رای شماره ۱۸۵ مورخ ۱۳۷۵/۰۸/۲۶ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
کلاسه پرونده: ۲۶/۷۵
شماره دادنامه۱۸۵:
تاریخ رای: شنبه ۲۶ آبان ۱۳۷۵
شاکی: آقای جعفر معرفت
موضوع: ابطال بند (۱) بخشنامه شماره ۵۷/۲۳۳۵۲- ۶۶/۶/۱۷ شهرداری تبریز
مقدمه: شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشتهاند، در بند (۱) بخشنامه فوقالذکر مقرر گردیده «در گذرهای با عرض ۸ متر و کمتر از ۸ متر، پنجره در ارتفاع ۸/۱ متری تعبیه خواهد شد» بدیهی است که نصب پنجره به ترتیب ضوابط مذکور به معنای محرومیت ساکنان ساختمان از نور و روشنایی که از اهم ضروریات زندگی و بهرهمندی از آن حق طبیعی و انسانی همه افراد جامعه است میباشد. بخشنامه مذکور با اصول ۲۰ و ۴۰ قانون اساسی و موازین شرعی مغایرت دارد لذا درخواست ابطال آن را مینماید. شهردار تبریز در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۵۹/۳۸۹۴ مورخ ۱۳۷۴/۰۲/۱۹ اعلام داشتهاند مدلول بخشنامه مذکور در جهت حمایت از حقوق انسانی با رعایت موازین اسلام منعکس در اصل ۲۰ قانون مذکور است و اعمال موازین اسلامی در بخشنامه یاد شده وسیله اضرار به غیر هم قرار نگرفته است زیرا تعیین ارتفاع ۸/۱ متر برای تعبیه پنجره در طبقات بالای همکف ساختمانها و تعیین ضابطه برای گذاشتن پنجره معمولی یا شیشه مات یا شیشه سفید و تبعیض در این رابطه بر حسب اشرافیت به گذرهای ۸ متر و کمتر از ۸ متر یا بیشتر از آن ۱۲ متر و الخ دقیقاً به منظور رعایت حقوق و امکان زندگی با عفت و مصون از تعرض بالقوه که اساس دیانت اسلام است صورت گرفته است. دبیر شورای نگهبان در پاسخ به ادعای شاکی مبنی بر خلاف شرع بودن مورد شکایت طی نامه شماره ۰۹۹۱/۲۱/۷۵- ۱۳۷۵/۰۸/۱۰ اعلام داشتهاند، موضوع ادعای خلاف شرع بودن بند (۱) بخشنامه شهردار تبریز در جلسه مورخ ۱۳۷۵/۰۸/۰۹ فقها شورای نگهبان مطرح شد و نظر آقایان فقهاء بدین شرح اعلام میگردد: «بند (۱) بخشنامه شهردار تبریز و تضییقاتی که از آن ناحیه به شهروندان وارد میشود در صورتی که بر خلاف قانون نباشد، خلاف شرع نیست.»
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجتالاسلام و المسلمین اسماعیل فردوسیپور و با حضور روسای شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
با توجه به وظایف و اختیارات شهرداری در تعیین ضوابط احداث ساختمان و مقررات مربوط به آن، بند ۱ بخشنامه شماره ۵۷/۲۳۳۵۲- ۶۶/۶/۱۷ شهرداری تبریز مغایر قانون و خارج از حدود اختیار شناخته نشد.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری- اسماعیل فردوسیپور