تعریف تصرف عدوانی ممانعت از حق و مزاحمت

صورتجلسه نشست قضایی
کد نشست: ۱۳۹۷-۵۳۴۶
تاریخ برگزاری: ۱۳۷۹/۱۱/۲۹
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر تنکابن

موضوع

تعریف تصرف عدوانی ممانعت از حق و مزاحمت

پرسش

ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی را تفسیر فرمایید و آن را با مواد کیفری و قانون اصلاح جلوگیری از تصرف عدوانی مصوب سال ۱۳۵۲ مقایسه فرمایید.

نظر هیئت عالی

آن قسمت از ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی که مربوط به تصرف عدوانی است لازمه آن اثبات مالکیت شاکی است ولی در ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال ۱۳۷۹ احراز سبق تصرف شاکی لازمه رسیدگی است. تفاوت ماده ۱۵۸ مصوب سال ۱۳۵۹ با قانون تصرف عدوانی سال ۱۳۵۲ این است که ماده ۱۵۸ منصرف به اموال غیرمنقول است و قانون تصرف عدو انی سال ۱۳۵۲ اعم از اموال منقول و غیرمنقول است.

نظر اکثریت

استدلال این گروه به شرح زیر است:

نظر اقلیت

نظر به اینکه قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال ۷۹ به شرح ماده ۱۵۸ خود مرور زمان مربوط به دعاوی تصرف عدوانی را حذف کرده است قانون اصلاح جلوگیری از تصرفات عدوانی مصوب سال ۵۲ تا آن جا که مربوط به تصرف عدوانی اموال غیرمنقول است به شرح تصریح ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی مدنی اخیرالتصویب به صراحت نسخ نشده است در حالی که ماده یک قانون اصلاح قانون جلوگیری از تصرف عدوانی در خصوص اموال منقول از نفوذ قانونی برخوردار است. در خصوص مقایسه ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی جدید ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی نظر اقلیت قضات این است که ماده ۶۹۰ مربوط است به تصرف عدوانی ملک غیر (تصرف مال غیرمنقول ) که اولا مرور زمان ندارد. ثانیا اقدام متصرف جرم و قابل تعقیب کیفری است و برای متصرف مجازات تعیین شده است درحالی که ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی در مورد ادعای متصرف سابق علیه متصرف لاحق است؛ لذا ضرورتی به اثبات مالکیت مدعی ندارد در حالی که درماده ۶۹۰ قضات دارای نظر اقلیت در خصوص صورت اثبات مالکیت شاکی متفق القول نبودند. برخی معتقد بودند نیازی به اثبات مالکیت مدعی برای طرح شکایت کیفری به استناد ماده ۶۹۰ نیست بدو ن اینکه قضات معتقد دلیلی در خصوص اظهارنظر خود اعلام نمایند و برخی قضات دیگر معتقدند در خصوص ماده ۶۹۰ مالکیت شاکی باید ابتدا احراز و سپس نسبت به رفع تصرف و اعمال مجازات اقدام شود.