رای شماره ۳۰۵ مورخ ۱۴۰۱/۰۱/۳۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۳۰۵
تاریخ دادنامه: ۳۰؍۱؍۱۴۰۱
شماره پرونده: ۰۰۰۳۲۱۳
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقایان علی ناظریان جزی و علیرضا طغیانی خوراسگانی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال عوارض فضای سبز در تعرفه شماره ۴۰۳-۹۷ مصوب سال ۱۳۹۷، تعرفه شماره ۴۰۲-۹۹ مصوب سال ۱۳۹۹ و تعرفه شماره ۴۰۲- ۱۴۰۰ مصوب سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر خورزوق
گردش کار: شاکیان به موجب دادخواستی ابطال عوارض فضای سبز در سال های ۱۳۹۷، ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر خورزوق را خواستار شده اند و در جهت تبیین خواسته خود به طور خلاصه اعلام کرده اند که:
هر چند بر اساس بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط از جمله قانون گسترش فضای سبز شهرها، عوارض فضای سبز شهری پیش بینی نشده است، تصویب و اخذ چنین عوارضی مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر میباشد. از سوی دیگر بر اساس اصل ۵۱ قانون اساسی، اخذ هرگونه مال، وجه کالا و خدمات از شهروندان باید با تجویز قانون باشد و وفق اصل ۱۰۵ قانون اساسی تصمیمات شوراها نباید مخالف قوانین کشور باشد. همچنین تاکنون هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب آرای متعدد از جمله رای شماره ۱۳۰۸-۵؍۵؍۱۴۰۰ وضع عوارض توسعه فضای سبز را مغایر قانون دانسته و ابطال کرده است. لذا با توجه به مغایرت این مصوبات با قوانین مذکور و خروج از حدود اختیارات مقام وضع کننده و تضییع حقوق اشخاص، درخواست ابطال مصوبات را از زمان تصویب درخواست می نماییم.»
متن مصوبات مورد شکایت به شرح زیر است:
الف- تعرفه شماره ۴۰۳- ۹۷ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۳۹۷ شورای اسلامی شهر خورزوق:
" تعرفه۴۰۳-۹۷ شهرداری خورزوق
موضوع تعرفه: عوارض آتش نشانی و فضای سبز
معادله محاسبه عوارض:
نوع عوارض
عوارض مصوب سال ۱۳۹۶
عوارض پیشنهادی سال ۱۳۹۷
توسعه فضای سبز
۵% عوارض پذیره یا زیربنا+ نیم درصد عوارض مازاد تراکم
۵% عوارض پذیره یا زیربنا+ نیم درصد عوارض مازاد تراکم
توضیحات: اجرای تعرفه به شرح زیر است و کلیه اشخاص مالک، ذی نفع، ذی ربط و متقاضی مکلف به پرداخت بهای آن به حساب شهرداری خورزوق میباشند.
۱- عوارض آتش نشانی و فضای سبز هنگام صدور پروانه و یا اصلاح متراژ اضافه شده و یا مابه التفاوت متراژ افزایش یافته ساختمان توسط شهرداری محاسبه و از مالک وصول میگردد.
۲- این دو عوارض از بناهایی که توسط کمیسیون ماده صد رای ابقاء صادر شود نیز وصول میگردد.- شهرداری خورزوق- شورای اسلامی شهر خورزوق- استانداری اصفهان "
ب- تعرفه شماره ۴۰۲-۹۹ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۳۹۹ شورای اسلامی شهر خورزوق:
" ۴۰۲-۹۹ شهرداری خورزوق
موضوع تعرفه: عوارض آتش نشانی و فضای سبز
معادله محاسبه عوارض:
نوع عوارض
عوارض مصوب سال ۱۳۹۷
عوارض پیشنهادی سال ۱۳۹۹
توسعه فضای سبز
۵% عوارض پذیره یا زیربنا+ نیم درصد عوارض مازاد تراکم
۵% عوارض پذیره یا زیربنا+ نیم درصد عوارض مازاد تراکم
توضیحات: اجرای تعرفه به شرح زیر است و کلیه اشخاص مالک، ذی نفع، ذی ربط و متقاضی مکلف به پرداخت بهای آن به حساب شهرداری خورزوق میباشند.
۱- عوارض آتش نشانی و فضای سبز هنگام صدور پروانه و یا اصلاح متراژ اضافه شده و یا مابه التفاوت متراژ افزایش یافته ساختمان توسط شهرداری محاسبه و از مالک وصول میگردد.
۲- این دو عوارض از بناهایی که توسط کمیسیون ماده صد رای ابقاء صادر شود نیز وصول میگردد.- شهرداری خورزوق- شورای اسلامی شهر خورزوق- استانداری اصفهان "
ج- تعرفه شماره ۴۰۲- ۱۴۰۰ از دفترچ عوارض محلی سال ۱۴۰۰ شورای اسلامی شهر خورزوق:
" ۴۰۲-۹۹ شهرداری خورزوق
موضوع تعرفه: عوارض آتش نشانی و فضای سبز
معادله محاسبه عوارض:
نوع عوارض
عوارض مصوب سال ۱۳۹۹
عوارض پیشنهادی سال ۱۴۰۰
توسعه فضای سبز
۵% عوارض پذیره یا زیربنا+ نیم درصد عوارض مازاد تراکم
۵% عوارض پذیره یا زیربنا+ نیم درصد عوارض مازاد تراکم
توضیحات: اجرای تعرفه به شرح زیر است و کلیه اشخاص مالک، ذی نفع، ذی ربط و متقاضی مکلف به پرداخت بهای آن به حساب شهرداری خورزوق میباشند.
۱- عوارض آتش نشانی و فضای سبز هنگام صدور پروانه و یا اصلاح متراژ اضافه شده و یا مابه التفاوت متراژ افزایش
یافته ساختمان توسط شهرداری محاسبه و از مالک وصول میگردد.
۲- این دو عوارض از بناهایی که توسط کمیسیون ماده صد رای ابقاء ساخت صادر میشود نیز قابل وصول میباشد.- شهرداری خورزوق- شورای اسلامی شهر خورزوق- استانداری اصفهان "
علیرغم ارسال دادخواست و ضمائم آن تا زمان صدور رای هیات عمومی، پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۳۰؍۱؍۱۴۰۱ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
هرچند در بند ۱۶ ماده ۸۰ قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال ۱۳۷۵ با اصلاحات بعدی، تعیین نرخ و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر ذکر شده است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون گسترش فضای سبز شهرها و اصلاحیههای بعدی آن، عوارض فضای سبز شهری پیشبینی نشده است و در آرای مختلف هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای اخیرالصدور شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۳۲۶۳- ۱۷؍۱۲؍۱۴۰۰ این هیات، وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین تعرفه شماره ۴۰۳-۹۷ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۳۹۷، تعرفه شماره ۴۰۲-۹۹ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۳۹۹ و تعرفه شماره ۴۰۲-۱۴۰۰ از دفترچه عوارض محلی سال ۱۴۰۰ شهرداری خورزوق که تحت عنوان عوارض آتشنشانی و فضای سبز به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال میشود./
حکمتعلی مظفری
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری