رای شماره ۱۴۷۹ مورخ ۱۴۰۱/۰۹/۰۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۴۷۹
تاریخ دادنامه: ۱؍۹؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۰۰۱۸۳۹
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکیان: آقایان علی ناظریان جزی و علیرضا طغیانی خوراسگانی
موضوع شکایت و خواسته: ۱- ابطال ماده ۳۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال های ۱۳۹۷ الی ۱۳۹۹ شورای اسلامی شهر قم تحت عنوان عوارض اسناد رسمی
۲- ابطال تعرفه شماره ۵۰۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال های ۱۳۹۷ الی ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر خورزوق تحت عنوان عوارض حق الثبت
۳- ابطال تعرفه شماره ۱-۴ از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر دامنه تحت عنوان عوارض حق الثبت اسناد رسمی و تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی
۴- ابطال عوارض حق الثبت اسناد رسمی از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال های ۱۳۹۸ الی ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر زرین شهر
۵- ابطال عوارض حق الثبت از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال های ۱۳۹۸ الی ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر گزبرخوار
گردش کار: شاکیان به موجب دادخواستی واحد ابطال ماده ۳۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات سالهای ۱۳۹۷ الی ۱۳۹۹ شورای اسلامی شهر قم، تعرفه شماره ۵۰۱ از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال های ۱۳۹۷ الی ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر خورزوق، تعرفه شماره ۱-۴ از تعرفه عوارض و بهای خدمات سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر دامنه، عوارض حق الثبت اسناد رسمی از تعرفه عوارض و بهای خدمات سالهای ۱۳۹۸ الی ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر زرین شهر، عوارض حق الثبت از تعرفه عوارض و بهای خدمات سالهای ۱۳۹۸ الی ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر گزبرخوار را خواستار شده اند و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده اند که:
" ۱- هرچند شوراهای اسلامی شهر، بر اساس حکم کلی مقرر در بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران از صلاحیت وضع عوارض شهری برخوردارند و در تبصره ۱ ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال ۱۳۸۷ اختیار وضع عوارض که در قانون مذکور پیش بینی نشده تجویز گردیده و این مواد قانونی ناظر بر وضع عوارض محلی است لیکن موضوع عوارض در مصوبات مورد اعتراض که ۸% از حق الثبت اسناد رسمی به عنوان عوارض وصول میشود محلی نیست. بلکه حق الثبت به خزانه دولت واریز میشود، بنابراین شوراهای اسلامی شهرهای مورد درخواست ابطال مصوبه در تصویب مصوبات مورد اعتراض که ناظر بر فعالیت های ملی و کشوری است حق وضع عوارض ندارد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری پیشتر به موجب رای شماره ۲۰۴-۹؍۳؍۱۳۹۶ مصوبات عوارض حق الثبت اسناد رسمی تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی به ماخذ هشت درصد مصوب شورای اسلامی شهر اراک مورد عمل برای سال های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۳ شهر اراک را با توجه به اینکه عوارض حق الثبت اسناد رسمی محلی نیست و حق الثبت به خزانه دولت واریز میشود و شورای اسلامی شهر اراک حق وضع عوارض بر فعالیت های ملی ندارد، ابطال نموده است. طبق ماده ۹۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری جهت رسیدگی خارج از نوبت و بر اساس بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری و با توجه به اینکه مصوبات موضوع اخذ عوارض حق الثبت از اشخاص موجب تضییع حقوق اشخاص گردیده است ابطال عوارض ذکر شده که به لحاظ مغایرت با قانون و خروج از حدود اختیارات قانونی تصویب شده است را از تاریخ تصویب مصوبات معترض عنه به منظور جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص درخواست می نماییم. "
متن مقرره های مورد شکایت به شرح زیر است:
" تعرفه عوارض و بهاء خدمات سال ۱۳۹۷- ۱۳۹۸ شورای اسلامی شهر قم
ماده ۳۱-عوارض اسناد رسمی:
۸ % از مجموع درآمد حاصل از حق الثبت اسناد رسمی در دفاتر اسناد رسمی
تعرفه ۹۷-۵۰۱ شهرداری خورزوق
موضوع تعرفه: عوارض حق الثبت
معادله محاسبه عوارض:
نوع عوارض
عوارض مصوب سال ۱۳۹۶
عوارض پیشنهادی سال ۱۳۹۷
حق الثبت اسناد رسمی
۸ درصد حق الثبت
۸ درصد حق الثبت
توضیحات اجرایی تعرفه به شرح زیر است و کلیه اشخاص مالک، ذی نفع، ذی ربط و متقاضی مکلف به پرداخت بهای آن به حساب شهرداری خورزوق میباشند
۱- دریافت این عوارض مانع از دریافت سایر عوارض قانونی شهرداری نخواهد بود.
تعرفه ۹۸-۵۰۱ شهرداری خورزوق
موضوع تعرفه: عوارض حق الثبت
معادله محاسبه عوارض:
نوع عوارض
عوارض مصوب سال ۱۳۹۷
عوارض پیشنهادی سال ۱۳۹۸
حق الثبت اسناد رسمی
۸ درصد حق الثبت
۸ درصد حق الثبت
توضیحات:
۱- این تعرفه توسط شهرداری از متقاضیان دریافت نخواهد شد.
۲- دریافت این عوارض مانع از دریافت سایر عوارض قانونی شهرداری نخواهد بود.
تعرفه ۹۹-۵۰۱ شهرداری خورزوق
موضوع تعرفه: عوارض حق الثبت
معادله محاسبه عوارض:
نوع عوارض
عوارض مصوب سال ۱۳۹۸
عوارض پیشنهادی سال ۱۳۹۹
حق الثبت اسناد رسمی
۸ درصد حق الثبت
۸ درصد حق الثبت
توضیحات:
۱- این تعرفه توسط شهرداری از متقاضیان دریافت نخواهد شد.
۲- دریافت این عوارض مانع از دریافت سایر عوارض قانونی شهرداری نخواهد بود.
تعرفه ۱۴۰۰-۵۰۱ شهرداری خورزوق
موضوع تعرفه: عوارض حق الثبت
معادله محاسبه عوارض:
نوع عوارض
عوارض مصوب سال ۱۳۹۹
عوارض پیشنهادی سال ۱۴۰۰
حق الثبت اسناد رسمی
۸ درصد حق الثبت
۸ درصد حق الثبت
توضیحات:
۱- این تعرفه توسط شهرداری از متقاضیان دریافت نخواهد شد.
۲- دریافت این عوارض مانع از دریافت سایر عوارض قانونی شهرداری نخواهد بود.
تعرفه شماره ۱-۴ سال ۱۳۹۹ شهرداری دامنه مصوب شورای اسلامی شهر دامنه
تعرفه شماه (۱-۴) عوارض حق الثبت اسناد رسمی و تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی
ردیف
عنوان تعرفه عوارض
نحوه محاسبه عوارض مصوب قبلی
نحوه محاسبه عوارض مصوب بهمن ماه ۱۳۹۸
توضیحات
۱
عوارض حق الثبت اسناد رسمی و تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی
معادل ۸ % حق الثبت
معادل ۸ % حق الثبت
این عوارض توسط شهرداری وصول نخواهد شد
تعرفه شماره ۱-۴ سال ۱۴۰۰ شهرداری دامنه مصوب شورای اسلامی شهر دامنه
تعرفه شماه (۱-۴) عوارض حق الثبت اسناد رسمی و تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی
ردیف
عنوان تعرفه عوارض
نحوه محاسبه عوارض مصوب قبلی
نحوه محاسبه عوارض مصوب بهمن ماه ۱۳۹۹
توضیحات
۱
عوارض حق الثبت اسناد رسمی و تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی
معادل ۸ % حق الثبت
معادل ۸ % حق الثبت
این عوارض توسط شهرداری وصول نخواهد شد
عوارض حق الثبت اسناد رسمی سال ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ تعرفه عوارض محلی شهرداری زرین شهر مصوب شورای اسلامی شهر زرین شهر
عوارض حق الثبت اسناد رسمی
۸ درصد حق الثبت اسناد رسمی
تبصره یک: دفاتر اسناد رسمی موظف به وصول و ایصال عوارض این تعرفه به حساب شهرداری میباشند و در صورت عدم دریافت بایستی مبالغ آن را از مبالغ مالی خود پرداخت نمایند.
تبصره دو: دریافت این عوارض مانع از دریافت سایر عوارض قانونی شهرداری نخواهد بود.
عوارض حق الثبت سال ۱۳۹۸ تعرفه عوارض شهرداری گزبرخوار مصوب شورای اسلامی گزبرخوار
عنوان: عوارض حق الثبت سال ۱۳۹۸
مصوب سال ۱۳۹۷
پیشنهاد سال ۱۳۹۸
۸ % حق الثبت
۸ % حق الثبت
توضیحات: این تعرفه توسط شهرداری وصول نمی گردد.
عوارض حق الثبت سال ۱۳۹۹ تعرفه عوارض شهرداری گزبرخوار مصوب شورای اسلامی گزبرخوار
عنوان: عوارض حق الثبت سال ۱۳۹۹
مصوب سال ۱۳۹۸
پیشنهاد سال ۱۳۹۹
۸ % حق الثبت
۸ % حق الثبت
توضیحات: این تعرفه توسط شهرداری وصول نمی گردد.
عوارض حق الثبت سال ۱۴۰۰ تعرفه عوارض شهرداری گزبرخوار مصوب شورای اسلامی گزبرخوار
عنوان: عوارض حق الثبت سال ۱۴۰۰
کد:
تاریخ و مرجع تصویب کننده قبلی: ۱۳۸۸ - شورای اسلامی شهر گزبرخوار
شرح محاسبه عوارض محلی
A ۸ % حق الثبت
منظور از A ارزش محاسباتی ابتدای دفترچه عوارض محلی میباشد.
توضیحات: این عوارض توسط دفاتر اسناد رسمی به حساب خزانه معین استان واریز و خزانه معین موظف به واریز آن به حساب شهرداری میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر خورزوق به موجب لایحه شماره ۲۰؍۱۴۰۱؍ش؍۶-۱۹؍۲؍۱۴۰۱ توضیح داده است که:
" اولاً: شاکی هیچ دلیل و مدرکی دال بر اخذ عوارض موضوع شکایت توسط شهرداری ارائه ننموده است.
ثانیاً: در خصوص مصوبات مورد اشاره ۵۰۱-۹۷، ۵۰۱-۹۸، ۵۰۱-۹۹ و ۵۰۱-۱۴۰۰ پیوست شماره ۱ الی ۳ شهردار هیچ وجهی بابت عوارض حق الثبت اسناد رسمی دریافت ننموده است.
ثالثاً: در تعرفه عوارض سال ۱۴۰۰ مصوبه شورای اسلامی شهر خورزوق به طور کلی موضوع عوارض موصوف حذف گردیده است. علیهذا تقاضای تصمیم شایسته مبنی بر رد شکایت مطروحه را دارد. "
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف های دیگر شکایت (شورای اسلامی شهر قم، شورای اسلامی شهر دامنه، شورای اسلامی شهر زرین شهر، شورای اسلامی شهر گزبرخوار) تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ پاسخی واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱؍۹؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای اخیرالصدور شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۵۶۳-۱۷؍۳؍۱۴۰۱ این هیات، وضع عوارض برای نقل و انتقال املاک و اراضی با کاربری مسکونی و تجاری و سرقفلی و... در تمام اشکال آن توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین ماده ۳۱ تعرفه عوارض و بهای خدمات سالهای ۱۳۹۷ الی ۱۳۹۹ شهرداری قم، تعرفههای شماره ۹۷-۵۰۱، ۹۸-۵۰۱، ۹۹-۵۰۱ و ۱۴۰۰-۵۰۱ شهرداری خورزوق، تعرفه شماره ۱-۴ از تعرفه عوارض محلی سالهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ شهرداری دامنه، تعرفه مربوط به عوارض حق الثبت اسناد رسمی از عوارض محلی سالهای ۱۳۹۸ الی ۱۴۰۰ شهرداری زرین شهر و تعرفه مربوط به عوارض حق الثبت از عوارض محلی سالهای ۱۳۹۸ الی ۱۴۰۰ شهرداری گزبرخوار که به تصویب شوراهای اسلامی این شهرها رسیدهاند، به دلایل مندرج در آرای مذکور هیات عمومی دیوان عدالت اداری خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری