رای شماره ۱۹۲۰ مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۱۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۹۲۰

تاریخ دادنامه: ۱۱؍۱۰؍۱۳۹۷

شماره پرونده: ۹۶؍۱۲۹۱

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای مهدی گروسی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره ۲۲؍۱۷۴۴۹۵؍۱۸۰-۱۳۹۲/۰۸/۱۴ مرکز برنامه ریزی و آموزش نیروی انسانی وزارت آموزش و پروش و الزام به تصحیح شرایط و ضوابط مندرج در صفحه ۴۱ دفترچه شماره ۱ و صفحه ۱۲۰ دفترچه شماره ۲ آزمون سراسری دانشگاه در سال ۱۳۹۲

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره ۲۲؍۱۷۴۴۹۵؍۱۸۰- ۱۴؍۸؍۱۳۹۲ مرکز برنامه ریزی و آموزش نیروی انسانی وزارت آموزش و پرورش و الزام به تصحیح شرایط و ضوابط مندرج در صفحه ۴۱ دفترچه شماره ۱ و صفحه ۱۲۰ دفترچه شماره ۲ آزمون سراسری دانشگاه در سال ۱۳۹۲ را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

" ریاست محترم دیوان عدالت اداری

سلام علیکم:

با احترام به استحضار می رساند: ۱- بر اساس بند الف ماده ۷ قانون جامع حمایت از حقوق معلولان مصوب ۱۶؍۲؍۱۳۸۳ مجلس شورای اسلامی، دولت موقت به اختصاص حداقل ۳% از مجوزات استخدامی (رسمی، پیمانی، کارگری، دانشگاههای دولتی و عمومی اعم از وزارتخانه ها، سازمانها، موسسات، شرکتها و نهادهای عمومی و انقلاب به افراد معلول واجد شرایط است.

۲- بر اساس تصویب نامه شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران در تاریخ ۱۳؍۱۱؍۱۳۵۸ که به امضا شهید گرانقدر آیت الله شهید دکتر بهشتی رسیده، وزارتخانه ها و سازمانهای وابسته به دولت موظف به کارگیری نابینایان و کم بینایان معرفی شده از سوی سازمان ملی بهزیستی در مشاغلی شده است که شغل ردیف ۹ و ۱۰ آن به ترتیب آموزگاری و دبیری است. ۳- وزیر کار و امور اجتماعی دولت موقت جمهوری اسلامی ایران (آقای محمدرضا نعمت زاده) در تاریخ ۲۳؍۱۱؍۱۳۵۸ ذیل نامه ابلاغ تصویب نامه شورای انقلاب نوشته است (نظر به اینکه اشتغال برادران و خواهران نابینا و کم بینا مورد نظر امام خمینی (ره) و یک امر انسانی می‌باشد، خواهشمند است دستور دهید حتی الامکان نسبت به استخدام نابینایان و کم بینایان اقدام نمایید.) ۴- اینجانب مهدی گروسی کم بینا هستم در آزمون سراسری ۱۳۹۲ در رشته دبیری علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان پذیرفته شدم. مسئولان مربوط به هنگام مصاحبه گزینشی، بنده را به جهت شرایط فیزیکی (کم بینایی) از تحصیل در دانشگاه فرهنگیان و انتخاب شغل شریف معلمی ولو برای کودکان استثنایی منع کردند. محرومیت اینجانب به جهت شرایط جسمانی، به طور صریح در نامه شماره ۲۲؍۱۷۴۴۹۵؍۱۸۰-۱۴؍۸؍۱۳۹۲ آقای اسدی گرمارودی رییس مرکز برنامه ریزی و آموزش نیروی انسانی وزارت آموزش و پرورش قید شده است. لذا با توجه به مغایرت صریح تصمیم نامه وزارت آموزش و پرورش مبنی بر منع اینجانب از تحصیل در دانشگاه فرهنگیان و انتخاب شغل شریف معلمی و همچنین شرایط و ضوابط پذیرش دانشجو در رشته های تحصیلی دانشگاه فرهنگیان با قانون جامع حمایت از حقوق معلولان و تصویب نامه شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران خواستار ابطال تصمیم نامه وزارت آموزش و پرورش درباره اینجانب و همچنین الزام به تصحیح شرایط و ضوابط مندرج در صفحه ۴۱ دفترچه شماره ۱ و صفحه ۱۲۰ دفترچه شماره ۲ آزمون سراسری دانشگاه (کنکور) می باشم."

متن نامه مورد اعتراض به شرح زیر است:

" برادر ارجمند جناب آقای ناصری زنجانی

معاون محترم حقوقی و امور مجلس

با سلام و احترام

بازگشت به نامه شماره ۱۴۸۴۴۸؍۸۲۰ مورخ ۱۴؍۷؍۱۳۹۲ درخواست آقای مهدی گروسی مورد پیگیری آقای حجت الاسلام کیایی نژاد نماینده مردم ساوجبلاغ در مجلس شورای اسلامی در خصوص معرفی شدگان چند برابر ظرفیت رشته های تحصیلی مورد نیاز آموزش و پرورش در دانشگاههای وابسته به این وزارت اشعار می دارد: احراز صلاحیت های عمومی و تخصصی از جمله داشتن حداقل معدل کل ۱۵ دوره سه ساله متوسطه و دارا بودن حداکثر سن ۲۲ سال تمام در بدو ورود (متولدین ۱؍۷؍۱۳۷۰ به بعد بر اساس اصل شناسنامه) و احراز ویژگی های جسمانی مطابق شرایط اختصاصی مندرج در صفحه ۴۱ دفترچه شماره (۱) و صفحه ۱۳۰ دفترچه شماره (۲) راهنمای انتخاب رشته های تحصیلی آزمون سراسری سال ۱۳۹۲ الزامی بوده است. بر این اساس انجام مصاحبه از داوطلبان فاقد شرایط جسمانی لازم مندرج در دفترچه آزمون مزبور امکان پذیر نمی‌باشد. ضمناً وفق ضوابط اعلام شده مسئولیت عدم رعایت ضوابط عمومی و اختصاصی مندرج در دفترچه های آزمون مزبور و اطلاعیه های بعدی صرفاً به عهده داوطلب بوده و هیچگونه حقی برای آن ایجاد نمی کند.-رئیس مرکز برنامه ریزی و آموزش نیروی انسانی "

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل دفتر حقوقی، املاک و حمایت قضایی در وزارت آموزش و پرورش به موجب لایحه شماره ۹۵۴۶۴؍۸۱۰- ۲۵؍۵؍۱۳۹۴ توضیح داده است که:

" با سلام و احترام

در خصوص دادخواست آقای مهدی گروسی، به خواسته «ابطال تصمیم نامه شماره ۲۲؍۱۷۴۴۹۵؍۱۸۰ مورخ ۱۴؍۸؍۱۳۹۲ مرکز برنامه ریزی منابع انسانی و فناوری اطلاعات» موارد ذیل به عنوان لایحه دفاعیه تقدیم می‌گردد:

ایراد شکلی:

۱- با عنایت به اینکه خواسته نامبرده در دادخواست مطروحه، ابطال نامه شماره ۲۲؍۱۷۴۴۹۵؍۱۸۰ مورخ ۱۴؍۸؍۱۳۹۲ مرکز برنامه ریزی منابع انسانی و فناوری اطلاعات می‌باشد، طبق بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رسیدگی به درخواست ابطال مصوبات در صلاحیت هیات عمومی دیوان عدالت اداری می‌باشد لذا مستدعی است به دلیل عدم صلاحیت آن شعبه در رسیدگی به موضوع ابطال، وفق ماده ۴۸ قانون مذکور قرار عدم صلاحیت صادر و پرونده جهت رسیدگی در هیات عمومی دیوان عدالت اداری ارسال گردد.

۲- با عنایت به اینکه متولی برگزاری آزمون های سراسری و اعلام نتایج پذیرفته شدگان نهایی، سازمان سنجش آموزش کشور می‌باشد شاکی می‌بایست سازمان مذکور را نیز به عنوان طرف شکایت خود قرار می داد لکن به دلیل عدم رعایت این موضوع از سوی ایشان خواستار رد دادخواست مطروحه می‌باشد.

پاسخ در ماهیت دعوی:

۱- آموزش و پرورش به استناد تبصره ۱ ماده ۲۰ اساسنامه دانشگاه فرهنگیان مصوب جلسه ۷۰۴ مورخ ۶؍۱۰؍۱۳۹۰ شورای عالی انقلاب فرهنگی وفق شرایط و ضوابط مصوب جلسه ۱۹۶ کمیسیون توسعه منابع انسانی شورای عالی آموزش و پرورش به شماره ابلاغی ۴۰۵۹۷؍۱۲۰ مورخ ۸؍۹؍۱۳۹۱ اقدام به پذیرش دانشجو نموده است. و آقای مهدی گروسی فرزند علیرضا به شماره داوطلبی ۵۹۷۶۳۹۲ جزء معرفی شدگان دو برابر ظرفیت رشته های تحصیلی متمرکز دانشگاه فرهنگیان در آزمون سراسری سال ۱۳۹۲ در گروه آزمایشی علوم انسانی بومی شهر تهران بوده است.

۲- انجام مصاحبه عمومی، تخصصی از داوطلبان متقاضای رشته های تحصیلی مورد نیاز آموزش و پرورش جهت تحصیل در دانشگاه فرهنگیان، مطابق شرایط و ضوابط مندرج در صفحه ۴۲ - ۴۱ دفترچه شماره (۱) راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون و صفحه ۱۳۱ - ۱۳۰ دفترچه شماره (۲) راهنمای انتخاب رشته های تحصیلی آزمون سراسری سال ۱۳۹۲، به استناد تبصره ۱ ماده ۲۰ اساسنامه دانشگاه فرهنگیان مصوب جلسه ۷۰۴ مورخ ۶؍۱۰؍۱۳۹۰ شورای عالی انقلاب فرهنگی، ماده ۱ و ۳ آیین‌نامه اجرایی بند «ز» ماده ۴۲ قانون مدیریت خدمات کشوری به شماره ۸۸۳۸۴؍۴۴۱۷۸ مورخ ۲۳؍۴؍۱۳۸۹ وزراء عضو و بند ۱ و ۲ ماده ۱۲ قانون گزینش معلمان و کارکنان آموزش و پرورش، برای گزینش و جذب معلمان علاقمند، متخصص، متعهد و کارآمد متناسب با نیاز دوره های مختلف تحصیلی در آموزش و پرورش در رشته های تحصیلی مورد نیاز الزامی می‌باشد.

۳- صلاحیت های ایشان مطابق شرایط و ضوابط اختصاصی اعلام شده در قسمت (ب) شرایط اختصاصی دفترچه شماره (۲) راهنمای انتخاب رشته های تحصیلی و اطلاعیه مورخ ۳۱؍۵؍۱۳۹۲ مندرج در سایت سازمان سنجش آموزش کشور برای داوطلبان آزمون سراسری سال ۱۳۹۲ بررسی و صلاحیت های تخصصی ایشان به دلیل عدم احراز شرایط جسمانی اعلام شده در مقایسه با سایر معرفی شدگان رشته های متمرکز سال ۱۳۹۲، مورد تایید قرار نگرفته است.

۴- مطابق رای هیات عمومی دیوان به شماره ۸۴۴ مورخ ۱۱؍۱۲؍۱۳۸۷ انجام مصاحبه از معرفی شدگان چند برابر ظرفیت رشته های تحصیلی مورد نیاز آموزش و پرورش قانونی تلقی شده است.

۵- نامه شماره ۲۲؍۱۷۴۴۹۵؍۱۸۰ مورخ ۱۴؍۸؍۱۳۹۲ در پاسخ به نامه شماره ۱۴۸۴۴۸؍۸۲۰ مورخ ۱۴؍۷؍۱۳۹۲ دفتر امور مجلس وزارت متبوع منضم به نامه شماره ۵۶۵۸۱۹۴ مورخ ۱۰؍۷؍۱۳۹۲ آقای مفید کیانی نژاد نماینده مردم ساوجبلاغ در مجلس شورای اسلامی بوده است. با عنایت به اینکه نامه مذکور، یک نامه ساده اداری و در پاسخ به مکاتبه و استعلام نماینده مردم ساوجبلاغ در مجلس شورای اسلامی بوده و مصوبه و بخشنامه اداری نمی‌باشد، بنابراین درخواست ابطال نامه مذکور صحیح به نظر نمی رسد، لذا رد شکایت مورد استدعاست.

۶- با عنایت به اینکه طبق تبصره ۲ ماده ۷ قانون جامع حمایت از حقوق معلولان مصوب ۱۶؍۲؍۱۳۸۳ مجلس شورای اسلامی و مفاد رای وحدت رویه شماره ۲۴ - ۲۵ مورخ ۲۵؍۱؍۱۳۹۳ موضوع رای اصلاحی وحدت رویه شماره۲۴ -۲۵ مورخ ۲۸؍۱؍۱۳۹۱ هیات عمومی دیوان عدالت اداری اولاً: موضوع تخصیص سهمیه ۳% مختص آزمون های استخدامی دولت است نه تخصیص سهمیه در آزمون های سراسری دانشگاه فرهنگیان، و نیز ثانیاً: استخدام در قالب سهمیه ۳% نیازمند برگزاری آزمون توسط سازمان بهزیستی برای افراد واجد شرایط تحت پوشش آن سازمان به طور جداگانه و ارسال اسامی آنان به این وزارت می‌باشد. لذا به دلیل عدم ارتباط مستند قانونی مورد اشاره شاکی (بند الف ماده ۷ قانون جامع حمایت از حقوق معلولان) با موضوع خواسته مطروحه، رد خواسته شاکی مورد استدعاست.

۷- با توجه به تعیین تکلیف نحوه استخدام معلولان در آزمون های استخدامی (نه آزمون های سراسری دانشگاهها) و تخصیص سهمیه ۳% در ماده ۷ قانون حمایت از حقوق معلولان و تبصره های ذیل آن فارغ از عدم ارتباط موضوعی شکایت شاکی با ماده مذکور و همچنین عدم ارتباط موضوع شکایت با مصوبات مورد استنادی شاکی، استناد به مصوبه های شورای انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۸ و بخشنامه وزارت رفاه وقت با توجه به قوانین و مقررات صدرالذکر به دلیل عدم اعتبار قانونی آنها، فاقد وجاهت قانونی بوده و قابل استناد نمی‌باشد. ضمن اینکه کلیه مصوبه های سابق التصویب در مورد نحوه استخدام در دستگاه های دولتی است نه نحوه پذیرش دانشجو در دانشگاهها به ویژه دانشگاه فرهنگیان لذا از این جهت نیز مصوبات استنادی هیچ ارتباطی با موضوع ندارد.

مع الوصف با توجه به اینکه نامبرده صرفاً بدلیل عدم داشتن شرایط لازم جسمانی، صلاحیت لازم برای قبولی در آزمون و رشته مورد تقاضا برای تحصیل در دانشگاه فرهنگیان را نداشته است، شکایت مطروحه وجاهت قانونی نداشته، رد خواسته شاکی مورد استدعاست.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۱؍۱۰؍۱۳۹۷ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

مطابق بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداریها و موسسات عمومی غیر دولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایفی که موجب تضییع حقوق اشخاص می‌شود، از جمله صلاحیتها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. نظر به اینکه نامه مورد شکایت از جمله مصادیق مقررات مذکور در قانون یاد شده نیست، رسیدگی به درخواست ابطال آن قابل رسیدگی و اتخاذ تصمیم در هیات عمومی دیوان عدالت اداری تشخیص نشد و پرونده جهت رسیدگی موردی به شعبه دیوان عدالت اداری ارجاع می‌شود.

محمدکاظم بهرامیرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری