رای شماره ۲۵۶ و ۲۵۷ مورخ ۱۳۸۲/۰۷/۱۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

تاریخ: ۱۳ مهر ۱۳۸۲

شماره دادنامه: ۲۵۶-۲۵۷

کلاسه پرونده: ۸۰/۵۵

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای رضا ناصری و پرویز قربانلو

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۷ دستورالعمل شماره ۱۰۴۲۸/۱۰۰۰ مورخ ۳۰/۱/۱۳۷۹ سازمان تامین اجتماعی و وزارت کار و امور اجتماعی

مقدمه: شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشته است، اینجانب پس از اتمام پیمان و لغود قرارداد از پروژه پیمانکار اخراج گردیدم بنابراین طبق مقررات به تامین اجتماعی جهت برقراری بیمه بیکاری مراجعه کردم. سازمان تامین اجتماعی با عنوان این مطلب که مطابق دستور اداری شماره ۱۰۴۲۸ و بند ۷ آن استناد نموده و از برقراری بیمه بیکاری استنکاف کرده است. نظر به اینکه دستور اداری مورد شکایت موجب تضییع حق شده و قانونی نمی‌باشد ابطال آن مورد تقاضا است.

معاون حقوقی و امور مجلس سازمان تامین اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۱۳۵۹۱/۷۱۰۰ مورخ ۱/۵/۱۳۸۱ اعلام داشته‌اند، در بند ۷ توافقنامه مورد شکایت آمده است «کارکنان شاغل در کارهای با ماهیت غیر دائمی مانند طرحها، پروژه‌ها، پیمانها، فعالیتهای ساختمانی و عمرانی و... صرفاً در صورتی که بر اساس رای مراجع حل اختلاف در اثنای کار و فعالیتی که بابت آن استخدام گردیده‌اند اخراج شده باشند مشمول استفاده از مقرری بیمه بیکاری خواهند بود.» بر خلاف تصور شاکی مورد شکایت هیچگونه مغایرتی با قوانین و مقررات ذیربط ندارد. زیرا، اولاً شاکی برداشت و تعبیر صحیحی از موضوع «بیکاری بدون میل و اراده» نداشته است. ثانیاً بیکاری مشمولین بند ۷ یاد شده پس از اتمام پروژه، منتسب به طبیعت و ماهیت غیر دائم و موقت فعالیتهای مذکور در بند ۷ می‌باشد ثالثاً افراد شاغل در چنین فعالیتهای در حاق وجدان خود و هنگام ورود در چنین فعالیتهایی، به این امر آتی اذعان و آگاهی دارند که پس از اتمام موضوع فعالیت بیکار خواهند گردید. در حالی که بیکاری مشمول قانون بیمه بیکاری عبارت از بیکاری است که منبعث از مال خارج از اراده کارگر باشد. آری، چنانچه اینگونه افراد در اثنای کار یا پروژه اخراج گردند قانوناً وفق صریح بند ۷ یاد شده مشمول حمایت خواهند بود. مدیرکل دفتر امور حقوقی وزارت کار و امور اجتماعی نیز در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره ۴۸۷۰۱ مورخ ۹/۶/۱۳۸۲ مبادرت به ارسال تصویر نامه شماره ۴۴۲۲۹ مورخ ۲۵/۵/۱۳۸۲ دفتر بیمه بیکاری نموده است.

در نامه مدیر کل دفتر بیمه بیکاری آمده است، تعداد زیادی از افراد مشمول به استناد بند ۷ دستورالعمل مورخ ۳۰/۱/۱۳۷۹ منتفع می‌گردند. زیرا در شرایطی که فرد در اثنای قرارداد و یا اثنای فعالیت پروژه اخراج می‌گردد بر اساس رای مراجع در صورت بروز اختلاف و عدم توافق طرفین مبنی بر قطع رابطه کاری، رای هیات حل اختلاف قطعی و لازم‌الاجراء است. کارگر در چنین شرایطی از مزایای قانون بیمه بیکاری استفاده می‌نماید.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت‌الاسلام‌والمسلمین دری‌نجف‌آبادی و با حضور روسای شعب بدوی و روسا ومستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید.

رای هیات عمومی

با عنایت به تعریف مندرج در ماده ۲ قانون بیمه بیکاری که تصریح دارد «بیکار، بیمه شده‌ای است که بدون میل و اراده بیکار شده و آماده به کار باشد.» و در نظر گرفتن اینکه بیکار شدن به لحاظ اتمام و پایان کار در مشاغل که طبیعت و ماهیت آنها غیر دائمی و فصلی بوده منصرف از تعریف فوق و از مصادیق بیکاری بدون میل و اراده تلقی نمی‌شود، بنابراین مفهوم مخالف بند ۷ دستورالعمل شماره ۱۰۴۲۸ مورخ ۳۰/۱/۱۳۷۹ مبنی بر عدم تعلق بیمه بیکاری به لحاظ اتمام و پایان کار به کارکنانی که در اینگونه مشاغل از قبیل طرح ها، پروژه‌ها، پیمان ها و فعالیت های عمرانی غیر دائمی و نظایر آن به کار اشتغال داشته‌اند مخالف با قانون و یا خارج از حدود اختیارات تشخیص داده نمی‌شود.

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - درّی نجف آبادی