حضوری یا غیابی بودن رای در مواردی که دادگاه در غیاب متهم و حسب الزام قانونی با حضور وکیل تسخیری رسیدگی و سپس مبادرت به صدور رای می نماید

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۰۸/۰۲
برگزار شده توسط: استان کهگیلویه و بویراحمد/ شهر یاسوج

موضوع

حضوری یا غیابی بودن رای در مواردی که دادگاه در غیاب متهم و حسب الزام قانونی با حضور وکیل تسخیری رسیدگی و سپس مبادرت به صدور رای می نماید

پرسش

حسب مواد ۳۴۸ و ۴۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری دادگاه کیفری یک و دو مکلف است در موارد موضوع مواد مذکور برای متهم یا متهمین وکیل تسخیری تعیین نماید. حال : در مواردی که دادگاه در غیاب متهم و حسب الزام قانونی با حضور وکیل تسخیری رسیدگی و سپس مبادرت به صدور رای می نماید رای صادره حضوری است یا غیابی ؟ لطفا مستدل و مستند بیان نمایید.

نظر هیئت عالی

با توجه به اینکه متهم و وکیل وی در جلسات دادگاه حضور نیافته و لایحه نداده اند رای صادره غیابی محسوب است و حضور وکیل تسخیری موجب حضوری بودن رای نسبت به متهمی که محکوم شده نمی شود.

نظر اکثریت

با توجه به نحوه رسیدگی در دادگاه رای ممکن است حضوری یا غیابی باشد. حضوری و غیابی بودن رای فقط نسبت به متهم است زیرا نسبت به شاکی یا دادستان رای همیشه حضوری است. با توجه به آثاری که از حیث قابلیت واخواهی و تجدیدنظر بر رای حضوری و غیابی مترتب است تشخیص آنها مهم است. به موجب ماده ۴۰۶ ق.آ.د. ک مصوب ۱۳۹۲ رای زمانی غیابی است که متهم یا وکیل او در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشود و لایحه دفاعیه نفرستاده باشد. در این صورت تحت شرایط مقرر در قانون دادگاه رسیدگی را ادامه می دهد و رایی که صادر می شود رای غیابی است. حضور متهم یا وکیل او و همچنین ارایه لایحه در مرحله تحقیقات مقدماتی یا جلسه مقدماتی اداری که توسط دادگاههای با تعدد قاضی تشکیل می شود سبب حضوری شدن رای نمی شود و در این وضعیت نیز رای غیابی است. ارایه لایحه یا حضور وکیل تسخیری که در غیاب متهم توسط دادگاه انتخاب می شود چون وکیل انتخابی متهم نیست سبب حضوری بودن رای نمی شود. در ادامه ملاحظه نظر مشورتی شماره ۱۷۴۰/۷۱ مورخ ۱۳۹۵/۰۳/۱۶ مفید می باشد : " عدم دسترسی به متهم به ارتکاب قتل عمدی مانع تعیین وکیل تسخیری برای وی نیست و دادگاه باید برای متهم فراری وکیل تسخیری تعیین کند چون وکیل در جلسات محاکمه شرکت می کند دادرسی و اصدار حکم نسبت به چنین متهمی فاقد منع قانونی است و رای مزبور غیابی است و نه حضوری. " نظریه مخالف هم وجود دارد.

نظر اقلیت

اولا سوال در خصوص ماده ۳۴۸ نیازمند توضیح است. با این بیان که مطابق ماده ۳۵۰ از قانون آیین دادرسی کیفری که بیان می دارد: قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ - متن منقح