رای شماره ۲۷۷۵ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۰۲ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۷۷۶
تاریخ دادنامه: ۲؍۱۲؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۰۰۲۸۵۹
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: شرکت آزادراه باغچه مشهد با وکالت خانم خاطره رضایی خوزانی
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر ملک آباد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبات شماره ۴۵۴/۱۱؍ش-۱۰/۱۰/۱۳۹۷، ۴۵۷/۱۱؍ش-۱۴/۱۰/۱۳۹۶ و ۵۱۷/۱۱/ش-۱۵/۱۰/۱۳۹۵ شورای اسلامی شهر ملک آباد بابت بهای خدمات سال های ۱۳۹۶ تا پایان سال ۱۳۹۸
گردش کار: ۱- خانم خاطره رضایی خوزانی به وکالت از شرکت آزادراه باغچه مشهد به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ابطال مصوبات شماره ۴۵۴/۱۱؍ش-۱۰/۱۰/۱۳۹۷، ۴۵۷/۱۱؍ش-۱۴/۱۰/۱۳۹۶ و ۵۱۷/۱۱/ش-۱۵/۱۰/۱۳۹۵ شورای اسلامی شهر ملک آباد بابت بهای خدمات سال های ۱۳۹۶ تا پایان سال ۱۳۹۸ را خواستار شده و آن را مغایر مواد ۵۰ و ۵۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده، تبصره ۳ ماده واحده قانون احداث پروژه های عمرانی بخش راه و ترابری، ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و مواد ۳۴ و ۳۷ آییننامه اجرایی قانون احداث پروژه های عمرانی بخش راه و ترابری و... همچنین آراء شماره ۴۰۶-۳؍۶؍۱۳۸۷، ۴۱۵-۱۶؍۶؍۱۳۹۵، ۱۳۱۷-۱۰؍۱۲؍۱۳۹۵ و ۶۰۴-۱۶؍۱۲؍۱۳۸۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری اعلام کرده است.
۲- متن مصوبات مورد شکایت به شرح زیر است:
"مصوبه شماره ۵۱۷؍۱۱/ش مورخ ۱۵/۱۰/۱۳۹۵ شورای اسلامی شهر ملک آباد
به استناد بند ۱۶ ماده ۷۱ و ماده ۷۷ قانون تشکیلات، وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی شهر و بند یک ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده بها خدمات معابر ورودی و خروجی شهر قابل وصول در محدوده و حریم قانونی شهر ملک آباد که طی لایحه شماره ۴۴۳۷ مورخ ۲۵/۹/۱۳۹۵ توسط شهرداری ارسال گردیده در جلسه روز دوشنبه مورخ ۱۳؍۱۰؍۱۳۹۵ قرائت و پس از بررسی های لازم به شرح ذیل مورد تصویب قرار گرفت:
متن مصوبه:
بهاء خدمات ورودی و خروجی شهر به شرح ذیل وصول گردد:
- بهای خدمات معابر ورودی و خروجی بابت تردد خودروهای عبوری از ورودی شهر به میزان ۵/۱ % (یک و نیم درصد) از محل عوارض وصولی از آزاد راه شهید شوشتری بر اساس درآمدهای ثبت شده از محل عوارض در دفاتر و اسناد شرکت آزاد راه باغچه (شهید شوشتری) وصول گردد. - شورای اسلامی شهر ملک آباد
مصوبه شماره ۴۵۷/۱۱؍ش مورخ ۱۴/۱۰/۱۳۹۶ شورای اسلامی شهر ملک آباد
به استناد بند ۱۶ ماده ۷۱ و ماده ۷۷ قانون تشکیلات، وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی شهر و بند یک ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده بهای خدمات معابر ورودی و خروجی قابل وصول در محدوده و حریم قانونی شهر ملک آباد که طی لایحه شماره......./۱۰/۱۳۹۶ توسط شهرداری ارسال گردیده در جلسه روز دوشنبه مورخ ۱۱؍۱۰؍۱۳۹۶ قرائت و پس از بررسی های لازم به شرح ذیل مورد تصویب قرار گرفت:
متن مصوبه:
بهاء خدمات ورودی و خروجی شهر به ذیل وصول گردد:
- بهای خدمات معابر ورودی و خروجی بابت تردد خودروهای عبوری از ورودی شهر به میزان ۵/۱% (یک و نیم درصد) از محل عوارض وصولی از آزاد راه شهید شوشتری بر اساس درآمدهای ثبت شده از محل عوارض در دفاتر و اسناد شرکت آزاد راه باغچه (شهید شوشتری) وصول گردد. - شورای اسلامی شهر ملک آباد
مصوبه شماره ۴۵۴/۱۱ /ش مورخ ۱۰/۱۰/۱۳۹۷
