رای وحدت رویه شماره ۱۱۶۹ -۱۱۷۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۰۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۱۷۰-۱۱۶۹

تاریخ دادنامه: ۸/۴/۱۴۰۰

شماره پرونده: ۰۰۰۰۳۸۸- ۰۰۰۰۳۱۷

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

اعلام کننده تعارض: آقای مرادعلی قادرپور و مدیرکل حقوقی و امور مجلس سازمان بیمه سلامت ایران

موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری

گردش کار: در خصوص دادخواست اشخاص مبنی بر پرداخت فوق العاده جذب و مزایای مرخصی مناطق محروم به کارکنان بیمه سلامت ایران، شعب دیوان آراء متفاوتی صادر کرده اند.

گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:

الف: شعبه ۳۹ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۸۰۹۹۸۰۹۵۷۶۰۱۷۸۳ با موضوع دادخواست آقای مرادعلی قادرپور به طرفیت سازمان بیمه سلامت کرمانشاه- صندوق بازنشستگی کشوری و به خواسته پرداخت فوق العاده جذب و مزایای مرخصی ارفاقی خدمت در مناطق جنگی موضوع قانون جذب نیروی انسانی به مناطق محروم و دورافتاده جنگی مصوب ۷/۱۲/۱۳۶۷ به موجب دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۷۶۰۰۶۷۱-۶/۳/۱۳۹۹ به شرح زیر رای صادر کرده است:

در خصوص دادخواست شاکی به طرفیت خوانده به خواسته فوق الذکر با توجه به مندرجات اوراق پرونده و متن دادخواست شاکی و ضمائم پیوست نظر به اینکه مطابق تصاویر احکام کارگزینی پیوست خدمت نامبرده در مناطق محروم به لحاظ احصاء محل خدمت وی در لیست جدول گروه بندی کشور جزو مناطق محروم محرز است به استناد ماده ۲ قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده جنگی مصوب ۷/۱۲/۱۳۶۷ که برای مستخدمین شاغل در مناطق مذکور علاوه بر مرخصی استحقاقی حق استفاده از یک ماه مرخصی در ازای هر سال خدمت را منظور نموده که در صورت عدم استفاده از آن حقوق و فوق العاده های مربوطه در پایان هر سال تقویمی به وی پرداخت خواهد شد شکایت موجه تشخیص و به استناد مواد مذکور و ماده ۱۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ و دادنامه شماره ۸۳-۸۷ مورخ ۲۵/۲/۱۳۸۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت و الزام خوانده به پرداخت موضوع شکایت مدت اشتغال شاکی در مناطق محروم اسلام آباد غرب از ۱۳۷۵ تا ۲۹/۱۲/۱۳۸۵ بر اساس حقوق مندرج در آخرین حکم کارگزینی دوران خدمت صادر و اعلام می‌شود. در خصوص دعوای شاکی به طرفیت صندوق بازنشستگی کشوری مستند به بند (پ) ماده ۵۳ قانون دیوان قرار رد شکایت صادر می‌گردد. رای صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تتجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.

در اثر تجدیدنظر خواهی از رای مذکور، شعبه ۲۹ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۹۹۰۲۸۱۴-۱۶/۹/۱۳۹۹ به شرح زیر رای صادر کرده است:

در خصوص تجدیدنظر خواهی به عمل آمده از دادنامه شماره ۶۷۱-۶/۳/۱۳۹۹ شعبه ۳۹ بدوی دیوان عدالت اداری که به موجب آن نسبت به خواسته تجدیدنظر خوانده مبنی بر الزام به پرداخت فوق العاده جذب و حقوق و مزایای مرخصی خدمت در مناطق محروم و دورافتاده از سال ۱۳۷۵ تا پایان سال ۱۳۸۵ حکم به ورود شکایت صادر شده است. با بررسی مندرجات اوراق پرونده و دقت در دفاعیات طرفین پرونده و در مستندات قانونی، صرف

