه مقبره شیخ جبرائیل.
استرآباد
۱- تورانک تپه.
اصفهان
۱- مسجدجمعه که از سنه ۱۴۳ تا ۱۵۳ در زمان خلافت المنصورعباسی بنا شده است و ملکشاه سلجوقی و شاهعباس هر یک بنوبه خود آنجا را توسعه داده یا تعمیر کردهاند.
۲- مسجدعلی.
۳- دروازه درب کوخ.
۴- مناره خواجه علم.
۵ - مقبره سلطان سنجر و ملکشاه و خواجه نظامالملک (این سه مقبره در یک بقعه است).
۶ - مقبره باباقاسم.
۷- ایوان و مقبره پیربکرام واقع در ۵ فرسخی اصفهان که از ۷۰۳ تا ۷۱۰ ساخته شده است.
۸ - میدان شاه.
۹- نقارهخانه و بازارهای زمان صفویه
۱۰- عالیقاپو
۱۱- طالاراشرف.
۱۲- مسجد شیخ لطفالله.
۱۳- مسجد شاه.
۱۴- عمارت چهل ستون
۱۵- چهارباغ
۱۶- پل الله وردیخان.
۱۷- پل بابارکنیالدین.
۱۸- مسجد شایا.
۱۹- مسجد سلتاخی.
۲۰- مدرسه امامیه.
۲۱- مناره داردشت.
۲۲- مدرسه مادرشاه.
بارفروش
۱- امامزاده محمدطاهر در نیم فرسخی بارفروش کنار جاده ساری.
بسطام
۱- مسجد شیخ بسطامی که در سنه۵۱۴ بنا شده است.
۲- مقبره که بشکل برج ساخته شده و نزدیک مسجد جامی است (از آثار قرن هشتم)
بیستون
۱- حجاری و کتیبهها
تبریز
۱- خرابههای مسجد کبود که در سنه ۸۷ باتمام رسیده است.
۲- خرابههای مسجد وزیرعلیشاه.
۳- مسجد جمعه.
پل دختر
۱- پلی که شاه صفی برروی رودخانه قزل اوزون در سنه۱۰۴۲ مابین میانج و زنجان ساخته است.
تربت شیخجام
۱- مقبره شیخ جام و بناهائی که متعلق بآن هستند.
تربت حیدری
۱- مقبره که خواجه نظامالملک در گرگان نزدیک تربت حیدری ساخته است.
جلفای اصفهان
۱- کلیسای سنسوور (کنیسه بزرگ)
خارکرد (خراسان)
۱- مسجد جمعه که خواجه نظامالملک در حدود سنه۸۵۰ ساخته است.
۲- مدرسه که در قرن نهم بنا شده است.
خسروکرد
۱- میل خسروگرد که یکی از امرای سلجوقی در سنه ۵۰۵ ساخته است.
دامغان
۱- مقبره پیرعلمدار که در۴۱۷ بنا شده است.
۲- مسجد و مناره چهلستون (قرن پنجم)
۳- مناره مسجد بزرگ دامغان که در حدود سنه۵۰۰ بنا شده است.
۴- امامزاده جعفر
۵ - مقبره چهلدختران که در۴۴۶ بنا شده است.
دزفول
۱- پل معروف زمان ساسانیان.
رادکان (در نزدیکی بندرگز)
۱- برجی که از سنه ۴۰۷ تا ۴۱۱ بنا شده است.
رادکان (در نزدیکی قوچان)
۱- برج مقبره که در۶۸۰ ساخته شده است.
ری
۱- برج معروف بطغرل
۲- برج نقارهخانه
ساوه
۱- مناره مسجد میدان که در ۴۵۳ بنا شده است.
۲- مسجد جمعه
۳- مناره که در نزدیک مسجد جمعه است و در سنه ۵۰۴ بنا شده است.
سبزوار(خراسان)
۱- مناره که در کنار راه نزدیک شهر سبزوار واقع گردیده در سنه ۶۰۰ بنا شده است.
سلماس
۱- در شهر حجاریهای اردشیر بابکان و شاپور اول.
سرپل
۱- دوحجاری روی کوه که تاریخ آنها ۲۸۰۰سال قبل از میلاد مسیح است.
۲- حجاری دیگری که مربوط بزمان پارت ها است.
سرخس
۱- مقبره که تقریباً در نیم فرسخی مشرق شهر واقع و در قرن هشتم بنا شده است.
سلطانیه
۱- مقبره سلطان محمد خدابنده.
۲- مقبره ملاچلبی اوغلو.
۳- مقبره ملاحسن شیرازی.
سمنان
۱- مناره عهد سلجوقیان
۲- مسجدی که در زمان سلطانشاه رخ بنا شده است.
سنگ بست
۱- مقبره و مناره عهد غزنوی
شاپور
۱- حجاری زمان ساسانیان.
۲- مجسه شاپور که در مغازه کوهی واقع شده است.
شوشتر
۱- پل معروف زمان ساسانیان(...........)
شیراز
۱- حجاریهای عهد ساسانیان که در مجاورت تخت مادرسلیمان میباشد نزدیک شهر شیراز.
۲- خرابههای مجسدالعتیق که در زمان سلطنت عمروبن لیث صفاری در قرن سیم ساخته شده است.
۳- مسجد نو که اتابک سعدابن زنگی در اواخر قرن ششم و یا اوایل قرن هفتم ساخته است.
۴- باغ و عمارت هفت تن که در زمان سلطنت کریم خان ساخته شده است.
۵ - مدرسه خان که اله وردی خان فرمانده قشون شاهعباس آن را ساخته
۶ - مقبره معروف به مقبره دخترا تابک.
صحنه
۱- مقبره که در کوه و بین بیستون و کنگاور واقع و از زمان سلاطین ماد است.
طاق کسرا
۱- بنائیکه متعلق بزمان اشکانیان است.
طاق بستان
۱- طاقها و حجاریهای زمان ساسانیان
طوس
۱- مقبره معروف بگنبد هارونیه.
فراشآباد
۱- بنای گنبدی معروف بعهد اشکانیان
فیروزآباد فارس
۱- قصری که اردشیر بابکان ساخته است.
۲- پلی که اردشیر بابکان بنا کرده است.
فیروزآباد خراسان
۱- مناره عهد سلجوقیان.
قزوین
۱- مسجد جمعه
۲- مسجد شاه
قم
۱- بقعه حضرتمعصومه سلام الله علیها و بقعه شاه صفی اول و شاهعباس ثانی
۲- مقبره قرب دروازه کاشان که در۵۱۹ بنا شده است.
قمشه
۱- مقبره شارضا که از بناهای شاه اسمعیل است.
کاشان
۱- مسجد میدان.
۲- مناره که در قرن هفتم بنا شده است (واقع در شهر)
کاظم آباد سیستان
۱- مناره که در عهد سلجوقیان بنا شده است.
کرکرسیستان
۱- خرابههای معبدی که مربوط به عهد ساسانی است.
کرات
۱- برخی است مربوط به قرن پنجم یا ششم.
کرمان
۱- گنبد سبز (قرن نهم(
کیشمار)خراسان(
۱- مقبره که در قرن هفتم بنا شده است.
کرکان جرجان
۱- گنبد قابوس قرن چهارم.
ماهان
۱- مقبره شاه نعمت الله واقع در چهارفرسخی جنوب شرقی کرمان.
محلات
۱- در شمال خمین خرابههای معبدی که در زمان اشکانیان بنا شده است.
مراغه
۱- قرمز گنبد که درسنه۵۴۲ بنا شده است.
۲- مقبره دختر هلاکوخان
۳- مقبره مستدیری که در مجاورت مقبره دخترهلاکوخان واقع و درسنه۵۶۰ بنا شده است.
۴- مقبره جعفریه که در عهد سلطان ابوسعید بهادرخان ساخته شده است.
۵ - کوی برج«برج کبود»
مرند
۱- محرابی که ابوسعید بهادرخان در سنه۷۳۱ در مسجد مرند ساخته است.
مشهد
۱- کلیه بناهای حرم و صحن مقدس حضرترضا علیهالسلام
۲- مصلی
۳- مقبره خواجه ربیع
مالمیر
۱- حجاریها و کتیبهها
نرماشیر کرمان
۱- میل معروف به نادری که در عهد سلجوقیان ساخته شده است.
نائین
۱- مسجدی که در قرن سیم بنا شده است.
ورامین
۱- مسجد جمعه قدیم و کهنه که در قرن هشتم بنا شده است (واقع در شهر)
۲- برجی که مقبره علاءالدین است و در حدود سنه۶۸۰ بنا شده است (واقع در شهر)