تکلیف دادگاه در فرض احراز تخلف زوج از شرط ضمن عقد

رأی شعبه دیوان عالی کشور

شماره پرونده : ۹۴۰۹۹۸۲۲۰۸۳۰۱۲۸۹ شماره دادنامه : ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۷۵۰۰۳۰۹ شعبه : شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ : ۱۳۹۵/۰۴/۲۹-۱۰:۵۰ قاضی : مرتضی شریفی قاضی : جعفر قدیانی قاضی : حسن حمیدیان
خلاصه جریان پرونده
حسب محتویات پرونده خانم ک. ق. به وکالت از خانم م. ح. دادخواستی به خواسته طلاق به طرفیت آقای س. زیبا سرشت به دادگاههای عمومی حقوقی تهران تقدیم که به شعبه ۲۶۰ دادگاه خانواده ارجاع و طی آن اعلام داشته « برابر سند نکاحیه ش ۵۰۸۵ - ۸۹/۱۲/۱۰ موکله اینجانب به عقد شرعی و دائمی خوانده محترم درآمده است لکن نامبرده از تاریخ وقوع عقد علیرغم تمکین زوجه و مستنداً به احکام اصداری منضم ... استنکاف نموده است حالیه ... موکله در عسر و حرج بوده و ... غیرقابل تحمل می باشد تقاضای رسیدگی و صدور حکم به شرح دادخواست تقدیمی را دارد.»; منضمات دادخواست عبارتست از - ۱ - فتوکپی دادنامه شماره ۰۰۳۵۸ - ۹۴/۴/۲۰ شعبه ۱۰۷۸ دادگاه عمومی جزائی تهران که به موجب آن آقای س. ز. به اتهام ترک انفاق به پنج ماه حبس محکوم و محکومیت وی برای مدت دو سال تعلیق شده - ۲ - فتوکپی دادنامه شماره ۰۰۴۷۹ - ۹۴/۳/۳۱ شعبه ۲۶ دادگاه تجدیدنظر تهران ( که در مقام تجدیدنظر از دادنامه شماره ۹۴۰۰۰۱۸ - ۹۴/۱/۱۷ شعبه ۲۸۵ دادگاه خانواده تهران ) صادر شده حکایت از محکومیت زوج ( آقای س. زیبا سرشت ) به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ ۸۹/۱۲/۱ لغایت صدور حکم ( ۹۴/۱/۱۷ ) ماهیانه به میزان ۱۵۰ هزار تومان در حق زوجه ( خانم م. ح. ) دارد حکم صادره قطعی است. جلسه دادگاه با تعیین وقت قبلی در تاریخ ۹۴/۱۰/۵ با حضور خواهان و خوانده و وکیل خواهان تشکیل گردیده. وکیل خواهان اظهار داشته « خوانده از سال ۸۹ موکله را به عقد دائم خود درآورده و علیرغم ... تمکین عام و خاص موکله به مدت ۵ سال تمام نامبرده را بدون دلیل موجه رها کرده ... علیرغم مراجعات مکرر بزرگان فامیل که خواستار تعیین تکلیف شده اند بی هیچگونه اعتنایی به رفتار خود ادامه داده است ... نظر به مراتب معنونه و عسر و حرج موکله ... و تحقق شروط ضمن عقد مبنی بر استنکاف زوج از پرداخت نفقه ... صدور رأی مقتضی مورد استدعاست درخصوص مهریه زوجه رأی قانونی صادر و زوج محکوم به پرداخت گردیده و نسبت به اجرت المثل زوجه خواهان آن بوده و هنوز رأی صادر نگردیده است.»; خوانده اعلام داشته دفاعیات به شرح لایحه تقدیمی و پیوست های آن می باشد. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر که زوجین داوران خود را به دادگاه معرفی نموده اند طبق نظریه تقدیمی داوران موضوع به صورت کدخدامنشی حل و فصل نگردیده و در ایجاد صلح و سازش بین زوجین توفیقی حاصل نشده. دادگاه با وصول نظریه داوران ختم رسیدگی اعلام و به شرح دادنامه شماره ۰۱۵۵۸ - ۹۴/۱۰/۲۱ با توجه به اظهارات وکیل زوجه، مثمر ثمر نبودن سعی و تلاش دادگاه و داوران در ایجاد صلح و سازش بین زوجین و اینکه طبق دادنامه شماره ۱۸ - ۹۴۰ - ۹۴/۱/۱۷ صادره از شعبه ۲۸۵ دادگاه خانواده تهران ( که برابر دادنامه صادره از شعبه ۲۶ دادگاه تجدیدنظر تهران قطعی شده ) و اجرائیه نیز صادر گردیده زوج به پرداخت نفقه معوقه از ۸۹/۱۰/۱ در حق زوجه محکومیت حاصل نموده خواسته خواهان را مقرون به صحت دانسته و ضمن اعلام تحقق بند یک از شرایط ضمن عقد مستنداً به مواد ۱۱۱۹ و ۱۱۲۹ قانون مدنی حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر و نوع طلاق را رجعی تعیین نموده و درخصوص حقوق مالی زوجه اعلام داشته -۱- زوجه نسبت به حقوق مالی خود از جمله مهریه و اجرت المثل ( حسب ادعای وکیل ایشان ) مستقلاً اقدام و طبق احکام صادره از مراجع قضائی عمل خواهد شد - ۲ - زوجین فرزند مشترک ندارند. دادنامه صادره پس از ابلاغ به طرفین مورد تجدیدنظرخواهی زوج قرار گرفته و نامبرده با تقدیم دادخواست تقاضای رسیدگی نموده است در این مرحله پرونده به شعبه ۲۴ دادگاه تجدیدنظر تهران ارجاع و شعبه مرجوع الیه مذکور با اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره ۰۲۳۰۴ - ۹۴/۱۲/۱۹ ضمن رد دعوی تجدیدنظرخواهی، دادنامه تجدیدنظرخواسته را با اصلاح طلاق از نوع رجعی به طلاق خلع و بذل یک قطعه سکه بهارآزادی به زوج قبل از اجرای صیغه طلاق تأیید نموده است زوج نسبت به دادنامه صادره از دادگاه تجدیدنظر نیز اعتراض داشته و با تقدیم دادخواست در مهلت قانونی نسبت بدان فرجامخواهی نموده که برای این منظور پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و پس از ثبت و جری تشریفات قانونی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای مرتضی شریفی عضوممیز و اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره ۰۲۳۰۴ - ۹۴/۱۲/۱۹ فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد:
رأی شعبه
فرجامخواهی آقای س. زیبا سرشت به طرفیت خانم م. ح. نسبت به دادنامه شماره ۰۲۳۰۴ - ۹۴/۱۲/۱۹ شعبه ۲۴ دادگاه تجدیدنظر استان تهران متضمن اصلاح و تأیید دادنامه شماره ۰۱۵۵۸ - ۹۴/۱۰/۲۱ شعبه ۲۶۰ دادگاه عمومی حقوقی ( خانواده ) تهران مشعر بر صدور حکم به الزام زوج به طلاق زوجه به لحاظ تحقق تخلف از بند یک از شروط ضمن العقد موجه نبوده و وارد نمی باشد زیرا براساس محتویات پرونده تخلف از بند یک شروط ضمن العقد سند نکاحیه محقق و محرز گردیده و دلیلی که مبانی احراز تخلف از این شرط را مخدوش نماید ارائه و اقامه نشده و مستندات پرونده و دلایل ابرازی فرجامخوانده مؤید صحت و درستی استدلال دادگاه در احراز شرایط ضمن العقد می باشد لیکن با توجه به اینکه شرایط اعمال وکالت در طلاق با تخلف زوج از بند یک شروط ضمن عقد محقق شده دادگاه می بایست اجازه اعمال وکالت در طلاق به زوجه تفویض می نمود نه حکم به الزام زوج به طلاق زوجه النهایه با استناد به ماده ۴۰۳ قانون آئین دادرسی مدنی حکم الزام زوج به طلاق زوجه به صدور اجازه اعمال وکالت در طلاق اصلاح و مستنداً به مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ از قانون اخیرالذکر دادنامه فرجامخواسته را با اصلاح مذکور ابرام می نماید.
شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور    رئیس: جعفر قدیانی                            عضو معاون: مرتضی شریفی                     عضو معاون: حسن حمیدیان