نظر از اینکه تجدیدنظر خوانده همه احکام کارگزینی خود را پیوست دادخواست بدوی ارسال نکرده است نظر به اینکه بر اساس ماده ۱ قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده مزایای قانون مذکور با شرایط مندرج در آن قانون به کارکنان دستگاه های دولتی مشمول قانون استخدام کشوری و مقررات استخدامی شرکتهای دولتی پرداخت می شده است و با توجه به اینکه سازمان بیمه سلامت ایران که قبلاً با نام سازمان بیمه خدمات درمانی بود بر اساس اساسنامه خاص خود که توسط هیات وزیران در تاریخ ۲۴/۱۲/۱۳۷۳ به تصویب رسیده و در تاریخ ۱۲/۲/۱۳۷۴ به تایید شورای نگهبان رسیده و دارای شخصیت حقوقی مستقل اداره می شده و کارکنان آن سازمان بر اساس آن اساسنامه به کار گرفته می‌شوند علیهذا از مقررات قانون استخدام کشوری و مقررات استخدامی شرکتهای دولتی خارج بوده اند علیهذا تجدیدنظر خواهی موجب تشخیص می‌شود و به استناد آراء وحدت رویه صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله شماره ۲۲۵-۹/۴/۱۳۸۷ و شماره ۵۹۳-۳/۹/۱۳۸۷ و ماده ۷۱ قانون تشکیلات و آیین دادرسی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته به شماره یاد شده، حکم به رد شکایت تجدیدنظر خوانده صادر و اعلام می‌شود. این رای قطعی است.

ب: شعبه ۲۸ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۸۰۹۹۸۰۹۰۴۱۰۰۷۹۳ با موضوع دادخواست آقای مرتضی سنجابی به طرفیت اداره بیمه سلامت کرمانشاه و به خواسته پرداخت فوق العاده مرخصی مناطق محروم از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۷ به موجب دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۴۱۰۱۴۴۶-۱۵/۷/۱۳۹۸ به شرح زیر رای صادر کرده است:

با توجه به بررسی اوراق و محتویات پرونده و لایحه جوابیه مطابق ماده ۲ قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده و مناطق جنگی مستخدمین مشمول ماده یک قانون علاوه بر مرخصی استحقاقی به نسبت مدت خدمت در نقاط مذکور برابر قانون حق استفاده از یک ماه مرخصی در ازای هر سال خدمت با دریافت حقوق و

فوق العاده های مربوط را خواهند داشت و با عنایت به اینکه طرف شکایت مدرکی دال بر پرداخت فوق العاده مذکور ارائه ننموده است و از طرفی دلیل و مدرکی که حاکی از این امر باشد که شاکی مشمول ماده ۴ قانون یاد شده می‌باشد و موظف به خدمت در محل خدمتی وی باشد ارائه نگردیده است بنابراین شکایت مطروحه موجه تشخیص و مستنداً به ماده ۱۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود آن صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره طرف ۲۰ روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.

رای مذکور به موجب دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۶۳۰۳۹۶۹-۱۸/۱۰/۱۳۹۸ در شعبه ۲۸ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است.

ج: شعبه ۳۱ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۸۰۹۹۸۰۹۰۰۶۰۰۴۸۴ با موضوع دادخواست آقای حسین حسنی به طرفیت ۱- سازمان بیمه سلامت ۲- دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه و به خواسته پرداخت وجوه مرخصی ارفاقی خدمت در مناطق جنگی موضوع قانون جذب نیروی انسانی به مناطق محروم و دورافتاده جنگی مصوب ۷/۱۲/۱۳۶۷ به موجب دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۰۶۰۰۲۲۴-۲۵/۱/۱۳۹۹ به شرح زیر رای صادر کرده‌است:

در خصوص دادخواست شاکی به طرفیت خوانده به خواسته فوق الذکر با توجه به مندرجات اوراق پرونده و متن دادخواست شاکی و ضمائم پیوست نظر به اینکه مطابق تصاویر احکام کارگزینی پیوست خدمت نامبرده در مناطق محروم به لحاظ احصاء محل خدمت وی در لیست جدول گروه بندی کشور جزء مناطق محروم محرز است به استناد ماده ۲ قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده جنگی مصوب ۷/۱۲/۱۳۶۷ که برای مستخدمین شاغل در مناطق مذکور علاوه بر مرخصی استحقاقی حق استفاده از یک ماه مرخصی در ازای هر سال خدمت را منظور نموده که در صورت عدم استفاده از آن حقوق و فوق العاده های مربوطه در پایان هر سال تقویمی

به وی پرداخت خواهد شد شکایت موجه تشخیص و به استناد مواد مذکور و ماده ۱۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ و دادنامه شماره۸۳-۸۷ مورخ ۲۵/۲/۱۳۸۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت و الزام خواندگان به پرداخت موضوع شکایت مدت اشتغال شاکی در مناطق محروم به تناسب خدمت در هر یک از سازمان های خوانده بر اساس حقوق مندرج در آخرین حکم کارگزینی دوران خدمت صادر و اعلام می‌شود. رای صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.

