تکلیف دادگاه در صورت ادعای زوج مبنی بر ثبت مهریه صوری در سند ازدواج
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۴۰۱/۰۳/۲۶
برگزار شده توسط: استان مرکزی/ شهر دلیجان
موضوع
تکلیف دادگاه در صورت ادعای زوج مبنی بر ثبت مهریه صوری در سند ازدواج
پرسش
زن و مردی با یکدیگر توافق مینمایند که مهریه زوجه در عقد دائم ۱ قطعه سکه بهار آزادی باشد و این را مکتوب مینمایند و زوجه نیز امضا میکند اما به منظور کسب رضایت ولی زوجه (دوشیزه) در سند نکاحیه، ۵۰۰ سکه به طور صوری قید نمایند. در حال حاضر زوجه مدعی ۵۰۰ سکه بوده و دادخواست مطالبه مهریه را به استناد سند رسمی نکاحیه تقدیم نموده و زوج در دفاع از خود، سند عادی یاد شده را ارائه و تقاضای بطلان دعوای خوهان نسبت به مازاد از یک سکهای که قبل از نکاح بر آن توافق کرده بودند را مینماید، تکلیف دادگاه در این باره چه خواهد بود؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال نظریه اقلیت مورد تایید هیات عالی است؛ با این توضیح که اصل بر اعتبار اسناد رسمی است؛ مضافاً این که آخرین اراده متعاقدین در سند رسمی نکاحیه منعکس شده است؛ در صورتی که دعوای تقابل طرح شده و یا دعوای علیحده از سوی زوج به خواسته اعلام بطلان آن بخش از عقد که مهریه صوری ۴۹۹ قطعه سکه تمام بهار آزادی درج شده و ابطال سند نکاحیه نسبت به ۴۹۹ سکه بهار آزادی به عنوان مهریه صوری اقامه گردد و با تمسک ادله اثباتی مورد حکم قرار گیرد؛ امکان ابطال سند به کیفیت مذکور وجود دارد.
نظر اکثریت
در فرض سوال در صورت طرح دعوای تقابل از طرف زوج مبنی بر ابطال سند رسمی نکاح راجع به میزان مهریه و پس از اثبات اعتبار سند عادی یاد شده، دادگاه حکم به بطلان سند رسمی راجع به میزان مهریه و محکومیت زوج به پرداخت یک قطعه سکه بهار آزادی را صادر مینماید. در غیر این صورت، یعنی عدم طرح دعوای تقابل، با توجه به اصل اعتبار اسناد رسمی، دادگاه در برابر دفاع زوج مواجه با تکلیفی نیست.
نظر اقلیت
اصل بر اعتبار اسناد رسمی است. سند یاد شده دلالت بر آخرین اراده زوجین دارد. سند عادی مذکور اگرچه دلالت دارد که تا تاریخ تنظیم آن، قصد طرفین بر یک سکه و صوری بودن ۵۰۰ سکه دارد اما آنچه محل تردید است اینکه آیا تا آخرین لحظه یعنی در لحظه تنظیم سند رسمی که در آن ۵۰۰ سکه قید شده است نیز همچنان بر اراده قبلی خود باقی ماندهاند یا اینکه از آن عدول نمودهاند. بنابراین سند عادی که قبل از تنظیم سند رسمی تنظیم شده باشد نمیتواند مستمسک ابطال سند رسمی باشد. اما در فرضی که غیر از سند عادی یاد شده، دلیل دیگری حکایت از این داشته باشد که حتی در موقع تنظیم سند رسمی نیز همچنان قصد طرفین بر ۱ سکه و صوری بودن ۴۹۹ سکه دیگر بوده است، در این صورت به شرط طرح دعوای تقابل مبنی بر ابطال سند رسمی راجع به میزان مهریه و پس از صدور حکم به ابطال سند رسمی، دادگاه زوج را به پرداخت یک سکه محکوم مینماید.