رای شماره ۱۱۴۵ مورخ ۱۳۹۶/۱۱/۰۱۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۱۴۵
تاریخ دادنامه: ۱۰/۱۱/۱۳۹۶
کلاسه پرونده: ۹۵/۹۳۸
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبات شماره ۲۱۶/۹۱-۱۳۹۱/۰۲/۲۶، ۱۳۵۹/۹۲-۱۳۹۲/۱۱/۲۱، ۱۲۹۶/۹۳-۱۳۹۳/۰۹/۱۵، ۱۷۴۰/۹۲-۱۳۹۲/۱۲/۲۵ و ۱۵۶۳/۹۳-۱۳۹۳/۱۰/۰۳ شورای اسلامی شهر ماهدشت
گردش کار: سرپرست معاونت حقوقی و نظارت همگانی و رئیس کمیسیون تطبیق مصوبات دستگاههای اداری در سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ۱۴۶۸۰۵-۱۴/۷/۱۳۹۵ اعلام کرده است که:
" حضرت حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای بهرامی
رئیس محترم دیوان عدالت اداری
سلام علیکم
احتراماً به استحضار می رساند مصوبات شماره های ۲۱۶/۹۱-۲۶/۲/۱۳۹۱، ۱۳۵۹/۹۲-۲۱/۱۱/۱۳۹۲ و ۱۲۹۶/۹۳-۱۵/۹/۱۳۹۳ شورای اسلامی شهر ماهدشت مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس مصوبات فوق هر ساله با افزایش درصدی به مبلغ پرداختی در مصوبات قبلی، اقدام به پرداخت حق الجلسات اعضای کمیسیونهای شهرداری اعم از اعضای شور، نمایندگان نهادها و شخص شهردار به صورت ماهیانه و به میزان ثابت شده است که در سال ۱۳۹۳ رقم آن معادل ۰۰۰/۰۰۰/۱۵ ریال برای هر یک از اعضا بوده است. با توجه به این که مطابق مقررات ذیل:
۱- ماده (۴) آییننامه نحوه پرداخت حق الجلسه مزایا به اعضای شورای اسلامی مصوب ۲/۹/۱۳۸۴ به آن دسته از اعضای شورا که فقط در جلسات رسمی شورا، کمیسیونها با سایر جلسات فرعی شرکت می نمایند صرفاً حق حضور در جلسات پرداخت خواهد شد و برابر بند ۳ از بخشنامه شماره ۱۱۹۱۵۴-۲۵/۹/۱۳۹۳ وزارت کشور منظور از جلسات فرعی نیز مشخص گردیده است.
۲- برابر ماده (۸) آییننامه اجرایی قسمتی از تبصره (۲) ماده (۴۳) قانون استخدام کشوری و اصلاحات بعدی آن، حق حضور در جلسه برای هر جلسه (۲) ساعته حداکثر به میزان یک بیستم حقوق و فوق العاده شغل مستخدم میباشد. در چنین مواردی برای بیش از ۸ جلسه در ماه وجهی پرداخت نخواهد شد. با توجه به مراتب پرداخت حق الجلسات به صورت ثابت و ماهانه (به مانند حقوق ثابت) و بدون در نظر گرفتن تشکیل یا عدم تشکیل جلسات و تعداد و ساعات جلسات برگزار شده، فاقد وجاهت قانونی و بر خلاف ضوابط و مقررات از جمله ماده (۷۹) قانون شهرداری و ماده (۸) آییننامه اجرایی مذکور میباشد.
ب- شهرداری ماهدشت با استناد به مصوبه شماره ۱۷۴۰/۹۲-۲۵/۱۲/۱۳۹۲ شورای اسلامی شهر ماهدشت اقدام به پرداخت مبالغی به هر یک از اعضای کمیسیونهای مذکور و دبیران آن تحت عنوان پاداش نموده است که با توجه به مقررات قانونی ذیل:
۱- ماده ۴۳ قانون استخدام کشور و تبصره ذیل آن که مقرر شده است: به غیر از موارد مصرح در قانون، کارکنان حق دریافت مبالغی غیر از آنچه که قانون مشخص نموده، نخواهند داشت.
۲- اعضای شورای اسلامی شهر که عضو این کمیسیونها میباشند، مشمول ممنوعیت مصرح در ماده (۴) آییننامه نحوه پرداخت حق الجلسه و مزایا به اعضای شورای اسلامی شهر (مصوب ۲/۹/۱۳۸۴) میباشند، لذا پرداخت مبالغی تحت عنوان پاداش به غیر از حق الجلسات به شهردار، کارکنان شهرداری، نمایندگان دولتی و قوه قضاییه در کمیسیونها و نیز اعضای شورای اسلامی شهر فاقد وجاهت قانونی و مغایر ضوابط و مقررات میباشد. از این رو مصوبه شماره ۱۷۴۰/۹۲-۲۵/۱۲/۱۳۹۲ شورای اسلامی شهر ماهدشت بر خلاف قانون تشخیص میگردد.
ج- شهردار ماهدشت علاوه بر دریافت حقوق و مزایا، اضافه کاری و تعطیل کاری ماهیانه و حق ایاب و ذهاب تحت عنوان استفاده از خودروی شخصی خود، به استناد مصوبه شماره ۱۵۶۳/۹۳-۳/۱۰/۱۳۹۳ ماهیانه معادل هفتصد ساعت اضافه کاری از زمان تصدی به عنوان پاداش دریافت کرده است که بر اساس سند حسابداری شماره ۸۲۶-۲۰/۱۰/۱۳۹۳ از تاریخ ۱/۸/۱۳۹۲ تا ۳۰/۱۰/۱۳۹۳ مبلغ ۰۰۰/۱۵۷/۳۱۱ ریال به ایشان پرداخت شده است که مستند اقدام فوق (مصوبه شماره ۱۵۶۳/۹۳) با توجه به مقررات قانونی ذیل:
۱- ماده (۷۹) قانون شهرداریها که مقرر می دارد، پرداختها میبایست در حدود اعتبار مصوب و برابر آییننامه مالی شهرداریها و با اسناد مثبته صورت گیرد و پرداخت مبالغ مذکور تحت عنوان اضافه کار فاقد هر یک از عوامل و مولفه های مورد تاکید در این ماده قانونی میباشد.
۲- ماده (۱۱) آییننامه حقوق و مزایا شهرداران (مصوب ۱۱/۳/۱۳۷۰) که در آن پرداخت هر گونه وجه دیگری و به هر عنوان غیر از آنچه که در قانون پیش بینی شده است، فاقد وجاهت قانونی اعلام شده، مغایر با قانون تشخیص داده میشود. بنا به مراتب درخواست دارد:
الف- مصوبات شماره ۲۱۶/۹۱-۲۶/۲/۱۳۹۱ و ۱۳۵۹/۹۲-۲۱/۱۱/۱۳۹۲ و ۱۲۹۶/۹۳-۱۵/۹/۱۳۹۳ (راجع به حق الجلسات اعضای کمیسیونهای شهرداری) به میزان ثابت ۰۰۰/۰۰۰/۱۵ ریال به صورت ماهانه برای سال ۱۳۹۳ به لحاظ مغایرت با ماده (۷۹) قانون شهرداری و ماده (۸) آییننامه اجرایی قسمتی از تبصره (۲) ماده (۹۳) قانون استخدام کشوری و اصلاحات بعدی آن.
ب- مصوبه شماره ۱۷۴۰/۹۲-۲۵/۱۲/۱۳۹۲ (تحت عنوان پرداخت پاداش، اعضای کمیسیونهای شهرداری به لحاظ مخالف با ماده ۴۳ قانون استخدام کشوری و تبصره ذیل آن).
ج- مصوبه شماره ۱۵۶۳/۹۳-۳/۱۰/۱۳۹۳ شورای اسلامی شهر ماهدشت (تحت عنوان پرداخت مبلغ ۰۰۰/۱۵۷/۳۱۱ ریال در قالب اضافه کاری (علاوه بر ۱۷۵ ساعت اضافه کاری ماهانه) به شهردار ماهدشت به دلیل مغایرت با ماده (۷۹) قانون شهرداریها و ماده (۱۱) آین نامه حقوق و مزایای شهرداران مصوب ۱۱/۳/۱۳۷۰ رسیدگی و ابطال شوند. موجب امتنان است از نتیجه تصمیم متخذه این سازمان را مطلع فرمایید. "
متن مصوبات مورد اعتراض به قرار زیر است:
الف) مصوبه شماره ۱۳۵۹/۹۲-۲۱/۱۱/۱۳۹۲:
" شهرداری محترم ماهدشت
با سلام
در راستای اجرای ماده ۹۳ قانون شوراهای اسلامی شهر، بخش، روستا در خصوص ارسال مصوبات مرتبط به نهادها و سازمانها بدین وسیله عین متن بندی از مصوبه نوزدهمین جلسه رسمی مورخ ۷/۱۱/۱۳۹۲ این شورا جهت اطلاع و اقدام قانونی به شرح ذیل ارائه میگردد.
۶- لایحه شماره ۱۲۰۴۴-۲۳-۱۴/۱۰/۱۳۹۲ شهرداری ماهدشت
شهرداری ماهدشت طی لایحه مذکور اعلام نموده در نظر دارد جهت قدردانی از زحمات و تلاشهای اعضای کمیسیونهای متشکله در شهرداری، از دی ماه سال جاری نسبت به افزایش ۲۵% حق الجلسات از محل اعتبارات ردیف ۲۰۵۱۰ وظیفه خدمات اداری و شهری اقدام نماید. موضوع ضمن بررسی در کمیسیون طرح، برنامه و بودجه و امور حقوقی در جلسه رسمی شورا مطرح و به اتفاق آراء با رعایت کلیه ضوابط و مقررات لایحه شهرداری مورد تصویب قرار گرفت. "
ب) ۱۲۹۶/۹۳-۱۵/۹/۱۳۹۳:
" شهرداری محترم ماهدشت
با سلام
در راستای اجرای ماده ۹۲ قانون شوراهای اسلامی شهر، بخش، روستا در خصوص ارسال مصوبات مرتبط به نهادها و سازمانها بدین وسیله عین متن بندی از مصوبه پنجاه و نهمین جلسه رسمی مورخ ۵/۹/۱۳۹۳ این شورا جهت اطلاع و اقدام قانونی به شرح ذیل ارائه میگردد.
۴- لایحه شماره ۹۴۳۵-۲۴-۱۹/۸/۱۳۹۳ شهرداری ماهدشت
شهرداری ماهدشت طی لایحه مذکور اعلام نموده با عنایت به زحمات و تلاشهای اعضای کمیسیونهای عنوان شده در قانون شهرداریها، پیشنهاد میشود از دی ماه سال جاری نسبت به افزایش حق الجلسه اعضا به میزان ۲۵% از محل اعتبارات ردیف ۲۰۵۰۱ وظیفه خدمات اداری و شهری اقدام گردد. موضوع ضمن بررسی در کمیسیون طرح، برنامه و بودجه و امور حقوقی در جلسه رسمی شورا مطرح و به اتفاق آراء با رعایت کلیه ضوابط و مقررات لایحه شهرداری مورد تصویب قرار گرفت. "
ج) ۱۷۴۰/۹۲-۲۵/۱۲/۱۳۹۲:
" شهرداری محترم ماهدشت
با سلام
در راستای اجرای ماده ۹۳ قانون شوراهای اسلامی شهر، بخش، روستا در خصوص ارسال مصوبات مرتبط به نهادها و سازمانها بدین وسیله عین متن بندی از مصوبه بیست و پنجمین جلسه رسمی مورخ ۱۴/۱۲/۱۳۹۲ این شورا جهت اطلاع و اقدام قانونی به شرح ذیل ارائه میگردد.
۱۷- لایحه شماره ۱۴۱۴۱-۲۳-۱/۱۲/۱۳۹۲ شهرداری ماهدشت
شهرداری ماهدشت طی لایحه مذکور اعلام نموده به منظور قدردانی از زحمات و تلاشهای یک ساله اعضای کمیسیونهای شهرداری از جمله کمیسیون ماده ۱۰۰ (۱ و ۲) ماده ۷۷، معاملات، بند ۲۰ و قطع اشجار در نظر است نسبت به پرداخت پاداش حداکثر به مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۳۰ ریال و دبیر مربوطه هر کدام ۰۰۰/۰۰۰/۱۰ ریال به نسبت مدت همکاری با شهرداری و به تشخیص اینجانب به استناد بند ۱۰ ماده ۵۵ قانون شهرداریها از محل اعتبارات ردیف ۴۰۱۷۲ وظیفه خدمات اداری و شهری اقدام گردد. موضوع ضمن بررسی در کمیسیون طرح، برنامه و بودجه و امور حقوقی در جلسه رسمی شورا مطرح و به اتفاق آراء با رعایت کلیه ضوابط و مقررات با پرداخت مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۲۰ ریال به اعضای کمیسیونها و مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۵ ریال به دبیران کمیسیونها به شرط تشکیل کمیسیونها موافقت به عمل آمد. "
د) ۱۵۶۳/۹۳-۳/۱۰/۱۳۹۳:
" شهرداری محترم ماهدشت
با سلام
در راستای اجرای ماده ۹۲ قانون شوراهای اسلامی شهر، بخش، روستا در خصوص ارسال مصوبات مرتبط به نهادها و سازمانها بدین وسیله عین متن بندی از مصوبه شصتمین جلسه رسمی مورخ ۲۴/۹/۱۳۹۳ این شورا جهت اطلاع و اقدام قانونی به شرح ذیل ارائه میگردد.
۱- نامه شماره ۱۱۰۵/۹۳-۱۵/۷/۱۳۹۳ رئیس شورای شهر ماهدشت
رئیس شورای شهر طی نامه مذکور به دلیل زحمات و تلاشهای آقای میرزایی شهردار ماهدشت پیشنهاد نموده هر سه ماه یک بار مقدار هفتصد ساعت اضافه کاری از زمان تصدی به عنوان پاداش جهت قدردانی از زحمات ایشان پرداخت گردد. موضوع ضمن بررسی در کمیسیون طرح، برنامه و بودجه و امور حقوقی در جلسه رسمی شورا مطرح و به اتفاق آراء پیشنهاد رئیس شورا مورد موافقت قرار گرفت."
ه-) ۲۱۶/۹۱-۲۶/۲/۱۳۹۱:
" شهرداری محترم ماهدشت
با سلام
در راستای اجرای مصوبات شورای اسلامی شهر توسط شهرداری بدین وسیله نتیجه و بررسی نامه ذیل الذکر در دویست و شصت و نهمین جلسه رسمی مورخ ۲۴/۲/۱۳۹۱ این شورا جهت اطلاع و اقدام قانونی به شرح ذیل ارائه میگردد.
۲۷- لایحه شماره ۱۲۱۴-۲۲-۱۸/۲/۱۳۹۱ شهرداری ماهدشت
شهرداری ماهدشت طی لایحه مذکور اعلام نموده در نظر دارد همچون سالهای گذشته نسبت به افزایش حق الجلسات دریافتی اعضای کمیسیون متشکله شهرداری اقدام نماید و جهت یکسان سازی پرداختها به هر یک از اعضا پیشنهاد میگردد مبلغ ۰۰۰/۰۰۰/۱ ریال به حق الزحمه دریافتی ماهیانه هر یک از اعضای کمیسیون ماده صد شهرداری و نیز مبلغ ۰۰۰/۵۰۰/۲ ریال به سایر پرداختها اضافه گردد. موضوع ضمن بررسی در کمیسیون، برنامه و بودجه و امور حقوقی در جلسه رسمی شورا مطرح و به اتفاق آراء مقرر شد شهرداری به اعضای........ "
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر ماهدشت به موجب لایحه شماره ۱۴۴۸/۹۵-۲۲/۱۰/۱۳۹۵ اعلام کرده است که:
" مدیر محترم دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با سلام
احتراماً پاسخ این شورای شهر در خصوص موارد مطروحه در پرونده کلاسه شماره ۹۵/۹۳۸ و شماره پرونده ۹۵۰۹۰۵۸۰۰۰۰۶۰۰ به شرح ذیل تقدیم حضورتان میگردد.
۱- ماده ۴ آییننامه پرداخت حق الجلسه به اعضای شورای اسلامی فقط شامل جلسات رسمی و کمیسیونها یا سایر جلسات فرعی شورای شهر بوده که حق حضور (حق الجلسه) آن از اعتبارات شورای شهر پرداخت میگردد، میشود. کمیسیونهای شهرداری که برابر قانون شهرداریها که در شهرداریهای سراسر کشور تشکیل میشود و شهرداری ماهدشت نیز از این موضوع مستثنی نبوده و حق الجلسه اعضای آن نیز که متشکل از نمایندگان شورای شهر، وزارت کشور و قوه قضایی و در بعضی از کمیسیونها شهردار میباشد از اعضای شهرداری پرداخت میشود و هیچ ارتباطی به ماده فوق الاشاره ندارد.
۲- ماده ۸ آییننامه اجرایی و تبصره ۲ ماده ۴۳ قانون استخدام کشوری مربوط به کارکنان و مستخدمین میباشد با عنایت به اینکه به استناد ماده ۱۴ قانون شوراها عضویت در شورای شهر افتخاری بوده و شغل محسوب نمی شود و از طرف دیگر اعضای شورای شهر، نماینده وزارت کشور و نماینده قوه قضایی مستخدم محسوب نمی شوند لذا مشمول ماده ۴۳ استخدام کشوری نمی شوند چه بسا که ماده ۶ آییننامه نحوه پرداخت حق الجلسه و مزایا به اعضای شورای شهر میزان دریافت حق الجلسه اعضای شورای اسلامی شهرها را ماهیانه ۵۰ ساعت تعیین نموده است. ضمناً ماده ۷۹ قانون شهرداری نیز کاملاً رعایت شده است چون تمام این پرداختیها در حد بودجه مصوب و با اسناد مثبت بوده که به امضای رئیس حسابداری و شهردار رسیده است لذا مصوبه شورا قانونی بوده و مغایرتی با قانون اساسی و با قوانین شورای شهر و شهرداری ندارد.
ب: پرداخت مبالغی به هر یک از اعضای کمیسیونهای مذکور تحت عنوان پاداش:
۱- همان طور که گفته شد ماده ۴۳ قانون استخدام کشوری مربوط به کارکنان و مستخدمین نهادها و ادارات میباشد نه اعضای شورای شهر، نماینده وزارت کشور، نماینده قوه قضایی و شهردار.
۲- ممنوعیت مصرح در ماده ۴ آییننامه نحوه پرداخت حق الجلسه و مزایا به اعضای شورای اسلامی شهر دریافت پاداش و هرگونه وجهی از اعتبارات شورای شهر علاوه بر دریافت حق الجلسه جلسات رسمی، کمیسیونها و جلسات فرعی شورای شهر میباشد و هیچ ارتباطی به شهرداری و دریافت پاداش از سوی اعضای کمیسیونها (نماینده شورای شهر، نماینده وزارت کشور، نماینده قوه قضایی و شهردار) از اعتبارات شهرداری ندارد. لذا پیشنهاد شهرداری و مصوبه شورای شهر و دریافت پاداش توسط اعضای کمیسیونها که مصوبه شورای شهر به تایید فرمانداری کرج نیز رسیده است با طی مراحل اداری بوده و کاملاً قانونی میباشد.
ج: پرداخت ۷۰۰ ساعت اضافه کاری به شهردار با عنایت به تلاش مضاعف نامبرده در انجام کارهای عمرانی و آبادانی شهر بوده و به نظر نمی رسد که غیر قانونی بوده و فاقد وجاهت قانونی باشد. شایان ذکر است پرداخت پاداش به شهرداری با رعایت ماده ۷۹ قانون شهرداریها در حد بودجه مصوب و با استناد مثبته صورت گرفته که اسناد مالی آن به امضای رئیس حسابداری و شهرداری رسیده است. لذا با توجه به مراتب فوق تقاضای تایید مصوبات شورای شهر از محضر هیات عمومی دیوان عدالت اداری را داریم. در پایان از حضور اعضای هیات عمومی تقاضا داریم در روز رسیدگی به موضوع اجازه فرمایند نماینده این شورا جهت دفاع از موارد مطروحه در جلس حضور داشته باشد. "
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۰/۱۱/۱۳۹۶ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
الف- نظر به اینکه مصوبه شماره ۱۵۶۳/۹۳-۳/۱۰/۱۳۹۳ شورای اسلامی شهر ماهدشت در خصوص پرداخت اضافه کار ساعتی به شهردار وقت ماهدشت متضمن وضع قاعده الزام آور کلی نمیباشد و در خصوص مورد صادر شده است بنابراین قابل رسیدگی و اتخاذ تصمیم در هیات عمومی دیوان عدالت اداری تشخیص نشد.
ب- نظر به اینکه وضع قاعده توسط شورای اسلامی شهر در زمینه پرداخت حق الزحمه به اعضای کمیسیون های قانونی نظیر کمیسیون های موضوع مواد ۷۷ و ۱۰۰ قانون شهرداری از صلاحیت شورای اسلامی شهر مصرح در ماده ۷۱ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ خارج است، بنابراین مصوبات شماره ۲۱۶/۹۱-۲۶/۲/۱۳۹۱، ۱۳۵۹/۹۲-۲۱/۱۱/۱۳۹۲، ۱۲۹۶/۹۳-۱۵/۹/۱۳۹۳، مصوبه شماره ۱۷۴۰/۹۲-۲۵/۱۲/۱۳۹۲ شورای اسلامی شهر ماهدشت در خصوص تجویز افزایش پرداخت حق الجلسه اعضای کمیسیون های شهرداری و پرداخت پاداش به اعضای کمیسیون های مذکور به علت خارج بودن از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال میشود.
محمدکاظم بهرامی - رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری