تعیین مصادیق کاربری اراضی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۵/۱۱/۲۱
برگزار شده توسط: استان اصفهان/
موضوع
تعیین مصادیق کاربری اراضی
پرسش
آیا دیوار کشی در اراضی زراعی و باغ ها بدون اخذ مجوز از کمیسیون تبصره یک ماده یک قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب ۱۳۷۴/۳/۳۱ و اصلاحی ۱۳۸۵/۸/۱ جرم محسوب شده و مرتکب مستوجب مجازات مذکور در ماده ۳ قانون مرقوم می باشد؟
نظر هیئت عالی
احراز وقوع بزه تغییر کاربری واجد جنبه قضایی و به عهده مرجع قضایی است لذا هرچند که هیات وزیران مصادیق تغییر کاربری غیرمجاز را طی دستورالعمل ۵۹۸۷۹/ت.۳۷۱۱۰ مورخ ۱۳۸۶/۴/۹ اعلام نموده ولی همان طور که در صدر این دستورالعمل ذکر شده است این مصادیق در صورتی تغییر کاربری غیرمجاز تلقی می گردد که مانع از تداوم تولید و بهره برداری و استمرار کشاورزی شود بنابراین چنانچه مرجع رسیدگی کننده به بزه احراز نماید که کشیدن دیوار به دور اراضی و باغ ها برای حفاظت از کشاورزی و محصولات آن است این امر به معنی تغییر کاربری نیست و مرتکب مجرم شناخته نمی شود. البته علی المعمول در مورد اراضی زراعی چون دیوارکشی شکل زمین را تغییر می دهد احراز این که اقدام مذکور با هدف حفاظت بوده محتاج دلیل است.
نظر اکثریت
در مورد زمین زراعی چون معمولا دیوارکشی شکل زمین را تغییر می دهد خود این موضوع تغییر کاربری است. موید این نظر دستور العمل تعیین مصادیق تغییر کاربری غیر مجاز و مفاد بند ۱ آن می باشد. فلذا جرم محسوب می شود. ولی در مورد باغ با توجه به تبصره۱دستور العمل تعیین مصادیق و ضوابط فعالیت های موضوع تبصره ۴ الحاقی به ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها چون جهت حفاظت از محصولات باغی می باشد جرم نیست. البته اگر سایر مصادیق مندرج در بند ۳ این دستور العمل را در نظر داشته باشیم این محصولات نیز جز محصولات باغی هستند.
نظر اقلیت
چون فرقی بین زمین زراعی و باغ مشجر نباید وجود داشته باشد فلذا در فرض دیوارکشی اگرجهت محافظت از زمین زراعی یا باغ باشد جرم نیست. مثل زمین با کشت کدو که از جهت حفظ و نگهداری فرقی بین این زمین یا باغ مشجر نیست. مستند این موضوع نظریات مشورتی ۷/۸۹/۴۲۰۰ مورخ ۱۳۸۹/۸/۱۴ ۷/۹۲/۵۲۳ مورخ ۱۳۹۲/۳/۲۵ و ۷/۹۰/۳۵۲۲ مورخ ۱۳۹۰/۷/۴ می باشد.