تقاضای وراث موجر مبنی بر تخلیه عین مستاجره به دلیل تجدید بنا بدوم مجوز پس از انهدام ملک در اثر آتش سوزی

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۸۸/۱۰/۰۱
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر رامسر

موضوع

تقاضای وراث موجر مبنی بر تخلیه عین مستاجره به دلیل تجدید بنا بدوم مجوز پس از انهدام ملک در اثر آتش سوزی

پرسش

یک مغازه استیجاری در نتیجه وقوع آتش سوزی منهدم می شود. مستاجر مبادرت به احداث بنای مجدد می¬نماید. پس از فوت موجر وراث وی تقاضای تخلیه عین مستاجره را می¬کنند مبنی بر این که چرا مستاجر بدون اذن موجر مبادرت به تجدید بنا کرده است. آیا تقاضای تخلیه قابل پذیرش می باشد؟ ( قرارداد اولیه اجاره مربوط به قبل از سال ۱۳۷۶ است و مستاجر دارنده حق سرقفلی هم بوده است)

نظر هیئت عالی

برخلاف ماده ۴۸۱ و ۴۸۳ قانون مدنی که خروج عین مستاجره از حیز انتفاع را از موجبات بطلان و انفساخ عقد اجاره دانسته است به موجب بندهای (۲ و ۵) ماده ۱۲ قانون مالک و مستاجر سال ۱۳۵۶ خروج عین مستاجره از قابلیت انتفاع (آتش سوزی و عیوب دیگر) صرفا موجب ایجاد حق فسخ است و وجود حق فسخ فرع بر پذیرش بقای رابطه مالک و مستاجر است. تلف مورد اجاره یا احداث بنای جدید توسط مستاجر بدون انطباق با موجبات فسخ و تخلیه قانون سال ۱۳۵۶ به تنهایی مجوز دعوای تخلیه نیست. در مقام تردید نیز بقای رابطه استیجاری مشمول قانون روابط مالک و مستاجر سال ۱۳۵۶ استصحاب می شود. نظر اتفاقی: نظر اول: باتوجه به این که مستاجر حق سرقفلی داشته و ایجاد بنای مجدد توسط وی و اقدام او نافی حقوق انتفاعی مشارالیه نبوده و از آن جایی که تقاضای تخلیه موجر باید براساس همین قانون مالک و مستاجر مطرح شود چنین وضعیتی در این قانون پیش بینی نشده است و طرح دعوای موجر وجهه قانونی ندارد.