تعیین مجازات حبس یا جزای نقدی نسبی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۵/۱۷
برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر یزد
موضوع
تعیین مجازات حبس یا جزای نقدی نسبی
پرسش
چنانچه جرمی دارای مجازات حبس به همراه جزای نقدی نسبی باشد، ملاک برای تعیین درجه مجازات و صلاحیت،کدام مجازات میباشد و به چه نحو اعمال میگردد؟
نظر هیات عالی
کیفر حبس ملاک تشخیص درجه مجازات خواهد بود چون جزای نقدی نسبی مطابق تبصره ۳ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی درجه ۷ محسوب خواهد شد. رایوحدترویه شماره ۷۴۴ دیوانعالیکشور به صراحت دلالت بر این موضوع دارد.
نظر اتفاقی
مطابق تبصره ۳ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی که بیان میدارد؛ در صورت تعدد مجازاتها، مجازات شدیدتر و در صورت عدم تشخیص مجازات شدیدتر مجازات حبس ملاک میباشد و همچنین بنابررای وحدترویه هیئتعمومی دیوانعالیکشور به شماره ۷۴۴ مورخ ۱۳۹۴/۰۸/۱۹ که بیان میدارد در قانون مجازات اسلامی و سایر قوانین جزایی از جزای نقدی به عنوان بدیل مناسبتر مجازات حبس و کیفر جایگزین مجازات حبس که علیالقاعده ماهیت خفیفتر و ملایمتری از حبس دارد استفاده شده است و عرف و سابقه قانونگذاری در کشور ما نیز حکایت از صحت چنین استنباطی دارد لذا در سوال مطروحه کیفر حبس ملاک تشخیص درجه مجازات و بالنتیجه صلاحیت دادگاه است. لیکن در صورتی که جزاینقدی نسبی باشد مثلا در بحث قاچاق کالا در اینجا جزای نقدی برابر تبصره ماده ۳ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی به لحاظ اینکه مبلغ تعیین شده ندارد و قابل انطباق با هیچ یک از درجات ماده ۱۹ نمیگردد لذا درجه هفت منظور میگردد که در اینگونه موارد که جزای نقدی نسبی هرچند مبلغ آن بیشتر از مبلغ مندرج در درجه هفت باشد به لحاظ نسبی بودن در صورت همراه بودن با سایر مجازاتها برابر شرح فوق اقدام میگردد.