به استناد بند ۱۶ ماده ۷۱ و ماده ۷۷ قانون تشکیلات، وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی شهر و بند یک ماده ۵۰ قانون مالیات بر ارزش افزوده بهای خدمات معابر ورودی و خروجی قابل وصول در محدوده و حریم قانونی شهر ملک آباد که طی لایحه شماره ۴۰۳۴-۳/۱۰/۱۳۹۷ توسط شهرداری ارسال گردیده در جلسه روز دوشنبه مورخ ۱۰؍۱۰؍۱۳۹۷ قرائت و پس از بررسی های لازم به شرح ذیل مورد تصویب قرار گرفت:
متن مصوبه:
بهای خدمات ورودی و خروجی شهر به ذیل وصول گردد:
- بهای خدمات معابر ورودی و خروجی بابت تردد خودروهای عبوری از ورودی شهر به میزان ۵/۱ % از محل عوارض وصولی از آزاد راه شهید شوشتری بر اساس درآمدهای ثبت شده از محل عوارض در دفاتر و اسناد شرکت آزاد راه باغچه (شهید شوشتری) وصول گردد.- شورای اسلامی شهر ملک آباد "
۳- در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر ملک آباد به موجب لایحه شماره ۱۸؍۲۶؍ش مورخ ۲۳؍۱؍۱۴۰۰ توضیح داده است که:
"از آنجا که شرکت آزادراه مشهد باغچه در قبال وجهی که از مسافرین عبوری دریافت مینماید هیچگونه خدمات رفاهی از جمله احداث پارکینگ فضای سبز، نمازخانه، سرویس بهداشتی، جمع آوری زباله، تامین آب شرب و ایستگاه آتش نشانی ارائه ننموده و تمامی این خدمات از طرف شهرداری ملک آباد به مسافرین عبوری ارائه میگردد که هزینه هنگفتی را تحمیل مینماید. علی رغم چندین مرتبه مکاتبه و جلسه طی سنوات گذشته با مسئولین شرکت مبنی بر ارائه خدمات یا پرداخت بهای آن هیچگونه جوابی داده نشده نهایتاً شورای اسلامی شهر ملک آباد شهرداری را موظف به ارائه خدمات به آزادراه و دریافت بهای آن را نموده چرا که عبور روزانه حدود ۴۰ هزار خودرو و توقف بیش از ۲۰ هزار مسافر سبب شده نیمی از توان و امکانات شهرداری صرف آزادراه و نیم دیگر آن در خدمت شهروندان قرار گیرد. لذا از هر تاریخی که شرکت آزادراه اقدام به جمع آوری زباله و احداث ایستگاه آتش نشانی و ارائه خدمات نماید شورای اسلامی شهر ملک آباد دریافت بهای خدمات را متوقف مینماید."
۴- رسیدگی به خواسته به هیات عمومی دیوان عدالت اداری ارجاع میشود و با توجه به حدود صلاحیت و اختیارات هیات عمومی مصرح در ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، پرونده برای تشخیص صلاحیت هیات عمومی در رسیدگی در دستور کار جلسه هیات عمومی قرار گرفت.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲؍۱۲؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
براساس بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آییننامهها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری ها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علّت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلّف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایف موجب تضییع حقوق اشخاص میشود، از جمله صلاحیت ها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. نظر به اینکه مصوبات شماره ۴۵۴؍۱۱؍ش مورخ ۱۰؍۱۰؍۱۳۹۷ و شماره ۴۵۷؍۱۱؍ش ۱۴؍۱۰؍۱۳۹۶ و شماره ۵۱۷؍۱۱؍ش مورخ ۱۵؍۱۰؍۱۳۹۵ شورای اسلامی شهر ملک آباد در رابطه با آزادراه شهید شوشتری و واجد جنبه موردی هستند، بنابراین مصوبات مزبور از مصادیق مقررات موضوع بند ۱ ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری محسوب نمیشوند و رسیدگی به آنها در هیات عمومی دیوان عدالت اداری قابل طرح نیست و با توجه به مفاد رای شماره ۸۲۷ مورخ ۲۹؍۹؍۱۴۰۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور، پرونده جهت رسیدگی به شعبه دیوان عدالت اداری ارجاع میگردد./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری