رای شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۷۲۴۰۲۸ مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۲۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شماره دادنامه: ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۰۷۲۴۰۲۸
تاریخ دادنامه: ۲۳/۳/۱۴۰۲
شماره پرونده: ۹۹۰۳۱۶۷
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای علیرضا شکیبایی
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر تفت
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۲ مصوبه شماره ۱۲۶-۲/۱۰/۱۳۹۹ شورای اسلامی شهر تفت
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند ۲ مصوبه شماره ۱۲۶-۲/۱۰/۱۳۹۹ شورای اسلامی شهر تفت را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" شورای اسلامی شهر تفت برابر با بند ۲ مصوبه شماره ۱۲۶-۲/۱۰/۱۳۹۹ برای باغات با مساحت کمتر از ۱۵۰۰ مترمربع مجوز ساخت و ساز با سطح اشغال ۱۰ درصد را تعیین نموده است این مصوبه با آنچه قانونگذار برابر با تبصره ۱ بند ۲-الف از دستورالعمل ماده ۱۴ قانون زمین شهری مقرر نموده در تناقض است. قابل ذکر است قانونگذار در ماده ۱۴ قانون زمین شهری اختیار وضع ضوابط، مقررات در خصوص نحوه تبدیل و تغییر کاربری، افراز و قدرالسهم و تفکیک باغات، اراضی کشاورزی و آیش را به وزارت مسکن و شهرسازی تجویز کرده است لیکن شورای اسلامی شهر تفت با اختیاراتی فراتر از آنچه مورد نظر قانونگذار قانون زمین شهری بوده است به وضع قوانینی جدید (مصوبه مورد اعتراض) نموده است نه تنها این امر برخلاف آشکار اصول فقهی و شرعی از جمله اصل تسلیط میباشد بلکه شورای شهر با صدور مصوبه فوق در مقام قانونگذاری و صدور قواعد آمره بر آمده است که از ظرفیت و توان مرجع مذکور خارج است. به موجب قوانین و مقررات متعدد و لازم الرعایه از جمله قوانین برنامه پنجم توسعه و قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی معماری ایران مصوب ۱۳۵۱ و نیز آییننامه نحوه بررسی و تصویب طرح های توسعه عمران محلی، ناحیه ای... مصوب ۱۳۷۸ کلیه دستگاه های اجرایی من جمله شهرداری ها مکلف به اجرای مصوبات شورای عالی از جمله مصداق آن (ماده ۱۴ قانون زمین شهری) میباشد. "
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
مصوبه شماره ۱۲۶-۲/۱۰/۱۳۹۹ شورای اسلامی شهر تفت
".............
۲- نامه شماره ۶۱۶۵-۱/۱۰/۱۳۹۹ فرمانداری محترم تفت در خصوص بند ۳ صورتجلسه ۱۳۴ شورای اسلامی شهر مطرح و به شرح ذیل اصلاح گردید، پیرو بند ۲ صورتجلسه شماره ۷۹ و بند ۳ صورتجلسه شماره ۱۳۴ شورای اسلامی شهر مقرر گردیده با عنایت به نظریه کمیته انطباق شهرستان برای باغات با مساحت کمتر از ۱۵۰۰ متر ۱۰ درصد سطح اشغال و برای باغات با مساحت بالای ۱۵۰۰ مترمربع طبق ضوابط و دستورالعمل های ماده ۱۴ قانون زمین شهری اقدام گردد. "
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نشده است.
در خصوص ادعای شاکی مبنی بر مغایرت مقرره مورد شکایت با موازین شرعی، قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره ۳۳۶۶۱/۱۰۲-۱۰/۸/۱۴۰۱ اعلام کرده است که چنانچه وضع مصوبه مورد شکایت در صلاحیت مرجع تصویب آن بوده است، مصوبه فی نفسه خلاف شرع نیست. تشخیص این موضوع بر عهده دیوان عدالت اداری است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۳/۳/۱۴۰۲ به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره ۳۳۶۶۱/۱۰۲ مورخ ۱۰/۸/۱۴۰۱ در رابطه با جنبه شرعی مقرره مورد شکایت اعلام کرده است که: «چنانچه وضع مصوبه مورد شکایت در صلاحیت مرجع تصویب آن بوده است، مصوبه فی نفسه خلاف شرع نیست. تشخیص این موضوع برعهده دیوان محترم عدالت اداری است.» با توجه به مفاد نظریه مزبور و با عنایت به اینکه براساس ماده ۱۴ قانون زمین شهری: «تبدیل و تغییر کاربری، افراز و تقسیم و تفکیک باغات و اراضی کشاورزی و یا آیش (اراضی موضوع ماده ۲ این قانون) با رعایت ضوابط و مقررات وزارت مسکن و شهرسازی و مواد این قانون بلااشکال است» و برمبنای تبصره این ماده: «نقل و انتقال آنگونه اراضی برای امر کشاورزی با قید مفاد موضوع این ماده در سند بلامانع است» و همچنین با لحاظ این موضوع که برمبنای ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، صلاحیت و اختیاری برای شوراهای اسلامی شهر در خصوص وضع مصوبه در مورد تغییر کاربری، سطح اشغال و... تعیین نشده است، بنابراین بند ۲ مصوبه شماره ۱۲۶ مورخ ۲/۱۰/۱۳۹۹ شورای اسلامی شهر تفت که متضمن اتّخاذ تصمیم در خصوص سطح اشغال است، خارج از حدود اختیار مرجع تصویبکننده آن بوده و خلاف شرع است و لذا مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی سال ۱۴۰۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود./
مهدی دربین
هیات عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری