تقسیم ترکه مال مشاع

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۶/۱۲/۰۷
برگزار شده توسط: استان گیلان/ شهر رشت

موضوع

تقسیم ترکه مال مشاع

پرسش

چنانچه چند نفر مالک مشاع ملک باشند و یک نفر از مالکین فوت نماید.

نظر هیئت عالی

چنانچه خواسته دعوی تقسیم ماترک بوده و ترکه نیز منحصر به یک مال مشاع با افراز غیرو ارث باشد درچنین فرضی مستنبط از مواد ۲۳۲ ۲۳۳ ۳۰۰ ۳۰۴ ۳۲۴ قانون امور حسبی خواهان باید دعوا را به طرفیت وراث و سایر مالکین مشاعی اقامه کند؛ لیکن اگر ماترک متوفی متعدد باشد و یکی از ماترک با سایرین مشاع باشد اقامه دعوا به طرفیت وراث کفایت می کند؛ علی ای حال اقامه دعوا به طرفیت سایر مالکین مشاع که جز ورثه نمی باشند ضرورتی ندارد؛ ضمنا رای شماره ۱۴۴۰-۱۳۴۱/۵/۲۲ هیات عمومی شعب حقوقی دیوان عالی کشور (رای اصراری) موید این نظریه می باشد.

نظر اکثریت

سوال مربوطه بیشتر جنبه شکلی دارد و مطابق مقررات قانون آیین دادرسی مدنی در امور حقوقی قاضی تابع خواسته دعوا است چنانچه خواسته تقسیم ماترک مطرح شود و ترکه منحصر به یک مال مشاع با افراد غیر وراث باشد در چنین فرضی خواهان باید دعوا را بطرفیت وراث و سایر مالکین مشاع اقامه نماید و اما اگر ماترک متوفی متعدد باشد و یکی از ماترک با سایرین مشاع باشد اقامه دعوا فقط بطرفیت وراث کفایت می کند و اقامه دعوا بطرفیت سایر مالکین مشاع که جز وراث نمی باشند ضرورت ندارد.

نظر اقلیت

با توجه به اینکه در فرض سوال به هر حال درباره سهمی از مال الشرکه که درباره آن اتخاذ تصمیم می شود نیاز به دخل و تصرف در همه سهام است حضور تمامی مالکین و دفاع از دعوا و نظارت بر نحوه تقسیم ضرورت دارد بنابراین دعوا باید به طرفیت تمامی مالکین مشاع اعم از وراث و سایر مالکین مشاع طرح شود و قواعد کلی تقسیم مال مشترک از جمله لزوم مداخله همه شرکا در تقسیم باید رعایت شود چون در هر جز اموال مشترک اعم از ماترک یا غیر آن سهم مشاعی هر شریک منتشر می باشد.