رای وحدت رویه شماره ۱۲۹۴ مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۱۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۲۹۴
تاریخ دادنامه: ۱۴۰۰/۰۴/۱۵
شماره پرونده: ۹۹۰۲۶۸۳
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
اعلام کننده تعارض: آقای محمدرضا پورقربانی
موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
گردش کار: در خصوص درخواست برخی از شرکت کنندگان آزمون استخدامی مورخ ۱/۱۰/۱۳۹۶ دانشگاه های علوم پزشکی مبنی بر همتراز کردن رشته «مهندسی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی» با رشته « مهندسی تاسیسات حرارتی و برودتی» شعب دیوان عدالت اداری آراء معارض صادر کرده اند. برخی شعب با این استدلال که بر اساس مندرجات دفترچه آزمون استخدامی، شرایط احراز تحصیلی کد رشته محلهای انتخابی، دارا بودن « مهندسی تاسیسات» با گرایش های خاص بوده و رشته تحصیلی «مهندسی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی» با رشته های تحصیلی مندرج در آگهی استخدامی تطابق ندارد، حکم به رد شکایت صادر کرده اند، اما برخی شعب به استناد نامه های شماره ۲/۲۱/۲۰۹۲۰۷-۲۷/۸/۱۳۹۷ و ۵۴۵۵۲/۲-۱۳/۳/۱۳۹۷ وزارت علوم که اعلام داشته شورای عالی برنامه ریزی آموزش عالی در جلسه ۲۲۱-۱/۵/۱۳۷۰، رشته کارشناسی ناپیوسته مهندسی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی را با دوره کارشناسی رشته تاسیسات حرارتی و برودتی تطبیق و همتراز نموده و سرفصل در دوره با هم یکسان است. حکم به ورود شکایت صادر کرده اند.
گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:
الف: شعبه ۲۵ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای رضا فیروزی به خواسته الزام بر استخدام به دلیل همتراز بودن رشته مهندسی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی با رشته مهندسی تاسیسات حرارتی و برودتی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، ضمن نقض دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۴۱۰۲۲۰۳-۱۵/۱۰/۱۳۹۸ صادره از شعبه ۲۸ بدوی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۵۸۰۱۷۲۳-۲/۴/۱۳۹۹ به شرح زیر رای به رد شکایت صادر کرده است:
نظر به اینکه رشته تحصیلی شاکی مطابق رشته مورد نیاز برای تصدی شغل مورد تقاضا مطابق مندرجات آگهی منتشره نبوده است از طرفی رشته تحصیلی رقیب وی نیز که با اعمال امتیازات ناشی از سوابق با رشته اعلامی در آگهی مطابقت نداشته است و هیچ کس برای پست مذکور پذیرش نشده است با وضع موصوف پذیرش وی نافی حقوق افرادی که دارای رشته تحصیلی مشابه با رشته تحصیلی شاکی بوده اند و از شرکت در آزمون محروم بوده اند خواهد شد بنابراین ادامه فرایند اجرایی استخدام شاکی توجیه قانونی ندارد لذا ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام میگردد.
ب: شعبه ۲۷ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای باقر احمدی به خواسته الزام به معرفی خواهان جهت ادامه فرایند استخدامی بدون ایراد به مدرک تحصیلی وی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج ضمن نقض دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۰۳۰۱۷۴۱-۲۲/۷/۱۳۹۹ صادره از شعبه ۲۷ بدوی دیوان عدالت اداری، به موجب دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۶۰۰۲۱۱۹-۱۵/۹/۱۳۹۹ به شرح زیر رای به رد شکایت صادر کرده است:
از آنجایی که به موجب گواهی نامه موقت پایان تحصیلات (ص ۱۴) رشته تحصیلی نامبرده در مقطع کارشناسی ناپیوسته مهندسی رشته مهندسی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی بوده است و با رشته های تحصیلی مندرج در آگهی استخدام جهت پذیرش رشته شغلی مورد نظر تطابق ندارد از سوی دیگر با توجه به اینکه به موجب رای شماره ۴۷۵ و ۴۷۴-۱۷/۵/۱۳۹۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری رعایت مفاد آگهی استخدام ضروری است بنابراین صرف همسان بودن و همتراز بودن سرفصل های رشته مهندسی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی با رشته مهندسی تاسیسات حرارتی و برودتی بر اساس آنچه که در نامه وزارت علوم به شماره ۲۰۹۳۰۷/۲۱/۰۲-۲۸/۷/۱۳۹۷ (ص ۶) و نامه شماره ۱۱۱۴۷/۲۵-۲۶/۸/۱۳۹۷ دانشگاه فنی و حرفه ای (ص۲) اشاره شده نمیتواند موجد ایجاد حق برای شاکی شود چرا که در نامه های اخیرالذکر اشاره ای به اینکه رشته های تحصیلی مورد اشاره در آگهی استخدامی مصوب وزارت علوم نیستند و در زمان انتشار آگهی فارغ التحصیل نداشته اند نشده است و در نامه دانشگاه فنی و حرفه ای در بند ۱ آن اشاره نشده است که سال ۱۳۸۷ کدام رشته به تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی و مهندسی تکنولوژی تغییر نام یافته است لذا اعتراض تجدیدنظر خواه موجه تشخیص و با اجازه حاصل از ماده ۷۱ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام میشود.
ج: شعبه ۲۳ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای سیدمهراب تقویان به خواسته الزام به شروع به کار پس از انجام ازمون استخدامی سال ۱۳۹۶ دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، ضمن نقض دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۲۴۰۰۴۶۹-۱۲/۳/۱۳۹۸ صادره از شعبه ۴۰ بدوی دیوان عدالت اداری، به موجب دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۹۳۰۳۳۵۶-۸/۸/۱۳۹۸ به شرح زیر رای به ورود شکایت صادر کرده است:
به جهت اینکه رئیس دانشگاه فنی و حرفه ای طی نامه شماره ۱۱۱۴۷/۲۵-۲۶/۸/۱۳۹۷ اعلام نموده که در سال ۱۳۸۷ عنوان رشته های دوره های کارشناسی ناپیوسته از سوی گروه مهندسی و تایید شورای عالی برنامه ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به مهندسی تکنولوژی تغییر نامه یافته که شامل دوره کارشناسی ناپیوسته تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی نیز میشود و مدیرکل دفتر برنامه ریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به موجب نامه شماره ۲۰۹۲۰۷/۲۱/۰۲-۲۷/۸/۱۳۹۷ اعلام نموده است بر اساس مطابقت ریز نمرات سرفصل گذرانده شده در رشته کارشناسی ناپیوسته مهندسی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی و برنامه درسی دوره کارشناسی رشته تاسیسات حرارتی و برودتی مصوب جلسه ۲۲۱-۱/۵/۱۳۷۰ شورای عالی برنامهریزی آموزش عالی مشخص شده این دو سرفصل با هم یکسان هستند بنابراین با عنایت به مراتب فوق تغییر عنوان رشته تحصیلی بدون اینکه محتوای آن تغییر پیدا نماید خارج از اراده تجدیدنظر خواه بوده است و اگر چنین باشد امکان جذب و استخدام برای چنین شخصی در هیچ زمانی فراهم نخواهد شد و این امر برخلاف عدالت و انصاف است و با توجه به اینکه رشته تحصیلی شاکی از لحاظ محتوا و سرفصل دروس یکسان میباشد لذا تجدیدنظر خواهی مقرون به صحت تشخیص و مستنداً به ماده ۷۱ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ضمن نقض دادنامه معترض عنه حکم به ورود شکایت شاکی در حد الزام طرف شکایت به ادامه مراحل استخدام نامبرده صادر و اعلام میگردد.
د: شعبه ۲۵ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری در مقام اعمال ماده ۷۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، در خصوص دادخواست آقای رضا راوند به خواسته الزام به شروع به کار پس از آزمون استخدامی سال ۱۳۹۶ به جهت همتراز بودن رشته مهندسی تاسیسات حرارتی و برودتی با رشته های مندرج در فراخوان آزمون استخدامی ۱۳۹۶ به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج ضمن نقض دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۶۰۰۰۲۷۴-۳۱/۱/۱۳۹۹ صادره از شعبه ۲۷ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری و تایید دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۷۰۰۲۴۸۷-۱۱/۹/۱۳۹۸ صادره از شعبه ۳۶ دیوان عدالت اداری، به موجب دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۵۸۰۲۸۳۹-۱۰/۶/۱۳۹۹ به شرح زیر رای به ورود شکایت صادر کرده است:
بر اساس گواهی های صادره از مدیرکل دفتر برنامه ریزی آموزش عالی وزارت علوم و معاونت آموزش وزارت مذکور به شماره های ۲۰۹۲۰۷/۲۱/۰۲-۲۷/۸/۱۳۹۷ و ۵۴۵۵۲/۲-۱۳/۳/۱۳۹۷ مبنی بر اینکه سرفصل دروس گذرانده شده هر دو رشته یکسان بوده و در سال ۱۳۸۷ عنوان مهندسی تاسیسات مکانیکی به مهندسی تکنولوژی تاسیسات تغییر نام یافته است از طرفی تعدادی از سایر دانشگاه های کشور داوطلبین با همان رشته را برای شغل مذکور استخدام نمودهاند علیهذا با پذیرش درخواست اعمال ماده ۷۵ قانون استنادی ضمن نقض دادنامه شماره ۴۷۴-۳۱/۱/۱۳۹۹ حکم به تایید دادنامه تجدیدنظر خواسته صادر و اعلام میگردد.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۵/۴/۱۴۰۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
الف- تعارض در آراء محرز است.
ب- اولاً: هرچند به موجب بند «و» ماده ۴۲ قانون مدیریت خدمات کشوری یکی از شرایط عمومی استخدام، دارا بودن مدرک تحصیلی دانشگاهی و یا مدارک همتراز برای مشاغلی است که مدارک همتراز در شرایط احراز آنها پیشبینی شده است و برمبنای ماده ۷۰ قانون مذکور: «شرایط تصدی مشاغل اختصاصی دستگاههای اجرایی به تناسب وظایف پستهای قابل تخصیص به هر شغل، از لحاظ معلومات، تحصیلات، تجربه، مهارت و دورههای آموزشی مورد نیاز و عوامل موثر دیگر با پیشنهاد دستگاه اجرایی و تایید سازمان و تصویب شورای توسعه مدیریت تعیین میگردد و در انتصاب افراد به مشاغل مذکور رعایت شرایط مصوب الزامی میباشد» و جزء ۲ بند «ب» ماده ۱۱۶ قانون مدیریت خدمات کشوری نیز تصویب شرایط احراز رشتههای شغلی را برعهده شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی قرار داده و در نتیجه داشتن مدرک تحصیلی مصوب در طرح طبقهبندی مشاغل برای استخدام در شغل مورد نظر الزامی است، ولی با توجه به اینکه به موجب بند «د» ماده ۱ قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مصوب سال ۱۳۸۳ تامین نیروی انسانی متخصص و توسعه منابع انسانی کشور از اهداف وزارت علوم است و به موجب بند ۴ قسمت «ج» ماده ۲ قانون مذکور، تعیین و تایید ارزش علمی مدارک تحصیلی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی (دولتی و غیردولتی) داخل کشور به عنوان یکی از ماموریتها و اختیارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تعیین شده، بنابراین چنانچه وزارت مذکور بنا بر مقتضیات زمانی بدون تغییر در محتوای رشتههای تحصیلی دانشگاهی تغییراتی را در عناوین مدارک تحصیلی اعمال و آن را اعلام نماید، این امر باید ملاک عمل قرار بگیرد. ثانیاً: براساس نامه شماره ۵۴۵۵۲/۲-۱۳/۳/۱۳۹۷ معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در سال ۱۳۸۷ عنوان رشتههای هفتگانه گروه مهندسی ساختمان (معماری، عمران، تاسیسات مکانیکی ساختمان، تاسیسات برقی، نقشهبرداری، ترافیک و شهرسازی) به «مهندسی تکنولوژی» تغییر نام یافته و مقرر شده است که چنانچه دورههای کاردانی با کارشناسی ناپیوسته و با دورههای کارشناسی پیوسته و کارشناسی ناپیوسته (با مدارک دارای پیشوند تکنولوژی و یا علمی - کاربردی) در این رشتهها، منطبق و هم راستا باشند، مدارک دانش آموختگان این دورهها همتراز ارزیابی شوند. همچنین به موجب نامه شماره ۱۱۱۴۷/۲۵-۲۶/۸/۱۳۹۷ دانشگاه فنی و حرفهای، در سال ۱۳۸۷ عنوان رشتههای دورههای کارشناسی ناپیوسته با تایید شورای عالی برنامهریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به «مهندسی تکنولوژی» تغییر نام یافته که شامل «دوره کارشناسی ناپیوسته تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی» نیز هست و براساس نامه شماره ۲۰۹۳۰۷/۲۱/۰۲-۲۷/۸/۱۳۹۷ مدیرکل دفتر برنامهریزی آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، مطابقت ریزنمرات رشته کارشناسی ناپیوسته مهندسی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی و برنامه درسی دوره کارشناسی رشته مهندسی تاسیسات حرارتی و برودتی مورد بررسی قرار گرفته و مشخص شده است که این دو سرفصل با یکدیگر یکسان هستند و دورههای کارشناسی ناپیوسته و پیوسته دارای پیشوند تکنولوژی، منطبق و هم راستا با یکدیگرند و مدارک دانش آموختگان این دورهها همتراز ارزیابی میشود. با عنایت به مراتب فوق، اگرچه در بخش تذکرات آگهی استخدامی مورخ ۱/۱۰/۱۳۹۶ قید شده است که داوطلبان صرفاً در صورتی میتوانند در این آزمون ثبت نام نمایند که عنوان مقطع، رشته و گرایش تحصیلی آنان به طور کامل در شرایط احراز مشاغل ذکر شده باشد و چنانچه در هر مرحله از فرآیند جذب مشخص گردد که مقطع، رشته و یا گرایش تحصیلی آنان با شرایط ذکر شده در آگهی منطبق نبوده و دارای پسوند و پیشوند کمتر یا بیشتر باشد، از سایر مراحل استخدام حذف خواهند شد؛ ولی از آن جایی که در طرح طبقهبندی مشاغل برای احراز عنوان شغلی «مهندس تاسیسات» مدارک همتراز در یکی از رشتههای تحصیلی مکانیک (تاسیسات حرارتی و برودتی، تاسیسات) و تاسیسات (کلّیه گرایشها) پیشبینی شده و به موجب مستندات فوقالذکر مدرک تحصیلی «مهندسی تکنولوژی تاسیسات حرارتی و برودتی» با مدرک تحصیلی «مهندسی تاسیسات حرارتی و برودتی» همتراز گردیده و هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز به موجب دادنامه شماره ۱۳۶۹-۲۰/۱۰/۱۳۹۹ در همین ارتباط به جهت نادیده گرفته شدن صلاحیت وزارت علوم در تطابق رشتههای تحصیلی دانشگاهی اطلاق مصوبه مورد شکایت را ابطال کرده است، بنابراین در مجموع آراء شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۹۳۰۳۳۵۶-۸/۸/۱۳۹۸ صادر شده از شعبه ۲۳ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری و شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۵۸۰۲۸۳۹-۱۰/۶/۱۳۹۹ صادر شده از شعبه ۲۵ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری که بر همین اساس بر وارد دانستن شکایت اصدار یافتهاند، صحیح و منطبق با موازین قانونی هستند. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۲ و ماده ۸۹ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازمالاتباع است.
محمد مصدق- رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری