تکلیف دادگاه کیفری یک درصورت نقض رای تایید قرار منع تعقیب در دیوان عالی کشور
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۷/۰۵/۲۳
برگزار شده توسط: استان سمنان/ شهر سمنان
موضوع
تکلیف دادگاه کیفری یک درصورت نقض رای تایید قرار منع تعقیب در دیوان عالی کشور
پرسش
اگر دیوان عالی کشور رای دادگاه کیفری یک مبنی بر تایید قرار منع تعقیب بازپرسی را نقض کند تکلیف دادگاه کیفری یک چیست؟
نظر هیئت عالی
چنانچه دیوان عالی کشور رای دادگاه کیفری یک مبنی بر تایید قرار منع پیگرد را به لحاظ نقص تحقیقات نقض کند پرونده طبق شق ۲ بند ب ماده ۴۶۹ قانون آیین دادرسی کیفری به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارسال می شود تا از طریق دادسرا نقض مورد نظر دیوان عالی کشور را مرتفع سازد دادگاه در صورت قرار جلب به محاکمه پرونده را برای تفهیم اتهام و اخذ آخرین دفاع و اخذ تامین به دادسرا ارسال می کند؛ درصورتی که دیوان عالی کشور رای دادگاه کیفری یک را نقض کند پرونده را به دادگاه هم عرض ارسال می دارد دادگاه کیفری یک مرجوع الیه یا از نظر دیوان تبعیت می کند و یا با نقض قرار صادره قرار جلب به محاکمه صادر می کند و به نحوی که فوقا بیان شد پرونده را به دادسرا ارسال می دارد و در صورت صدور قرار منع پیگرد و اعتراض شاکی مجددا پرونده به دیوان عالی کشور ارسال می شود که دیوان طبق ماده ۲۷۰ اقدام می کند.
نظر اکثریت
با توجه به آن که در مواد ۲۷۳ و ۲۷۴ قانون آیین دادرسی کیفری روش رسیدگی به اعتراض به قرار منع تعقیب صادر شده از سوی بازپرسی به صورت کلی و برای تمامی دادگاه های کیفری بیان شده است؛ بنابراین پس از صدور رای دیوان عالی کشور مبنی بر نقض رای آن مرجع در تایید قرار منع تعقیب چنانچه دیوان عالی کشور به جهت نقص تحقیقات رای دادگاه را نقض کند به استناد قسمت دوم از بند ب ماده ۴۶۹ قانون آیین دادرسی کیفری دادگاه کیفری یک وظیفه دارد در صورتی که پس از تکمیل تحقیقات اعتقاد به توجه اتهام به متهم دارد با نقض قرار منع تعقیب قرار جلب به دادرسی صادر کند و پرونده را برای تفهیم اتهام و گرفتن تامین کیفری و اخذ آخرین دفاع به دادسرا اعاده کند و پس از انجام اقدامات فوق دادگاه کیفری یک رسیدگی ماهیتی می کند و رای مقتضی را صادر می کند و در صورتی که دیوان عالی کشور به صورت کلی رای دادگاه کیفری یک را نقض کند (بدون آن که نقص تحقیقات اعلام کند) پرونده به استناد قسمت چهارم از بند ب ماده ۴۶۹ قانون آیین دادرسی کیفری به دادگاه هم عرض ارجاع می شود و دادگاه هم عرض چنانچه اعتقاد به توجه اتهام داشته باشد با نقض قرار منع تعقیب قرار جلب به دادرسی صادر می کند و به شرحی که گذشت برای تفهیم اتهام و گرفتن تامین و اخذ آخرین دفاع پرونده به دادسرا اعاده می شود و پس از آن رسیدگی ماهوی می کند و رای مقتضی را صادر می کند و چنانچه اعتقاد به تایید قرار منع تعقیب داشته باشد رای به تایید قرار منع تعقیب صادر می کند این رای نیز قابل تجدیدنظر در دیوان عالی کشور است.
نظر اقلیت
چون در ماده ۳۸۲ قانون آیین دادرسی کیفری آمده است که رسیدگی در دادگاه کیفری یک صرفا با صدور کیفرخواست شروع می شود از این نظر دادگاه کیفری یک در اجرای قسمت دوم از بند ب ماده ۴۶۹ قانون آیین دادرسی کیفری وظیفه ای به صدور قرار جلب به دادرسی ندارد و در هر صورت؛ چه آن که دیوان عالی کشور با نقص تحقیقات رای دادگاه کیفری یک را نقض و پرونده را اعاده کند و چه آن که دیوان عالی کشور رای دادگاه کیفری یک را بدون نقص تحقیقات نقض کند پرونده را به دادگاه کیفری یک هم عرض ارسال شود؛ دادگاه کیفری یک مرجوع الیه وظیفه ای در صدور قرار جلب به دادرسی ندارد و پس از تکمیل تحقیقات توسط دادگاه کیفری یک (در صورت صدور رای از سوی دیوان عالی کشور به نقض با نقص تحقیقات) و یا در فرضی که در اجرای قسمت چهارم بند دوم ماده ۴۶۹ دادگاه کیفری یک هم عرض رسیدگی می کند دادگاه با نقض قرار منع تعقیب پرونده را به دادسرا اعاده می کند تا پس از تفهیم اتهام و گرفتن تامین و آخرین دفاع دادسرا قرار جلب به دادرسی و متعاقب آن کیفرخواست صادر کند تا پرونده معد رسیدگی در دادگاه کیفری شود.