رای وحدت رویه شماره ۱۳۲۳ مورخ ۱۳۹۷/۰۵/۲۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۳۲۳

تاریخ دادنامه: ۱۳۹۷/۰۵/۲۳

شماره پرونده: ۹۷/۱۷۲۹

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

اعلام کننده تعارض: خانم میترا بهشتی نژاد

موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری

مقدمه: به موجب بند ۴ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال ۱۳۸۶ مقرر شده کارمندان زن شاغل مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری که فاقد همسر بوده یا همسر آنان معمول و از کارافتاده شده یا خود به تنهایی متکفل مخارج فرزندان هستند مستحق دریافت کمک هزینه عائله مندی می‌باشند. بند یاد شده مورد تفسیر مجلس شورای اسلامی قرار گرفت که حاصل از قانون تفسیر بند مذکور مصوب سال ۱۳۹۰ می‌باشد که مقرر داشته زنان مجرد شاغل، از حق عائله مندی برخوردار می‌شوند. شاکیان از زنان مجرد شاغل در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان هستند و با استناد به قوانین یاد شده، الزام دانشگاه متبوعشان به پرداخت حق عائله مندی از دیوان عدالت اداری درخواست کرده اند. شعب دیوان در رسیدگی به این گونه دادخواستها آراء معارض صادر می کنند.

گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:

الف: شعبه ۳ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۳۰۹۹۸۰۹۰۰۳۰۰۲۸۵ با موضوعدادخواست خانم بهجت امینی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان و به خواسته الزام به پرداخت حق عائله مندی زنان از تاریخ ۱۳۹۱/۰۱/۰۱ به موجب دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۰۳۰۰۰۹۹ -۱۳۹۵/۰۱/۰۸ به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:

نظر به اینکه بر اساس بند ۴ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری و قانون تفسیر بند۴ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۹۰/۱۱/۱۸ کارمندان زن شاغل و بازنشسته و وظیفه بگیر مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری که دارای همسر نبوده و یا همسر آنان معلول یا از کارافتاده کلی می‌باشد و یا خود به تنهایی متکفل مخارج فرزندان هستند از مزایای کمک هزینه عائله مندی و اولاد برخوردار می‌باشند و مطابق مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی در خصوص قانون مذکور زنانی که ازدواج نکرده اند یا ازدواج کرده اند و از همسر خود جدا شده اند مشمول قانون موصوف هستند بنابراین با توجه به مراتب فوق الاشاره و رای وحدت رویه شماره ۸۲۰- ۱۳۹۱/۱۱/۰۹ و ۳۹۴- ۱۳۸۹/۰۱/۲۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری و با عنایت به اینکه حسب سند کلی تصویر پیوست شاکی فاقد همسر می‌باشد لذا شکایت شاکی وارد تشخیص و مستند به مواد ۱۰ و ۶۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت شاکی صادر و اعلام می‌نماید. رای صادر شده ظرف مهلت ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در محاکم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.رای مذکور به موجب رای شماره ۹۵۰۹۹۷۰۹۵۶۴۰۱۵۶۶-۱۳۹۵/۰۱/۰۷ شعبه ۱۴ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری عیناً تایید شده است.

ب: شعبه ۲ بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره ۹۳۰۹۹۸۰۹۰۰۲۰۰۱۷۳ با موضوع دادخواست خانم میترا بهشتی نژاد به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان و به خواسته الزام به پرداخت حق عائله مندی از تاریخ ۱۳۹۱/۰۱/۰۱ به موجب دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۰۲۰۰۳۵۳-۱۳۹۵/۰۳/۰۳ به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:

با توجه به مفاد بند ب ماده ۲۰ قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و اینکه از تاریخ ۱۳۹۱/۰۱/۰۱ آیین‌نامه اداری و استخدامی کارکنان غیر هیات علمی مصوب هیات امنای مربوطه حاکمیت یافته است که به موجب تبصره ۳ بند ۵ ماده ۵۴ آن، پرداخت کمک هزینه عائله مندی به کارکنانی که ازدواج نکرده اند و از جمله شاکی تجویز نشده است، لذا شاکی استحقاق دریافت کمک هزینه عائله مندی از تاریخ فوق الذکر به بعد را ندارد و مستنداً به مواد مذکور و ماده ۱۰ و مفهوم مخالف ماده ۱۱ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌گردد. این رای ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است.

رای مذکور بدون اعتراض به تقاضای تجدیدنظرخواهی، قطعیت یافت.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۳۹۷/۰۵/۲۳ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

اولاً: تعارض در آراء محرز است.

ثانیاً: با توجه به اینکه مطابق بند (ب) ماده ۲۰ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب سال ۱۳۸۹ و ماده ۱ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب سال ۱۳۹۵ دانشگاهها و موسسات آموزش عالی بدون رعایت بعضی از قوانین از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری بر اساس مصوبات هیات امناء که به تایید وزرای مربوطه می‌رسد عمل می کنند و در تبصره ۳ بند ۵ ماده ۵۴ آیین‌نامه اداری،استخدامی و تشکیلاتی کارکنان غیر هیات علمی دانشگاه/ دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، هزینه عائله مندی کارمندان زن شاغل، بازنشسته، از کارافتاده و وظیفه بگیر مشمول آیین‌نامه که همسر ندارند منحصراً برای زنانی که همسر آنها فوت شده و یا زنانی که مطلقه شده اند در نظر گرفته است، بنابراین زنان شاغلی که فاقد همسر هستند و سابقه ازدواج ندارند مشمول دریافت کمک هزینه عائله مندی نیستند و رای شعبه دوم دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۰۲۰۰۳۵۳-۱۳۹۵/۰۳/۰۳ که به رد شکایت صادر شده صحیح و موافق مقررات تشخیص شد. این رای به استناد بند ۲ ماده ۱۲ و ماده ۲۲ و ماده ۸۹ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است.

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری

محمدکاظم بهرامی