توصیف مجرمانه بردن مال مقتول توسط قاتل پس از ارتکاب قتل
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۲/۰۲/۱۳
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
موضوع
توصیف مجرمانه بردن مال مقتول توسط قاتل پس از ارتکاب قتل
پرسش
در مواردی که شخص قاتل پس از ارتکاب قتل، اموال مقتول را با خود میبرد، آیا علاوه بر قتل، سرقت مقرون به آزار یا سرقت مسلحانه نیز واقع شده است؟
نظر هیات عالی
همانگونه که در نظریه اکثریت آمده چون ابتدا قتل واقع شده است و پس از ارتکاب قتل قاتل به سرقت اموال مبادرت ورزیده نتیجتاً با توجه به اینکه قصد قاتل ابتدا کشتن مال باخته بوده و پس از قتل، اموال را برده است؛ بنابراین رفتار مرتکب، قتل عمد و سرقت عادی موضوع ماده ۶۶۵ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات محسوب میگردد.
نظر اکثریت
در فرض مذکور سرقت واقع شده است ولی این سرقت از نوع سرقت مسلحانه یا مقرون به آزار نمیباشد، بلکه هر کدام از جرایم را باید جدا بررسی کرد؛ ابتدا قتل واقع شده است و سپس اموال را به صورت عادی برده است. پس جرایم واقع شده، قتل عمدی و سرقت عادی میباشد؛ چراکه قصد قاتل ابتدا قتل شخص بوده است و پس از به قتل رسیدن وی، اموال را هم با هر انگیزهای با خود برده است. در اینجا موضوع سرقت پس از ارتکاب قتل وقع شده است و مقرون به آزار بودن یا مسلحانه بودن وصف سرقت نمیباشد.
نظر اقلیت
قتل در واقع مصداق اتم و اکمل آزار است و در اینجا علاوه بر قتل عمدی، بزه سرقت مقرون به آزار اموال یا سرقت مسلحانه نیز واقع شده است. سرقت عبارت از بردن مال غیر است و در ماده ۶۵۲ قانون مجازات اسلامی - کتاب پنجم «تعزیرات» نیز اشاره شده که «هرگاه سرقت مقرون به آزار باشد و یا سارق مسلح باشد. ..» مجازات مذکور در ماده مورد نظر اعمال خواهد شد. در فرض مذکور اولاً؛ بردن مال غیر محقق شده و ثانیاً؛ شخص سارق یا قاتل، مثلاً مسلح نیز بوده و یا مصداق اتم و اکمل آزار نیز واقع شده است؛ لذا علاوه بر قتل، عنوان سرقت مقرون به آزار و یا سرقت مسلحانه (چنانچه قتل با سلاح سرد یا گرم باشد) قابل تطبیق بر اقدامات قاتل میباشد.
نظر ابرازی
باید بین حالتی که قاتل از بردن اموال قصد تملک و استفاده از آن را دارد و حالتی که قاتل از بردن مال قصد دیگری دارد تمایز و تفکیک قائل شد. اگر قاتل به قصد تملک و استفاده، اموال مقتول را ببرد، مثلاً مقداری وجه نقد یا سکه در منزل مقتول هست و آن را با خود میبرد، در اینجا علاوه بر قتل عمدی سرقت عادی نیز محقق شده است. ولی اگر قصد قاتل، بردن مال برای فرار از صحنه جرم باشد، مثلاً با خودروی مقتول مسافتی را طی کند و بعد آن را رها کند یا قصد وی از بین بردن هرگونه آثار و ادله جرم باشد، مثلاً گوشی مقتول را با خود ببرد و به رودخانهای بیندازد، در این موارد علاوه بر قتل، بزه ربودن مال غیر مصداق ماده ۶۶۵ قانون مجازات اسلامی - کتاب پنجم «تعزیرات» نیز محقق میباشد ولی در هر حال سرقت از نوع مقرون به آزار یا مسلحانه نمیباشد، چون آزار در حین سرقت نبوده است.