در اعاده دادرسی به علت تضاد حکم، دادگاه مقدم صالح است یا دادگاه موخر

صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ۱۳۹۸/۱۰/۱۱
برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر قوچان

موضوع

در اعاده دادرسی به علت تضاد حکم، دادگاه مقدم صالح است یا دادگاه موخر

پرسش

در اعاده دادرسی به علت تضاد و تعارض دو حکم از دو شعبه متفاوت و هم عرض در یک حوزه قضائی کدام دادگاه صالح است؟ دادگاه صادر کننده حکم مقدم یا موخر؟ و در صورت اینکه یکی از آراء در مرجع تجدیدنظر تأیید شده باشد وضعیت چگونه است؟

نظر هیئت عالی

منظور از دادگاه در بند ۴ ماده ۴۲۶ ق.آ.د.م همان دادگاه یا سایر شعب هم عرض می‌باشد و با توجه به ماده ۴۳۳ همان قانون دادخواست اعاده‌ دادرسی اصلی به دادگاهی تقدیم می‌شود که صادر کننده‌ی همان حکم بوده است و دادگاه صادر کننده حکم متضاد همان دادگاه موخر است، البته اگر یکی از محاکم دادگاه تجدید نظر باشد، چون امکان نقض آن توسط دادگاه بدوی وجود ندارد، در دادگاه تجدیدنظر درخواست اعاده دادرسی رسیدگی خواهد شد.

نظر اکثریت

تعارض دو حکم صادره از یک دادگاه و یا شعب هم‌عرض از یک حوزه قضائی یا دو حوزه قضائی متفاوت به شرط هم‌عرض بودن محاکم طبق بند ۴ ماده ۴۲۶ قانون آئین دادرسی مدنی از جهات اعاده دادرسی است و دو شعبه دادگاه هم عرض یک دادگاه محسوب می‌گردد و چون اعاده دادرسی طریقه عدول از احکام است با توجه به ماده ۴۳۹ قانون یاد شده رسیدگی به موضوع در هر صورت در صلاحیت دادگاه صادر کننده حکم موخر است.

نظر اقلیت

با توجه به صراحت بند ۴ ماده ۴۲۶ قانون آئین دادرسی مدنی مغایرت دو حکم زمانی از جهات اعاده دادرسی است که از جانب یک دادگاه صادر شده باشد و فرض سوال که احکام از دو دادگاه صادر شده از موارد اعاده دادرسی نیست و حسب مورد باید از مقررات فرجام‌خواهی یا ماده ۴۷۷ قانون آئین دادرسی کیفری استفاده گردد. و علت اینکه قانونگذار در مواد ۴۲۶ تا۴۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی به دادگاه موخر یا مقدم اشاره نکرده همین مطلب است.