تغییر عنوان خواسته بعد از جلسه اول رسیدگی مرحلهی بدوی از اجرتالمثل به اجرتالمسمی
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۱/۱۴
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر بندر گز
موضوع
تغییر عنوان خواسته بعد از جلسه اول رسیدگی مرحلهی بدوی از اجرتالمثل به اجرتالمسمی
پرسش
آیا تغییر عنوان خواسته از «مطالبه اجرت المثل بعد از انقضاء مدت اجاره با جلب نظرکارشناس» به «مطالبه اجرت المسمی» یا «خسارت تاخیر در تخلیهی معینه در قرارداد»، در مرحله رسیدگی بدوی و آن هم بعد از جلسهی اول رسیدگی ممکن است؟ اگر ممکن است آیا باید مابه التفاوت هزینه دادرسی بدواً اخذ شود یا مبلغ مابه التفاوت در هنگام صدور رای مشخص گردد؟
نظر هیات عالی
با توجه به بند ۳ ماده ۳۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی که تغییر عنوان خواسته از اجرتالمسمی به اجرتالمثل یا بالعکس را امکانپذیر دانسته است؛ لذا نظر اقلیت مورد تایید است.
نظر اکثریت
شروط ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی در خصوص تغییر خواسته یا نحوه دعوا با لحاظ وصف آمریت قوانین شکلی تخلف پذیر نیستند. صرف نظر از لزوم طرح تقاضای تغییر خواسته تا پایان جلسه اول (که در فرض سوال محقق نشده)، لزوم جمع بین شروط «وحدت منشا» و «ارتباط کامل» هم باید مورد لحاظ باشد که بین اجرت المثل و اجرت المسمی اساساً چنین تناسبی برقرار نیست؛ لذا تغییر خواسته بین عناوین مورد اشاره در متن سوال حتی در جلسه اول هم مورد پذیرش نخواهد بود.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه ماده ۳۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی اشعار داشته است که «ادعای جدید در مرحله تجدیدنظر مسموع نخواهد بود ولی موارد زیر ادعای جدید محسوب نمیشود:
۱ - مطالبه قیمت محکومبه که عین آن، موضوع رای بدوی بوده و یا مطالبه عین مالی که قیمت آن در مرحله بدوی مورد حکم قرار گرفته است.
۲ - ادعای اجاره بهاء و مطالبه بقیه اقساط آن و اجرت المثل و دیونی که موعد پرداخت آن در جریان رسیدگی بدوی، رسیده و سایر متفرعات از قبیل ضرر و زیان که در زمان جریان دعوا یا بعد از صدور رای بدوی به خواسته اصلی تعلق گرفته و مورد حکم واقع نشده یا موعد پرداخت آن بعد از صدور رای رسیده باشد.
۳ - تغییر عنوان خواسته از اجرت المسمی به اجرت المثل یا بالعکس» بنابراین وقتی تغییر خواسته از اجرت المثل به اجرت المسمی ادعای جدیدی حتی در مرحله تجدیدنظر محسوب نمیشود، به نظر بتوان در مرحله بدوی هم با وحدت ملاک این موضوع رو ادعای جدید محسوب نکرد. در مورد قسمت دوم سوال نیز با توجه مشخص شدن بهای خواسته پس از تغییر خواسته به اجرت مقرر بین طرفین (اجرت المسمی) بدواً باید دادخواست از حیث هزینهی دادرسی تکمیل شود تا امکان ادامه دادرسی فراهم شود.