در اثر تجدیدنظر خواهی از رای مذکور، شعبه ۲۴ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۵۲۰۱۱۲۸-۳/۴/۱۳۹۹ به شرح زیر رای صادر کرده است:

مطابق مادتین ۱ و ۲ قانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده و مناطق جنگی مصوب ۱۳۶۷ به منظور جذب و نگهداری نیروی انسانی به مستخدمین مشمول قانون استخدام کشوری و مقررات استخدامی شرکت‌های دولتی که در نقاط محروم و دورافتاده و مناطق جنگی انجام وظیفه می کنند، فوق العاده ای به عنوان فوق العاده جذب و نگهداری پرداخت است و مستخدمین مزبور علاوه برمرخصی استحقاقی که بر اساس مقررات مربوط به آنان تعلق می‌گیرد به نسبت مدت خدمت در نقاط محروم حق استفاده از یک ماه مرخصی در ازای هر سال خدمت با دریافت حقوق و فوق العاده مربوطه را دارا می‌باشند. لذا اولاً: در خصوص مطالبه مزایای قانون فوق الاشعار از تاریخ ۱۳۸۶ به بعد توسط شاکی با توجه به مصوبه شماره ۷۶۲۲۹/ت۴۰۹۹۶ه--۱۰/۴/۱۳۸۸ هیات وزیران که مناطق مشمول قانون جذب نیروی انسانی به مناطق محروم و... را منحصر به دهستانها و روستاها نموده و محل اشتغال شاکی شهرستان بوده و خروج موضوعی از مقررات فوق دارد. ادعای شاکی را غیر وارد می داند و ثانیاً: برابر احکام کارگزینی ارائه شده شاکی فوق العاده جذب مناطق محروم در سالهای ۱۳۷۹ الی ۱۳۸۵ به شاکی پرداخت شده است که در قسمت های مذکور تجدیدنظر خواسته را نقض و رای به رد شکایت صادر می‌شود و در

خصوص سایر قسمت های دادنامه تجدیدنظر خواسته نظر به اوراق پرونده و مستندات ابرازی در مرحله بدوی اظهارات تجدیدنظر خواه در دادخواست تجدیدنظر خواهی و با عنایت به اینکه تجدیدنظر خواهی به عمل آمده نسبت به دادنامه تجدیدنظر خواسته به کیفیتی نیست که موجبات نقض اساس دادنامه صادره را فراهم سازد و ایراد شکلی و ماهوی موثری از حیث رسیدگی بر آن وارد نمی‌باشد، بنابراین مستنداً به مواد ۷۱ و ۱۲۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ ناظر به ماده ۳۴۹ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی انقلاب در امور مدنی و آراء شماره ۱۹-۱۷/۳/۱۳۷۶، ۷۲۳-۲۲/۸/۱۳۸۶، ۴۵۹ الی ۴۹۶-۱۱/۱۱/۱۳۸۹، ۳۵ الی ۳۶-۲۶/۱/۱۳۹۲ و ۵۹۳-۳/۹/۱۳۸۷ هیات عمومی دیوان عدالت اداری ضمن رد تجدیدنظرخواهی به عمل آمده دادنامه تجدیدنظر خواسته را در این قسمت تایید می‌نماید. این رای قطعی است.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۸/۴/۱۴۰۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

الف- تعارض در آراء محرز است.

ب- اولاً: سازمان بیمه ‌خدمات درمانی به موجب ماده ۵ قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور مصوب ۳/۸/۱۳۷۳، به صورت شرکت دولتی تاسیس شده و به موجب اصلاحیه ماده ۵ قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور مصوب ۷/۸/۱۳۷۴، سازمان بیمه خدمات درمانی در صورتی تابع مقررات عمومی دولت و ‌موسسات تشکیل شده با سرمایه دولت می‌شود که در مقررات مزبور صراحتاً از آن یاد شده باشد. همچنین برمبنای تبصره ۲ ماده مذکور مقرر شده است که نحوه اداره و حدود و شمول عملیات و فعالیت سازمان بیمه خدمات درمانی بر طبق اساسنامه‌ای خواهد بود که حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ تصویب قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور به پیشنهاد شورای عالی بیمه خدمات درمانی کشور، به تصویب هیات وزیران می‌رسد. به موجبه تصویب‌نامه شماره ۲۱۷۷۸/ت۱۴۸۶۱ه--۲۲/۲/۱۳۷۴ هیات وزیران، اساسنامه سازمان مذکور به تصویب رسیده و به موجب ماده ۲ آن، سازمان بیمه خدمات درمانی دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری است و براساس بند «ت» ماده ۱۰ و بند «ت» ماده ۱۷ این تصویب‌نامه، تصویب آیین‌نامه اداری، مالی، معاملاتی و استخدامی سازمان بیمه خدمات درمانی برعهده مجمع عمومی سازمان است و در نتیجه سازمان مذکور از شمولقانون استخدام کشوری مصوب سال ۱۳۴۵ و قانون مقررات استخدامی شرکت های دولتیمصوب سال ۱۳۵۲ خارج است. ثانیاً: به موجب بند «ب» ماده ۳۸ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب سال ۱۳۸۹ مقرر شده است که: «به دولت اجازه داده می‌شود بخش های بیمه‌های درمانی کلّیه صندوق های موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده۵قانون محاسبات عمومی کشور را در سازمان بیمه خدمات درمانی ادغام نماید. تشکیلات جدید «سازمان بیمه سلامت ایران» نامیده می‌شود. کلّیه امور مربوط به بیمه سلامت در این سازمان متمرکز می‌شود. اساسنامه سازمان بیمه سلامت ایران با پیشنهاد معاونت به تصویب هیات ‌وزیران می‌رسد...» در همین راستا، اساسنامه سازمان بیمه سلامت ایران نیز به موجب تصویب‌نامه شماره ۱۰۲۸۲۸/ت۴۷۶۴۴ه--۲۲/۵/۱۳۹۱ به تصویب هیات وزیران رسیده و براساس ماده ۲ آن مقرر شده است: «سازمان از ادغام بخشهای بیمه درمانی کلّیه صندوق‌های موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده ۵ قانون محاسبات عمومی کشور در سازمان (صندوق) بیمه خدمات درمانی، تاسیس و بر اساس مفاد این اساسنامه، قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین

اجتماعی و سایر قوانین مربوط اداره می‌شود و کلّیه امور، وظایف و فعالیتهای مربوط به بیمه سلامت در این سازمان متمرکز می‌گردد» و به موجب بند «د» ماده ۱۰ اساسنامه مذکور، تصویب آیین‌نامه اداری و استخدامی، مالی و معاملاتی سازمان بیمه سلامت برعهده هیات امنای سازمان قرار داده شده است. با توجه به مراتب فوق و با توجه به اینکه مزایایقانون جذب نیروی انسانی به نقاط محروم و دورافتاده و مناطق جنگی مصوب سال ۱۳۶۷شامل مستخدمینی است که مشمولقانون استخدام کشوری مصوب سال ۱۳۴۵ و قانون مقررات استخدامی شرکتهای دولتیمصوب سال ۱۳۵۲هستند و کارکنانسازمان بیمه ‌خدمات درمانیتا زمان تصویب قانون مدیریت خدمات کشوری و به جانشینی سازمان بیمه سلامت ایران مشمول مقررات استخدامی خاص خود بوده‌اند و با لحاظ مفاد آرای شماره ۷۵ الی ۷۸-۲۵/۲/۱۳۸۴، شماره ۹۰۸-۲۹/۸/۱۳۸۶، شماره ۲۲۵-۹/۴/۱۳۸۷ و شماره ۱۰۵۸ الی ۱۰۶۱-۲۲/۵/۱۳۹۸ هیات عمومی دیوان عدالت اداری، دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۹۹۰۲۸۱۴-۱۶/۹/۱۳۹۹ صادره از شعبه ۲۹ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری که در خصوص خواسته الزام به پرداخت فوق‌العاده جذب و مزایای مرخصی مناطق محروم به کارکنان سازمان بیمه سلامت ایران (سازمان بیمه خدمات درمانی) بر رد شکایت صادر شده، صحیح و منطبق با موازین قانونی است. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۲ و ماده ۸۹ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است./

محمد مصدق

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری