رای شماره ۱۱۱۶ مورخ ۱۴۰۱/۰۶/۱۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۱۱۶
تاریخ دادنامه: ۱۵؍۶؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۰۰۰۱۱۱
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای جواد آب سالان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۸ مصوبات مورخ ۴؍۹؍۱۳۹۹ هیات رئیسه دانشگاه علوم پزشکی سبزوار در خصوص افزایش ۱۰ درصدی شهریه دانشجویان پزشکی
گردش کار: شاکی به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال بند ۸ مصوبات مورخ ۴؍۹؍۱۳۹۹ هیات رئیسه دانشگاه علوم پزشکی سبزوار را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" به استحضار می رساند تا به حال بر اساس اظهارات مسئولین دانشگاه علوم پزشکی سبزوار شهریه ثابت هر ورودی که در ابتدای ثبت نام اخذ میشود تا پایان تحصیلات میبایست ثابت باشد و تا دی ماه ۱۳۹۶ نیز هم بدون تغییر و افزایش پرداخت می نمودیم و این شهریه ثابت برای ورودی ۱۳۹۴ هشت میلیون تومان، برای ورودی ۱۳۹۵ هشت میلیون و هشتصد هزار تومان، برای ورودی ۱۳۹۶ نه میلیون و ششصد و هشتاد هزار تومان میباشد. یعنی میزان شهریه هر ورودی ۱۰ درصد بیشتر از وردی قبل در همان ابتدای ثبت نام منظور می شده و تا آخر تصحیل هم میبایست ثابت باشد و تاکنون در طی این ۸ ترم، شهریه بر همین مبنای ۰۰۰؍۸۰۰؍۸ میلیون تومان از بنده و سایر ورودی های ۱۳۹۵ اخذ می شده و هیچ افزایشی هم نبوده ولی متاسفانه از دی ماه ۱۳۹۶ برخلاف اظهارات مسئولین در بدو ثبت نام، اکنون دانشگاه اقدام به افزایش ده درصدی شهریه دانشجویان نموده است. این در حالی است که به علت بیماری منحوس کرونا بسیاری از دروس مجازی برگزار شده و تعداد روزهای حضور دانشجویان از ۳۰ روز به ۱۸ روز برای بخش های مینور و از ۹۰ روز به ۳۰ روز برای بخش های ماژور مانند اطفال و غیره کاهش یافته است پس به تبع میبایست دانشگاه شهریه کمتری اخذ نماید نه اینکه غیرقانونی و بر خلاف مصوبات و قوانین شهریه را افزایش دهد. مضافاً بر اینکه با وجود بیماری منحوس کرونا که فشارهای روحی و روانی ناشی از این اپیدمی و سایر عوامل محیطی و زیستی که به واسطه حضور در مراکز درمانی به دانشجویان وارد آمده و گرانی های سرسام آور که آسیب های جدی به بسیاری از خانواده های دانشجویان وارد آورده افزایش و اخذ شهریه مازاد ۱۰ درصدی برخلاف مقررات بوده و موجه نیست. لذا از محضر شما قضات تقاضای ابطال مصوبه هیات رئیسه دانشگاه علوم پزشکی سبزوار مبنی بر افزایش ۱۰ درصدی شهریه را دارم. "
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" مصوبات جلسه هیات رئیسه دانشگاه علوم پزشکی سبزوار
تعداد صفحات مصوبه این جلسه: ۴ صفحه تعداد مصوبات این جلسه: ۲۵ بند مصوب شماره جلسه: هفتم تاریخ جلسه: ۴؍۹؍۱۳۹۹
هفتمین جلسه هیات رئیسه در روز سه شنبه مورخ ۴؍۹؍۱۳۹۹ ساعت ۹ با حضور ریاست دانشگاه و اعضای هیات رئیسه در سالن اجلاس سپهبد شهید سلیمانی برگزار گردید. رئیس دانشگاه به بیان گزارش و اهداف مربوط به پیشگیری و وضعیت کرونا در شهرستان پرداخت و با توجه به مشکلات موجود تلاش مضاعف و همکاری تمام معاونت ها را خواستار شد.
مصوبات جلسه:
............
۸- در خصوص درخواست معاونت آموزش دانشگاه (نامه شماره ۰۲۹۲۵؍۱۷۲۰-۱۴؍۷؍۱۳۹۹)
۱- افزایش شهریه ثابت و متغیر ورودی های سال ۱۳۹۹ به میزان ۱۰% نسبت به سال قبل مصوب شد.
۲- افزایش شهریه ورودی های سال ۱۳۹۶ و ماقبل آن به میزان ۱۰% مصوب شد. "
علی رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی شهر سبزوار، تا زمان رسیدگی به پرونده در هیات عمومی پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۵؍۶؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً: براساس بند «و» ماده ۷ قانون تشکیل هیاتهای امنای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مصوب جلسات ۱۸۱ و ۱۸۳ مورخ ۹؍۱۲؍۱۳۶۷ و ۲۳؍۱۲؍۱۳۶۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی، یکی از وظایف هیاتهای امنا تصویب نحوه وصول درآمدهای اختصاصی و مصرف آنها است. ثانیاً: برمبنای بند «ب» ماده ۲۰ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب سال ۱۳۸۹ که مفاد آن در ماده ۱ قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور مصوب سال ۱۳۹۵ تکرار و تنفیذ شده است: «دانشگاهها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستانهایی که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذیربط میباشند، بدون الزام به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاههای دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آییننامههای مالی، معاملاتی و اداری - استخدامی - تشکیلاتی مصوب هیات امنا که حسب مورد به تایید وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستانها به تایید رئیسجمهور میرسد، عمل مینمایند...» و برمبنای موازین قانونی مذکور، تعیین شهریه مفاداً از مصادیق امور مالی و در حوزه اختیارات هیاتهای امنای دانشگاهها است و آرای صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله آرای شماره ۹۴۵-۲۸؍۹؍۱۳۹۶، ۲۱۰۹- ۲۱۰۸ مورخ ۷؍۱۲؍۱۳۹۷، ۳۰۸-۷؍۳؍۱۳۹۸ و ۲۶۲۳-۵؍۹؍۱۳۹۸ این هیات موید این امر است. ثالثاً: وظایف هیات رئیسه دانشگاهها در بند «ج» ماده ۱۰ آییننامه جامع مدیریت دانشگاهها و موسسات آموزش عالی مصوب جلسه ۶۸۴-۱۰؍۱۲؍۱۳۸۹ شورای عالی انقلاب فرهنگی در ۱۲ مورد احصاء شده و در هیچ یک از آنها، اختیاری دایر بر تعیین و افزایش میزان شهریه دانشجویان ملاحظه نمیشود و آنچه که از وظایف هیات رئیسه به شرح مندرج در آییننامه مذکور قابل استنتاج است، صرفاً فراهم نمودن بستر مناسب به منظور اجرایی شدن مصوبات هیاتهای امنا است و با اخذ وحدت ملاک از رای شماره ۱۸۸۱-۲۷؍۹؍۱۳۹۷ هیات عمومی دیوان عدالت اداری اختیارات هیاتهای امنا از جمله در خصوص تعیین شهریه قابل تفویض به دیگر ارکان دانشگاهها نیست. بنا به مراتب فوق، بند ۸ مصوبات مورخ ۴؍۹؍۱۳۹۹ هیات رئیسه دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی سبزوار مبنی بر افزایش شهریه به میزان ۱۰ درصد، خارج از حدود اختیار مرجع تصویبکننده آن و خلاف قانون است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری