رای شماره ۲۷۲۲ مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۲۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۷۲۲

تاریخ دادنامه: ۲۵؍۱۱؍۱۴۰۱

شماره پرونده: ۰۱۰۱۵۴۸

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای محمدرضا حاجی نصراله

طرف شکایت: امور حقوقی دولت- نهاد ریاست جمهوری

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره ۳۵۱-۸؍۴؍۱۴۰۱ معاون اول رئیس جمهور

گردش کار: ۱- شاکی به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره ۳۵۱-۸؍۴؍۱۴۰۱ معاون اول رئیس جمهور را خواستار شده و آن را مغایر با اصل حاکمیت اراده و آزادی قراردادها و اصول ۲۰، ۵۷، ۷۱، ۷۳، ۷۴، ۹۴، ۱۵۶ و ۱۵۹ قانون اساسی و مواد ۱۰، ۱۹۶، ۲۱۹، ۲۳۱ و ۷۵۴ قانون مدنی و مواد ۸ و ۹ قانون شورای حل اختلاف اعلام کرده است.

۲- متن نامه مورد شکایت به شرح زیر می‌باشد:

" نامه شماره ۳۵۱-۸؍۴؍۱۴۰۱

با توجه به افزایش قابل توجه رشد اجاره بهاء در بهار سال ۱۴۰۱ سقف رشد اجاره بهای واحدهای مسکونی و استثنائات آن به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌گردد:

ماده ۱- کلیه قراردادهای اجاره واحدهای مسکونی در سال ۱۴۰۱ به استناد موارد مندرج در ماده ۲ به صورت خودکار تا زمان تصویب قانون در مجلس شورای اسلامی و حداکثر به مدت یک سال و حداکثر با نرخ های زیر نسبت به قراردادهای موجود تمدید می‌گردد:

شهر تهران و سایر کلانشهرها ۲۵%

سایر شهرها ۲۰%

تبصره: توافق مالک و مستاجر با نرخ های کمتر از موارد فوق بلامانع است.

ماده ۲- موارد استثناء شده از تمدید خودکار اجاره نامه ها به شرح زیر تعیین می‌گردد:

۱- در صورتی که مالک و ملک یا واحد مورد اجاره را به فروش رسانیده باشد و قرارداد فروش را به صورت رسمی یا در سامانه املاک و اسکان ثبت نموده و کد رهگیری دریافت نموده باشد.

۲- اگر مالک برای بازسازی یا تعمیر از مرجع ذی ربط مجوز اخذ نموده باشد.

۳- در صورتی که مستاجر در دوره اجاره قبلی با تشخیص شورای حل اختلاف یا مرجع قضایی نسبت به انجام به موقع تکالیف اقدام ننموده باشد.

۴- عدم پذیرش افزایش مبلغ اجاره بها معادل درصدهای مصوب توسط مستاجر.

۵- در صورتی که فرزند مالک ازدواج رسمی انجام و برای سکونت به واحد مورد اجاره بر اساس تشخیص شورای حل اختلاف یا مرجع قضایی نیاز داشته باشد.

۶- در صورتی که مالک صرفاً دارای همین یک واحد مسکونی در همان شهر باشد و نیاز به سکونت وی در آن ملک به تایید شورای حل اختلاف یا مراجع قضایی رسیده باشد.

تبصره ۱- ملاک رسیدگی و بررسی حقوقی اختلاف اجاره بین موجر و مستاجر در شورای حل اختلاف با مراجع قضایی اطلاعات ثبت شده در سامانه کد رهگیری املاک و اسکان می‌باشد.

تبصره ۲- مراجع قضایی و یا شورای حل اختلاف مکلفند خارج از نوبت و حداکثر ظرف دو ماه نسبت به بررسی موارد اختلاف و صدور رای اقدام نمایند.- معاون اول رئیس جمهور"

۳- علیرغم ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن به طرف شکایت تا زمان صدور رای در هیات عمومی پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است.

۴- رسیدگی به خواسته به هیات عمومی دیوان عدالت اداری ارجاع می‌شود و با توجه به حدود صلاحیت و اختیارات هیات عمومی مصرح در ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، پرونده برای تشخیص صلاحیت هیات عمومی در رسیدگی در دستور کار جلسه هیات عمومی قرار گرفت.

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۵؍۱۱؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

براساس بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری ها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علّت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلّف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایف موجب تضییع حقوق اشخاص می‌شود، از جمله صلاحیت ها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. نظر به اینکه بخشنامه شماره ۳۵۱ مورخ ۸؍۴؍۱۴۰۱ معاون اول رئیس جمهور در مقام ابلاغ مصوبه مورخ ۲۸؍۳؍۱۴۰۱ شورای عالی هماهنگی اقتصادی که مورد تایید مقام معظم رهبری نیز بوده، صادر شده و متضمن حکم مستقلی نیست، بنابراین از مقررات موضوع بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری محسوب نمی‌شود و رسیدگی به آن در هیات عمومی دیوان عدالت اداری قابل طرح نیست./

حکمتعلی مظفری

رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری